Azərbaycanda, demək olar ki, bütün muzeylər dövlət qayğısı ilə əhatə olunub, muzeylərin inkişafına, təmir edilməsinə, eləcə də digər məsələlərə dövlət büdcəsindən kifayət qədər vəsait ayrılır. Amma muzeylər özləri dövlət büdcəsinə hər hansı məbləğdə gəlir gətirməyə elə də cəhd göstərmirlər. Bununla belə, dövlətin muzeylərə diqqət və qayğısı davamlı xarakter daşıyır. Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının Tarix Muzeyi də daim dövlət qayğısı ilə əhatə olunub. Dəfələrlə sözügedən muzey təmir edilib, bərpaya cəlb olunub.
Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası Milli Azərbaycan Tarixi Muzeyinin 100 illik yubileyinin keçirilməsi ilə bağlı sərəncam imzalayıb. Sərəncamda qeyd edilir ki, 2020-ci ilin iyun ayında Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası Milli Azərbaycan Tarixi Muzeyinin 100 illiyi tamam olur.
“Milli Azərbaycan Tarixi Muzeyi mühüm mədəni-maarif və elmi-tədqiqat mərkəzi kimi yarandığı vaxtdan etibarən uğurlu inkişaf yolu keçmişdir. Respublikanın bu ilk ən böyük muzeyinin Azərbaycan xalqının qədim zamanlardan müasir dövrə qədərki tarixinin bütün mərhələlərini əks etdirən mədəniyyət nümunələrinin toplanması, qorunması, nəşri, ekspozisiya və sərgilərdə nümayişi sahəsində diqqətəlayiq xidmətləri var. Bakının memarlıq baxımından qiymətli tikililərindən sayılan binada yerləşmiş muzeyin tarixi-mədəni irsimizin misilsiz yadigarlarının mühafizə olunduğu zəngin elmi fondlarında hazırda üç yüz mindən artıq eksponat saxlanır. Muzey əməkdaşları tarix, muzeyşünaslıq və numizmatika istiqamətlərində araşdırmalar aparmaqla yanaşı, arxeoloji qazıntılar nəticəsində Azərbaycan tarixinə dair bir sıra abidələr üzə çıxarmış və əsaslı tədqiq etmişlər. Muzey çoxşaxəli fəaliyyətini bu gün də tarix elminin yeni nailiyyətləri və muzeyşünaslığın dünya təcrübəsi ilə təsdiq olunmuş prinsipləri zəminində müvəffəqiyyətlə davam etdirir” - deyə bildirilir.
100 illik yubileyinə Milli Tarix Muzeyi necə gedir?
Aida İsmayılova: “Muzeydə qədim dövrləri (tunc, daş dövrü və s.) əks etdirən animasiyalar yerləşdiriləcək”
AMEA-nın Milli Azərbaycan Tarixi Muzeyinin arxeologiya fondunun müdiri Aida İsmayılova bizimlə söhbətində bildirdi ki, hazırda muzeydə aparılan təmir-bərpa işləri bitmək üzrədir. “Təmir-bərpa işləri hələ tam yekunlaşmayıb, görüləsi bəzi kiçik işlər var. Hələ ekspozisiya tam olaraq qurulmayıb, materiallar hələ yerləşdirilməyib. Çünki muzeydə siqnalizasiya, işıqlandırma və digər texniki məsələlər bitməlidir ki, ekspozisiyanı qurmaq mümkün olsun. Amma ekspozisiyaların necə yerləşdiriləcəyi, nəyin hansı mövzu üzrə təqdim ediləcəyi müəyyənləşdirilib. Yeni vitrinlər artırılıb, digər işlər də görülüb. Demək olar ki, işin çoxu görülüb, görüləcək çox az işimiz qalıb. Muzeyin yüz illiyi ilə bağlı yeni nəşrlər hazırlanır, muzeyin 100 illiyi ilə bağlı kataloq da çap olunacaq. Məlumatıma görə, muzeyin təmirdən sonra açılışı 2020-ci ildə baş tutacaq”.
Muzeydə hər hansı bir yeniliyə gəlincə, A.İsmayılova qeyd etdi ki, əsas yeniliklər ekspozisiya ilə bağlıdır. Onun sözlərinə görə, muzeyin ekspozisiyasına yeni materiallar cəlb edilə bilər. “Animasiyaların hazırlanması məsələsi gündəmdədir. Milli Tarix Muzeyində gözlənilən yeniliklər var. Muzeydə qədim dövrləri (tunc, daş dövrü və s) əks etdirən animasiyalar yerləşdiriləcək, muzeyə gələn tamaşaçılar monitorda qədim dövrləri əks etdirən animasiyalar görəcək, bu da vizual olaraq onlar üçün həmin dövrün mənzərəsini yaradacaq. Belə məsələlər gündəmdədir. Muzeydə monitorlar yerləşdiriləcək və burada ekspozisiyalar tamam yeni səpkidə olacaq. Bundan başqa, muzeyə yeni materiallar da qoyulacaq. Bunlar da maraqlı olacaq. Muzeydə yeni şöbələrin yaradılması gündəmdə deyil” - deyə A.İsmayılova qeyd etdi.
Faiq Ələkbərli: “Burada varislik ənənələri qorunub saxlanmalıdır”
Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının Fəlsəfə İnstitutunun aparıcı elmi işçisi, tarix üzrə fəlsəfə doktoru, tanınmış tarixçi-alim Faiq Ələkbərli “Bakı-Xəbər”ə bildirdi ki, o, bir tarixçi kimi muzeyin 100 illik yubileyinin keçirilməsi ilə bağlı Prezident tərəfindən verilən sərəncamı yüksək qiymətləndirir. “Tarix Muzeyinin 100 illik yubileyinin keçirilməsi ilə bağlı sərəncamın verilməsi müsbət haldır. Tarix Muzeyində Azərbaycan xalqının yalnız 100 illik tarixinin deyil, həm də ondan əvvəlki dövrlərin də tarixinin əks olunması vacibdir. Yəni bütün tariximizi yalnız 100 il əvvəllə başlamağımız düzgün deyil. Burada varislik ənənələri qorunub saxlanmalıdır. Təkcə 1918-ci ildə qurulan Cümhuriyyətimizin deyil, ondan əvvəl mövcud olan türk xalqlarının dövlətçilik ənənələrinin də bu muzeydə əks olunması çox yaxşı olardı. Bu, gənclərin varislik ənənələrini yaxından dərk etməsinə imkan verər. Səfəvilər, Qacarlar, Əfşarlar, Baharlılar, Bayandurlular və başqa dövlətçilik ənənələrimizi yaradan, yaşadan nümunələrimiz, onların böyük şəxsiyyətləri, eyni zamanda, Məhəmməd Əmin Rəsulzadə başda olmaqla, Cümhuriyyət qurucuları ilə bağlı geniş məsələlər bu muzeydə öz əksini tapmalıdır. Sözün həqiqi mənasında, Milli Tarix Muzeyi milli mahiyyətimizi geniş şəkildə ifadə etməlidir. Ümid edirəm ki, cənab Prezidentin Milli Tarix Muzeyinin 100 illiyi ilə bağlı verdiyi sərəncamı icra edənlər bu sərəncamın əsl mahiyyətini düzgün anlayacaq və onun icrasında heç bir qüsura yol verməyəcəklər. Milli Tarix Muzeyində milli ruhumuz, milli dövlətçilik ənənələrimiz burada çalışanlar tərəfindən tam olaraq qorunmalıdır” - deyə F.Ələkbərli qeyd etdi.
İradə SARIYEVA
