Azərbaycanda jurnalistlərə, mətbuatın inkişafına dövlət dəstəyi dünyada heç bir ölkədə olmayacaq səviyyədə güclüdür.
Dövlət KİV-ə həm birdəfəlik illik yardımlar edir, həm layihələr üçün qrantlar verir, həm jurnalistlərin sosial problemlərini həll edir, onları mənzillə təmin edir və s. Azərbaycanda cəmiyyət həyatının hər bir sahəsini əhatə edən köklü islahatların həyata keçirildiyi, habelə bütün dünyanı əhatə edən vahid informasiya məkanında yeniliklərin intensiv xarakter aldığı, kommunikasiya vasitələrinin sürətlə inkişaf etdiyi, mütərəqqi texnologiyaların, iş metodlarının tətbiq olunduğu müasir dövrdə media sahəsində keyfiyyət dəyişikliklərinə ehtiyac var idi.
Bu sahədə əsaslı islahatlar aparılmasına zərurət yarandı
Qlobal informasiya mühitinin müəyyənləşdirdiyi fəaliyyət prinsiplərinə uyğun olaraq modernləşmə, qabaqcıl texnologiyaların geniş tətbiqi və digər mühüm şərtləri özündə birləşdirən innovativ yeniliklərdən Azərbaycan mediasının daha çox bəhrələnməsi, onun şəffaflıq və vətəndaş məmnunluğu prinsiplərinə əsaslanan, cəmiyyətin obyektiv və peşəkar şəkildə məlumatlandırılmasına xidmət edən fəaliyyətinin stimullaşdırılması üçün bu sahədə əsaslı islahatlar aparılmasına zərurət yarandı.
Buna görə də, ölkə Prezidentinin sərəncamı ilə medianın inkişafının dəstəklənməsi, bu sahədə institusional quruculuq işlərinin davam etdirilməsi, yeni informasiya-kommunikasiya texnologiyalarının və innovasiyaların tətbiqinin stimullaşdırılması məqsədilə “Azərbaycan Respublikasının Medianın İnkişafı Agentliyi” (MEDİA) publik hüquqi şəxs yaradıldı.
Hazırda ölkəmizdə fikir, söz və məlumat azadlığının, plüralizmin təmin edilməsi, media subyektləri ilə cəmiyyət və dövlət arasında münasibətlərin tənzimlənməsi məqsədilə normativ hüquqi bazanın təkmilləşdirilməsinə dair təkliflər hazırlanır, yeni media qanunu layihəsinin müzakirəsi gedir. Dəfələrlə yüksək səviyyədə bəyan edildiyi kimi, ölkəmizin sürətlə inkişaf etdiyi, demokratikləşmə prosesinin dərinləşdiyi, cəmiyyət həyatının bütün sahələrinin yeniləşdiyi müasir dövrdə kütləvi informasiya vasitələrinin, o cümlədən milli mətbuatımızın qarşısında yeni vəzifələr durur.
Məqsəd həmin media subyektlərinin iqtisadi müstəqilliklərinin təmin olunmasıdır
Bu gün dünyada media sərhədlərinin silinməsi, elektron informasiya cəmiyyətinə keçid nəticəsində kütləvi informasiyanın yayılma sürətinin kəskin artması, media məkanının dünyaya açılması yerli media subyektlərini aparıcı xarici media subyektləri ilə vahid informasiya mühitində rəqabət aparmaq reallığı ilə qarşı-qarşıya qoyub.
Təbii ki, hər bir sahədə uğurlu nəticə peşəkarlıqdan və məsuliyyət hissindən asılıdır. Hazırkı dövrdə, yəni Medianın İnkişafı Agentliyinin fəaliyyətə başladığı zamanlarda çap mediası ilə yanaşı, onlayn mediaya (informasiya agentlikləri, xəbər saytları) dövlət dəstəyindən bəhrələnmək üçün imkanlar yaradılması onların iqtisadi müstəqilliklərini stimullaşdırır. Medianın İnkişafı Agentliyinin icraçı direktoru Əhməd İsmayılov iyulun 2-də keçirdiyi mətbuat konfransında KİV-ə maliyyə dəstəyinin məqsədyönlü olduğunu bildirərək əlavə edib ki, əsas məqsəd həmin media subyektlərinin iqtisadi müstəqilliklərinin təmin olunmasıdır. Qeyd edilib ki, bu məqsədlə müsabiqənin qalibləri ilə görüşlər təşkil olunacaq və onlarla müqavilə imzalandıqdan sonra maliyyələşmə həyata keçiriləcək. Aparılacaq monitorinqlər zamanı yardımın təyinatı üzrə istifadə olunmadığı müəyyən edilərsə, o zaman maliyyə yardımı dayandırılacaq. Media subyektləri üçün təşkil edilən müsabiqələrin qaydalarının təkmilləşdirilməsi də bu tərkibdəndir. Müsabiqələrin keçirilməsində əsas məqsəd həmin media subyektlərinin inkişafına nail olmaqdır. Layihələrin davamlı olacağı bildirilir.
Buna nail olmaq üçün ortaya qoyduğu model təqdirəlayiqdir
İnternet resurslarının həyatımızın bir parçasına çevrildiyi hazırkı dövrdə jurnalist peşəkarlığı və məsuliyyəti ən başlıca amillərdən biridir. Dəqiqləşdirilməyən, fakta söykənməyən informasiyanın doğurduğu əks-sədanı təsəvvürə gətirmək belə istəməzdik. İstər hansısa bir dövlət məmuru ilə, vəzifəli şəxslə, istərsə də ölkədə və xaricdə baş verənlərlə bağlı dəqiqləşdirilməyən məlumatın təkrar-təkrar informasiya məkanına daxil olması sonda cəmiyyətdə mediaya inamsızlıq mühitinin yaranmasına səbəb olur. Mənim fikrimcə, bu baxımdan MEDİA Agentliyinin yeni keyfiyyətdə informasiya mühiti formaşdırmaq istəyi və buna nail olmaq üçün ortaya qoyduğu model təqdirəlayiqdir. Bu model daim günümüzün çağırışı olan “Rəqabətli media mühitinin yaradılması əsas tələb olmalıdır” tezisinin reallağa çevrilməsini şərtləndirir. Yenə də əsas tələb jurnalist peşəkarlığının artırılmasıdır. Bu isə, öz növbəsində, ixtisaslaşmanın rolunu aktuallaşdırır.
Medianın İnkişafı Agentliyinin icraçı direktoru Əhməd İsmayılov ilk gündən bildirdi ki, “Jurnalist” və “Jurnalistin statusu” anlayışlarına hüquqi bazada aydınlıq gətirilməlidir. Bu məsələyə aydınlığın gətirilməsi media subyektləri, jurnalistlərlə bağlı iqtisadi, texniki və metodiki dəstək layihələrini həyata keçirməyə imkan verəcək.
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
Yazı Azərbaycan Respublikasının Medianın İnkişafı Agentliyinin maliyyə dəstəyilə çap olunur.
