Vahid Əhmədov: “Banklar problemli kreditlərlə bağlı məsələ həll edildikdən sonra işlərini sıfırdan başlamalı və beynəlxalq aləmdə olduğu kimi, kredit faizlərini 15-16 faizə salmalıdırlar” Elşad Məmmədov: “Ölkənin bank sektorunda olan yüksək faiz dərəcələrinin endirilməsi üçün Mərkəzi Bank və Maliyyə Bazarlarına Nəzarət Palatası…”
Ölkənin bank sektorundan ciddi narazılıqlar yaradan problemli kreditlər məsələsinə ötən həftə son qoyuldu. Dövlət başçısı İlham Əliyevin Azərbaycanda fiziki şəxslərin problemli kreditlərinin həlli ilə bağlı əlavə tədbirlər haqqında fərmanı ilə vətəndaşların kredit problemi də həll olundu.
Problemli kredit məsələsi həll olunandan sonra bankların kredit faizlərinin aşağı salınması müzakirə olunur. Ekspertlər təklif edirlər ki, banklar kredit faizlərinin aşağı salınması məsələsinə yenidən baxsınlar.
Millət vəkili Vahid Əhmədov “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında qeyd etdi ki, banklar işlərini sıfırdan qurmalıdırlar ki, faizlər yüksək olmasın: “Prezidentin problemli kreditlərlə bağlı fərmanında 3 ciddi məsələ var. Birincisi, kreditlərin faizlərinin qaytarılması ilə bağlıdır. İkincisi, bank sisteminin sağlamlaşdırılması, kreditlərin restruktrizasiya edilməsi və əhaliyə çatdırılmasıdır. Üçüncü məsələ isə qiymətli kağızlar bazarının inkişaf etdirilməsi ilə əlaqədardır. Kredit faizlərinin yüksək olması ilə bağlı banklara müraciət etmişəm. Dövlət banklara ona görə kömək etmir ki, 25-30 faizlə kredit verməkdə davam etsinlər. Banklar problemli kreditlərlə bağlı məsələ həll edildikdən sonra işlərini sıfırdan başlamalı və beynəlxalq aləmdə olduğu kimi, kredit faizlərini 15-16 faizə salmalıdırlar”.
Millət vəkilinin sözlərinə görə, banklar krediti 3 əsas mənbə ilə verirlər: "Banklar Mərkəzi Bankdan müəyyən vəsait götürməklə və ya əlaqəsi olanlar beynəlxalq maliyyə qurumlarından vəsait götürməklə kredit verir. Üçüncü əsas mənbə insanların əmanətidir. Bu gün banklar əmanəti 12 faizlə götürürlər. Əmanəti 12 faizə götürüb, 10 faizə verə bilməz, ona görə də onun üstünə 3-4 faiz qoyub kredit verməlidir. Mərkəzi Bankdan götürülən kreditlər 9.5 faiz təşkil edir. Yəni banklar orta hesabla 15-16 faizlə kredit verə bilərlər ki, problem yaranmasın. Məhkəmələrdə problemli kreditlərlə bağlı minlərlə iş var idi. İndi o işlər dayandırıldı. Banklara vaxt verildi ki, 1 ay müddətində işlərini yekunlaşdırsınlar. Əsas odur ki, fərman imzalandı, güzəştlər edildi, banklara müəyyən tövsiyələr verildi. İndi banklar özləri fikirləşməli və kredit faizlərini aşağı salmalıdırlar. Çox güman ki, tezliklə bunun şahidi olacağıq”.
Azərbaycan Dövlət İqtisad Universitetinin (UNEC) professoru, iqtisad üzrə elmlər doktoru Elşad Məmmədov qəzetimizə açıqlamasında vurğuladı ki, Prezident İlham Əliyevin problemli kreditlərlə bağlı imzaladığı fərman bank sektoruna müsbət təsir edəcək: “Bu qərarla bank sektoruna öhdəlik verilib ki, onlar dollarlaşmadan uzaqlaşsın, faiz dərəcələrinin adekvatlığını təmin etsin. Hesab edirəm ki, bank sektoru buna adekvat reaksiya verməlidir. Ancaq bununla yanaşı, ölkənin bank sektorunda olan yüksək faiz dərəcələrinin endirilməsi üçün Mərkəzi Bank və Maliyyə Bazarlarına Nəzarət Palatası pul-kredit siyasəti ilə bağlı ciddi islahatlar həyata keçirməlidirlər. Keçirilən islahatların əsas nəticəsi olaraq banklar faiz dərəcələrini endirməli, eyni zamanda, dollarlaşmanın aşağı salınması üçün kommersiya banklarının öhdəliklərində xarici valyutanın xüsusi çəkisi kəskin azalmalıdır. Bütün normal iqtisadi sistemlərə malik dövlətlərdə kreditləşmədə, həmçinin, depozitlərin yatırılmasında da milli valyutadan istifadə olunur. Qanunvericilikdə də qeyd olunur ki, Azərbaycan manatı ölkə ərazisində yeganə vahid pul ölçüsüdür. Hesab edirəm ki, bu istiqamətdə ciddi addımlar atılmalıdır”.
Həmsöhbətimiz hesab edir ki, banklar faiz dərəcəsini endirməlidirlər. Hər bir iqtisadi sfera üçün ona uyğun faiz dərəcəsi formalaşdırılmalıdır: “Ümid edirəm ki, aidiyyəti qurumlar bank faizlərinin aşağı salınması istiqamətində ciddi addımlar atacaqlar”.
Günel CƏLİLOVA
