Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğanla Rusiyanın dövlət başçısı Vladimir Putin arasında telefon danışığı olub. Bu barədə Kreml məlumat yayıb. Qeyd edilib ki, tərəflər Dağlıq Qarabağda siyasi prosesin fəallaşmasını müzakirə ediblər.
Putin Türkiyənin, ATƏT-in Minsk Qrupunun üzvü olaraq, Dağlıq Qarabağda münaqişənin deeskalasiyasına konstruktiv töhfə verəcəyinə ümid etdiyini bildirib. Danışıq Türkiyə tərəfinin təşəbbüsü ilə olub. Bu arada telefon danışığı ilə bağlı Türkiyə Cümhurbaşkanlığı da açıqlama yayıb. Bildirilib ki, telefon danışığında Türkiyə-Rusiya münasibətləri, həmçinin Azərbaycan-Ermənistan məsələsi, Suriya və Liviyadakı vəziyyət müzakirə olunub. Türkiyə Prezidenti Ərdoğan Azərbaycan torpaqlarına hücum edərək yeni gərginlik yaratmış Ermənistanın 30 illik işğalı davam etdirməyə çalışdığını qeyd edib. Ərdoğan Türkiyənin həm Minsk Qrupunun üzvü, həm də ikili münasibətlər çərçivəsində bu məsələnin həllinin tərəfdarı olduğunu ifadə edib.
Göründüyü kimi, artıq Rusiya nizamlanma prosesində Türkiyənin Minsk Qrupunun üzvü kimi roluna işarə edir. Türkiyənin nizamlanma prrosesinə cəlbini istəyən tərəf bizik. Görünən budur ki, artıq bizim təklif etdiyimiz 2+2 formulu reallaşmaq üzrədir. Bütün bunlar Türkiyənin artıq münaqişənin nizamlanmasında vacib aktora çevrildiyini şərtləndirirmi?
İctimai-Siyasi Proseslər Beynəlxalq Əlaqələr Mərkəzinin sədri Samir Adıgözəlli qəzetimizə açıqlamasında bildirdi ki, Türkiyə regionun ən güclü dövlətidir: “Bizimlə qardaş olan bu ölkənin həm də çox güclü ordusu var. Son vaxtlar Türkiyə öz regionunda baş verən proseslərə ciddi müdaxilə edir. Ankaranın mövqeyi heç vaxt qızışdırıcı olmayıb. Türkiyə bütün münaqişələrdə zəifi, haqlı olanı müdafiə edib. Biz bunu İraqda, Suriyada və Liviyada açıq-aydın gördük. Qarabağ məsələsinə qarışmaq üçün Türkiyənin bir neçə aspektdən haqqı var. Birincisi, bu münaqişə onun sərhədlərindədir və qardaş ölkəsi haqsızlığa məruz qalır. İkincisi, Türkiyə ATƏT-in üzvüdür. Əvvəl Dağlıq Qarabağ münaqişəsilə bağlı fərqli fikir bildirilirdi. 30 ildir 3 ölkə vasitəçilik missiyasını inhisara alıb və ortaya heç bir nəticə qoymayıb. Məhz onların bu səriştəsizliyi münaqişəni donmuş saxladı. Donu açıqlanda isə bugünkü mənzərə alınır. Bunu əvvəldən fikirləşmək lazım idi. Əvvəl həmsədrlər Türkiyənin nizamlanma prosesində adının belə çəkilməsini istəmirdilər. Artıq Putin səviyyəsində Türkiyənin nizamlanma prosesində rolunun vacibliyinə işarə olunur. Bu o deməkdir ki, münaqişə və onun ətrafında yeni reallıqlar hakimdir. Türkiyə ilə hesablaşırlar. Türkiyənin nüfuzu artıb. Türkiyə ordusu NATO-da ikinci yeri tutur. O, istənilən hərbi-siyasi problemi həll edə bilər. Buna görə, əlbəttə, Qərb tərəfindən bu cür açıq təzyiq göstərilir. Türkiyə-Azərbaycan qardaşlığını pozmağa və ya müəyyən qədər zəiflətməyə yönəlib, lakin baş tutmayacaq. Hazırda Türkiyə dünyada və regionda sabitləşdirici rol oynayır. İlham Əliyev cənabları da doğru qeyd etdi ki, Türkiyə rəhbərliyinin, şəxsən Prezidentin və digər rəsmi şəxslərin eskalasiya dövründə fəal və çox dəqiq mövqeyi üçüncü ölkələrin bu münaqişəyə müdaxiləsinin qarşısını aldı. Türkiyənin rolu yalnız müsbətdir və o bizim regionda, o cümlədən münaqişənin həllində daha böyük rol oynamalıdır".
Türkiyənin münaqişənin nizamlanmasında masada yer alması artıq qəbul edilməyə başlayıbsa, bu yalnız müsbət nəticələr doğura bilər.
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
