Rusiya Prezidenti Vladimir Putin deyib ki, Əfqanıstandakı vəziyyətin onların təhlükəsizliyi ilə birbaşa əlaqəsi var. Kreml rəhbəri Əfqanıstandakı durumun ölkəsinin maraqlarına uyğun olmadığını dilə gətirib: “Əfqanıstanda baş verən dəhşətlər çoxdandır ki yox idi və biz bu dəyişiklikləri istəmirik. Rusiyanın hazırda Əfqanıstanda mövcud olan elementlərə ehtiyacı yoxdur. Biz, eyni zamanda, regiondan gələn və qaçqın kimi maskalanan silahlıların da varlığına qarşıyıq”.
Qeyd edək ki, “Taliban”ın Əfqanıstanda sürətlə irəliləməyə başlamasının ardından Rusiya KTMT-də müttəfiqləri olan Mərkəzi Asiya ölkələrinin sərhəd təhlükəsizliyini qorumaq üçün regionda hərbi təlimlərə start verdi.
Putin “Taliban” məsələsini öz təhlükəsizlikləri üçün təhdid sayırsa, onda bu amilin Azərbaycanın təhlükəsizliyinə nə kimi təsiri ola bilər? Nəzərə almalıyıq ki, Rusiya ilə Azərbaycan həm də həmsərhəd ölkələrdi.
Milli Məclisin deputatı, təhlükəsizlik xidmətinin sabiq əməkdaşı Arzu Nağıyev “Bakı-Xəbər”ə bildirdi ki, Rusiyanı narahat edən bir sıra vacib məsələlər var: “Bildiyiniz kimi, Tacikistan KTMT-nin üzvüdür. Əfqanıstanda vətəndaş müharibəsi başlasa, həmin ölkənin daxilindəki bütün etnoslar münaqişəyə cəlb ediləcək. “Taliban”ın əsasını puştular təşkil edir. Əhməd Şah Məhsudun oğlu Əhməd Məhsud və Əmrullah Saleh isə tacigdirlər. Əslən özbək olan Rəşid Dustumun da burada öz maraqları var. KTMT-nin üzvü olan Tacikistanla bağlı hər hansı problem yaşansa, Rusiya buna müdaxilə etməlidir. Özbəkistan KTMT-nin üzvü olmasa da, orada da yatmış terror təşkilatları var. Hər hansı hücum olsa, onlar da ayağa qalxa bilərlər. Özbəkistanla Rusiya arasında da bir-birinə qarşılıqlaı yardım etməklə bağlı müqavilə var. Bu məsələyə də Rusiya müdaxilə edə bilər. Qalır Türkmənistan və Qazaxıstan. Onlar vasitəsilə də problemlər yavaş-yavaş Rusiya sərhədlərinə yaxınlaşa bilər. SSRİ vaxtı Şimal Alyansı deyilən bir qruplaşma vardı. Onlar Əfqanıstanın daxilində Rusiya üçün bufer zonası rolunu oynayırdılar və prosesin SSRİ-yə keçməsini əngəlləyirdilər. İndi həmin qarantiya yoxdur. Bu səbəbdən də Rusiya narahatlıq keçirir. “Taliban” Rusiyada terror təşkilatı elan olunub. Əfqanıstanın daxilində “Taliban”ı dəstəkləməyən qüvvələr var. Bu da prosesin hər an nəzarətdən çıxa biləcəyinə işarədir. Pakistan amili var. Həmin ölkə “Taliban”ı dəstəkləyir. Rusiyanın ehtiyatlanması üçün kifayət qədər vacib əsaslar var. Təxmini hesablamalara görə, Rusiyanın ərazisində 27-28 milyon müsəlman yaşayır. Federasiyanın 10-dan çox subyekti müsəlman inanclıdır. Rusiyanı qorxudan amillərdən biri də budur. Müəyyən sənədlərdə “Taliban”la Rusiyanın yaxşı münasibətlərinin olduğu qeyd edilsə də, əslində belə deyil. ABŞ bu planı Rusiyanın əleyhinə olaraq işə salıb”.
Millət vəkilinin sözlərinə görə, bizim Əfqanıstan dövləti, onların təmsilçiləri ilə hər hansı problemimiz olmayıb: “Düşünürəm ki, heç olmayacaq da. Çünki ortada həm də Pakistan və Türkiyə amilləri var. Bu da çox ciddi məsələdir. Hələ də Kabildə Azərbaycan sülhməramlıları öz xidmətlərini davam etdirirlər. Azərbaycan üçün ciddi bir təhdid yoxdur. Biz öz dövlətimizə ola biləcək təhdidlərin qarşısını almağa qadirik. Burada xüsusi xidmət orqanlarının əldə etdikləri məlumatlar da öz rolunu oynayır. Biz təhlükəsizliyimizi qorumaq üçün tərəfdaş dövlətlərlə də işimizi ən yüksək səviyyədə qururuq”.
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
