“Hazırda 20 rayonda pambıq əkilir və bu rayonlarda 200 minə yaxın insan əməyə cəlb olunub. Yəni pambıqçılığın bir neçə istiqaməti var və hər istiqamət üzrə minlərlə, on minlərlə yeni iş yerləri yaradıldı. Təsəvvür edin ki, 20 rayonda 200 minə yaxın iş yerinin yaradılması nə deməkdir”. Bunu Prezident İlham Əliyev pambıqçılıq mövsümünün yekunları və 2020-ci ildə görüləcək tədbirlərlə bağlı müşavirədə deyib.
Ölkə başçısı bildirib ki, indi rayonların əhalisi orta hesabla təqribən 100-150 min, maksimum 200 min nəfər təşkil edir: “Demək olar ki, hər rayonda orta hesabla 10 min insan ancaq pambıqçılıqla məşğul olur. Təbii ki, bu rayonlarda işsizliklə bağlı problemlər uğurla həll olunur. Eyni zamanda, bizim çox gözəl indikatorumuz var. Bildiyiniz kimi, sosial müdafiəni gücləndirmək üçün biz indi 40 minə yaxın ödənişli ictimai iş yeri yaratmışıq, dövlət tərəfindən maliyyələşir. İş tapa bilməyən vətəndaşlar bu ictimai iş yerlərində işlə təmin olunurlar. İndi pambıq yetişdirən rayonlarda artıq bu işlərə də tələbat azalır. Çünki insanlar gedib pambıqçılıqda daha böyük pul qazanırlar və beləliklə, öz maddi vəziyyətlərini yaxşılaşdırırlar”.
Göründüyü kimi, pambıqçılığın inkişafı sosial baxımdan daha faydalıdır. O mənada ki, bunun sayəsində rayonlarda məşğulluğun səviyyəsi artır, çoxlu sayda insan işlə təmin edilir. Nəticədə bölgələrdən paytaxta və digər şəhərlərə iş dalınca gedənlərin sayı azalır. Pambıqçılıq əməktutumlu olduğu üçün daha çox insanın işlə təmin edilməsinə imkan yaradır.
“Pambıqçılıq elə bir sahədir ki, orada hərtərəfli əməktutumlu imkanlar olduğuna görə çoxsaylı işçi qüvvəsinə tələbat artır”
Məsələyə münasibət bildirən iqtisadçı-alim Əli Əlirzayevin sözlərinə görə, pambıqçılıq digər kənd təsərrüfatı sahələri ilə müqayisədə daha çox əməktutumludur: “Bu onu göstərir ki, Azərbaycanın inkişaf modeli əməktutumlu sahələrlə bağlıdır. Bu o deməkdir ki, daha çox insan əməyinə əsaslanan sahələrin inkişaf etdirilməsi lazımdır. Belə sahələrin başında pambıqçılıq gəlir. Nəticədə daha çox əməkçinin işlə təmin olunmasına şərait yaranır. Bitkiçiliyin bir növü olan buğda istehsalı o qədər də əməktutumlu deyil. Ancaq pambıqçılıq elə bir sahədir ki, orada hərtərəfli əməktutumlu imkanlar olduğuna görə çoxsaylı işçi qüvvəsinə tələbat artır. Bu səbəbdən bölgələrdə çoxsaylı insanın sosial vəziyyəti, güzəranı yaxşılaşır. Nəzərə almaq lazımdır ki, Azərbaycanın pambıq istehsalı ilə bağlı öz ənənələri var. Ancaq burada bir problem var. Problem odur ki, pambıq istehsalı artsa da, onun emal dərəcələri bizdə arzuolunan səviyyədə deyil. Yəni pambıq istehsalını artırmaqla yanaşı, onun emalını və bundan müxtəlif məhsulların istehsalını təşkil etməliyik. Bunu edə bilsək, o zaman daha çox gəlir əldə edəcəyik. Bunun sayəsində daha çox insan işlə təmin ediləcək. Söhbət yüngül sənaye sektorunun əsas lokomotivi olan toxuculuğun inkişafından gedir. Emal prosesini ölkə daxilində inkişaf etdirə bilsək, işçi qüvvəsinə daha çox tələbat olacaq. Ona görə də bu məqamlara diqqət edilməlidir. Çünki bu həm kəndlərin, həm də regionların sosial-iqtisadi inkişafına müsbət təsir edəcək. Əhalinin məşğulluq səviyyəsinin artmasına təsir göstərəcək”.
Vidadi ORDAHALLI