Bu il yanvarın 1-dən Azərbaycanda “Kənd təsərrüfatı məhsulları istehsalının subsidiyalaşdırılması” Qaydası qüvvəyə minib.
Kənd təsərrüfatı sahəsinə dəstək tədbirləri ilə bağlı yeni mexanizm bu sahədə hesabatlılığın, şəffaflığın artmasına, büdcə vəsaitlərinin səmərəli istifadəsinin təmin edilməsinə, fermerlər üçün müraciətlərin sadələşdirilməsinə, elektronlaşdırılaraq asanlaşdırılması və əlçatan olmasına xidmət edir.
O da məlum olub ki, elektron hökumət portalı www.mygov.az içərisində www.eagro.az portalı formalaşdırılıb və portalda 449 259 fermer qeydiyyatdan keçib. Əkinçiliklə məşğul olan fermerlərin torpaq sənədləri və payızlıq əkinləri barədə məlumat Kənd Təsərrüfatı Nazirliyinin intensiv təlimlər keçmiş əməkdaşlarının dəstəyilə sistemə daxil edilib. Hazırda bu məlumatların monitorinqi aparılır. Monitorinqlər yekunlaşdıqdan sonra mərhələli olaraq subsidiyalar fermerlərin kartlarına köçürüləcək.
Belə məlum olur ki, Azərbaycanda 450 minədək fermer var. Hansı ki, ölkədə bu qədər fermerin olması rel görünmür. Məsələ ondadır ki, Azərbaycanda 65 rayon, 69 şəhər, 13 şəhər rayonu, 130 şəhər tipli qəsəbə və 4354 kənd yaşayış məntəqəsi var. Kəndlər 65 inzibati rayonun tərkibindədir. Hər rayonda da kəndlərin sayı müxtəlifdir. Elə rayon var ki, orada kəndlərin sayı 160-dan coxdur. Elə rayon da var ki, 30 kənddən ibarətdir. Bütün hallarda, orta hesabla götürəndə belə çıxır ki, hər kəndə 100 fermer düşür. Belə olsaydı, o zaman Azərbaycan bütün kənd təsərrüfatı mahsullarına olan tələbatını daxili istehsal hesabına ödəyərdi. Eyni zamanda, məhsulun digər hissəsini ixrac edərdi. O baxımdan, ölkədə 450 minədək fermerin olması nə dərəcədə real rəqəmdir?
“Hesab edirəm ki, bütövlükdə, Azərbaycanın kənd təsərrüfatı statistikasına yenidən baxılmalıdır”
Sözügedən məsələyə aydınlıq gətirən Azərbaycan Dövlət İqtisad Universitetinin dosenti Qadir Bayramlı bildirdi ki, Azərbaycanda bu qədər fermer yoxdur: “O üzdən, sözügedən rəqəm reallığı əks etdirmir. Hesab edirəm ki, bütövlükdə, Azərbaycanın kənd təsərrüfatı statistikasına yenidən baxılmalıdır. Kiçik və torpaqlarının 20 faizi işğal altında olan bir ölkədə bu qədər fermerin olması mümkün deyil. Bu qədər fermer necə qeydiyyatdan keçib? Azərbaycanda kiçik təsərrüfatlar çoxdur. Həmin təsərrüfatların torpaq sahələri, orada olan heyvanların sayı azdır. Bunun ən böyük fəsadı ondan ibarətdir ki, belə təsərrüfat sahələrində yeni texnologiyaların tətbiqi çətinləşir. Bəzən, ümumiyyətlə, mümkünsüz hala gəlir. Başqa bir tərəfdən, bir ildən sonra sözügedən fermerlərin hesabatları yayılanda bu rəqəmin gerçək olmadığı ortaya çıxacaq. Ona görə də ölkədə 450 minə yaxın fermerin olması inandırıcı görünmür. Kənd təsərrüfatı sahəsinin elektronlaşdırılması müsbət haldır, amma bunun nə dərəcədə şəffaf olduğuna baxmaq lazımdır. Hesab edirəm ki, statistikaların dəqiqləşdirilməsi, həm də müəssisələrin işinin səmərəli qurulması baxımından elektronlaşdırma vacib məsələdir. Çünki dünyanın bir çox ölkəsində rəqəmsal kənd təsərrüfatına keçid başlayıb”.
Vidadi ORDAHALLI
