“Azərbaycanda özəl sektorun ÜDM-də payı 84%-ə çatıb, ölkədə məşğul əhalinin 76%-i özəl sektorda çalışır”. Bu barədə Azərbaycan Sahibkarlar (İşəgötürənlər) Təşkilatları Milli Konfederasiyasının (ASK) prezidenti Məmməd Musayev açıqlamasında deyib.
Onun sözlərinə görə, hazırda ölkə üzrə 142 min müəssisə və ya təşkilatın 91,4%-i və ya 130 mini məhz özəl sektorun payına düşür: “İqtisadiyyatın şaxələndirilməsi və neft amilindən asılılığın aradan qaldırılması ilə bağlı tədbirlər sırasında kənd təsərrüfatı mühüm yer tutur. Bu il iqtisadiyyatın qeyri-neft sektorunda istehsal olunmuş əlavə dəyər 3,5% artıb. Əlavə dəyərin 6,2%-i məhz kənd təsərrüfatının payına düşür. 2019-cu ilin yanvar-oktyabr ayları üzrə kənd təsərrüfatının faktiki qiymətlərlə dəyəri 6.9 milyard manat təşkil edib ki, onun da 3,4 milyard manatı heyvandarlıq, 3,5 milyard manatı isə bitkiçilik məhsullarının payına düşür. 2019-cu ilin 10 ayı ərzində kənd təsərrüfatının ümumi məhsulu ötən ilin müvafiq dövrü ilə müqayisədə 7,2%, o cümlədən, bitkiçilik məhsullarının istehsalı 11,4%, heyvandarlıq məhsullarının istehsalı isə 3,2% artıb”.
Özəl sektorun ÜDM-də çəkisinin artması bir sıra amillərlə bağlıdır. Bunun balıca səbəbi ölkə iqtisadiyyatının şaxələndirilməsi ilə bağlı aparılan sistemli islahatlardır. Nəzərə almaq lazımdır ki, son 3 ildə görülən tədbirlər nəticəsində ölkədə özəl sektorun inkişafı keyfiyyətcə yeni mərhələyə qədəm qoyub.
Bütün bunlarla yanaşı, bəs ekspertlər Azərbaycanda özəl sektorun ÜDM-də payının əhəmiyyətli dərəcədə artmasını necə dəyərləndirirlər?
“Dövlət sektorunda olan elə müəssisələr var ki, növbəti mərhələdə onların da özəlləşdirilməsi ilə bağlı addımlar atılacaq”
Məsələyə münasibət bildirən iqtisad elmləri doktoru Fikrət Yusifov buna bir necə aspektdən yanaşdı. Onun fikrincə, özəl sektorun ÜDM-də çəkisinin artması iqtisadi sahədə görülən ardıcıl tədbirlərlə bağlıdır: “Azərbaycanda özəl sektorun ÜDM-də payının bu qədər böyük çəkiyə malik olması çox yaxşı haldır. Bu, ölkə iqtisadiyyatının inkişafında özəl sektorun rolunun artmasının göstəricisidir. Yəni bütün bunlar son illər ərzində ölkədə aparılan iqtisadi islahatların mahiyyətinə və bazar iqtisadiyyatının tələblərinə tam uyğundur. Hesab edirəm ki, sözügedən proses bundan sonra da davam etməlidir. Dövlət sektorunda olan elə müəssisələr var ki, növbəti mərhələdə onların da özəlləşdirilməsi ilə bağlı addımlar atılacaq. Nəticə etibarilə bu, həmin müəssisələrdə məhsuldarlığın daha da artmasına öz təsirini göstərəcək. Çünki özəlləşdirmə aparıldıqdan sonra istehsalın daha səmərəli təşkili üçün yeni imkanlar açılacaq. Ona görə də proses bundan sonra da davam etməlidir. Xüsusən də elektrik enerjisi, su, qaz təchizatı ilə bağlı sahələr özəlləşdirilməlidir. Hesab edirəm ki, sözügedən sahələrin özəlləşdirilməsi dövləti həm bir sıra qayğılardan xilas edəcək, eyni zamanda, bu sahələrin yaxşı rəqabət prinsipləri əsasında inkişafına ciddi bir təkan verəcək. Görülən işlər, bütövlükdə, dövlətin apardığı iqtisadi islahatların ruhuna uyğun bir addım olacaq. Nəticə etibarilə dövlət və özəl sektorun ÜDM-dəki payı daha da optimal bir səviyyəyə gəlib çatacaq. Baxmayaraq ki, bugünkü rəqəm də çox yüksəkdir və kifayət qədər normal hesab edilə bilər. Ancaq sadaladığım sahələrin də yaxın gələcəkdə özəlləşdirilməsi bu baxımdan daha effektli nəticələr vəd edir”.
Vidadi ORDAHALLI
