Çin Xalq Azadlıq Ordusu Azərbaycan ordusunun ötən ilin payızında Qarabağda tətbiq etdiyi taktikanı sınaqdan keçirir. Bununla Çin ötən ilin payızında Azərbaycan ordusunun Qarabağda istifadə etdiyi taktikanı öyrənir.
Məsələ ondadır ki, Azərbaycan istismardan çıxarılmış çoxsaylı AN-2 sovet mülki təyyarələrini (“kukuruznik”) pilotsuz uçan təyyarələrə çevirərək, onların köməyi ilə düşmənin hava hücumundan müdafiə sistemlərinin yerini aşkara çıxarmışdı. Düşmən radarları pilotsuz “kukuruznik”ləri döyüş təyyarəsi kimi qəbul edirdi və onlara raket atılırdı. Əvəzində zenit-raket komplekslərinin mövqe rayonları aşkara çıxırdı və Azərbaycan ordusu onları döyüş PUA-ları ilə məhv edirdi.
Eynən həmin taktikaya uyğun olaraq Çin ötən əsrin 60-cı illərində istehsal edilmiş, çoxdan istismardan çıxarılmış qırıcıları havaya qaldırır. Belə ki, Çin ordusunun Tayvan adası ətrafında keçirilən hərbi təlimləri zamanı, müasir döyüş təyyarələri ilə yanaşı, 4 ədəd J-7 qırıcısının uçuşları müşahidə olunub. Bunlar ötən əsrin 60-cı illərində istehsal olunan ikinci nəsil qırıcılardır və çoxdan Çin ordusunun silahlanmasından çıxarılıb. Bəzi hərbi mənbələr təxmin ediblər ki, J-7 qırıcıları pilotsuz təyyarələrə çevrilib və Çin ordusu onların köməyilə Tayvanın hava hücumundan müdafiə sistemini yoxlamaq istəyir.
Görünən odur ki, Çin kimi böyük ölkə Azərbaycanın uğurlu hərbi taktikasından bəhrələnmək istəyir. O baxımdan bunu hərbi ekspertlər necə dəyərləndirir?
“Çin kimi böyük dövlətin bundan faydalanması bunun son dərəcə uğurlu olmasının göstəricisidir”
Sözegedən məsələ ilə bağlı fikirlərini “Bakı-Xəbər”lə bölüşən hərbi ekspert Ramil Məmmədli buna bir neçə prizmadan yanaşdı: “Müharibənin ilk günlərində Ermənistan ordusu istifadəsində olan hava hücumundan müdafiə sistemlərindən çox yaxşı şəkildə istifadə etməyə başlamışdı. Məhz elə buna görə də hərbi əməliyyatların ilk günündə Azərbaycan Ordusunun qarşısında duran məqsədlərdən biri qarşı tərəfin hava hücumundan müdafiə sistemlərinin yerini müəyyən etmək idi. Daha sonra da bunları zərərsizləşdirmək. Bu istiqamətdə sistemli bir strategiya həyata keçirildi. Belə ki, istismardan çıxmış AN-2 təyyarələri havaya buraxıldı. Bu minvalla Ermənistanın hava hücumundan müdafiə qüvvələrinin yeri müəyyən olunaraq müasir PUA-larla bir-bir məhv edildi. Azərbaycanın bu taktikası hərb tarixində misli görünməmiş bir yenilik idi. O üzdən, sonrakı dövrdə bu, bir bir çox ölkələrin böyük marağına səbəb oldu. Hətta bu səbəbdən köhnə AN-2 təyyarələrinə tələbat belə artdı. Azərbaycan Ordusu 44 günlük müharibədə yeni taktiki döyüş sənətini formalaşdırdı. Çin kimi böyük dövlətin bundan faydalanması bunun son dərəcə uğurlu olmasının göstəricisidir”.
Hərbi ekspert hesab edir ki, bundan sonra da bir sıra ölkələr bu taktikanı öyrənəcək.
Vidadi ORDAHALLI
