Rövşən Ağayev: “Bu fərmanın sosial əhəmiyyəti danılmazdır” Şahin Tağıyev: “Prezidentin imzaladığı fərmanla 800 min nəfər vətəndaşımız maddi və mənəvi problemdən xilas olacaq, bu da onların həyatında əhəmiyyətli rol oynayacaq”
Məlum olduğu kimi, son illər ölkəmizdə problemli kreditlərlə bağlı məsələ gündəmdə idi. Vaxtaşırı olaraq iqtisadçılar problemli kreditlərin həlli istiqamətində hökumətin addım atacağını proqnazlaşdırırdılar. Heç şübhəsiz ki, cəmiyyətimizin bəlasına çevrilən problemli kreditlər məsələsi insanlar üçün yalnız maddi deyil, həm də mənəvi, ağır bir problemə çevrilmişdi. Vətəndaşların həyatında, məişətində ciddi çətinliklərə səbəb olan bu məsələ fevralın 28-də Prezident İlham Əliyevin problemli kreditlərlə bağlı imzaladığı fərmanla öz həllini tapıb.
Bu fərman nə qədər vətəndaşı əhatə edəcək? Bu fərman insanların maddi və mənəvi çətinliklərdən xilas olmasında nə dərəcədə rol oynayacaq?
Rəsmi məlumatlara görə, fərman 800 min nəfər vətəndaşı əhatə edəcək. Qeyd edək ki, iqtisadçı- ekspertlər xarici valyutada olan kreditlərə güzəşt tətbiq olunmasının iqtisadi və sosial əhəmiyyətinin böyük olduğunu bildirirlər. Prezident İlham Əliyev tərəfindən problemli kreditlərin həlli ilə bağlı fərmanın imzalanmasının bu sahədə atılan ən uğurlu addımlardan biri olduğunu vurğulayan iqtisadçıların sözlərinə görə, bu fərmanda nəzərdə tutulan məsələlər, güzəştlər problemli kreditlər məngənəsində sıxılan vətəndaşların həyatında mühüm rol oynayacaq. Bunun onları nəinki maddi, həm də mənəvi çətinliklərdən qurtaracağını deyən iqtisadçıların bildirdiyinə görə, devalvasiya nəticəsində yaranan fərqə güzəştin verilməsi formulası İqtisadi və Sosial İnkişaf Mərkəzinin (CESD) təklif etdiyi mexanizmdir və güzəştdən fiziki şəxs olan vətəndaşlarımız faydalanacaqlar. İqtisadçılar vurğulayırlar ki, bu halda birinci devalvasiyayadək olan dövr və birinci və ikinci devalvasiya arasındakı müddət əsas götürüləcək və 2012-ci il yanvarın 1-dək 2015-ci il dekbarın 21-dək, yəni birinci devalvasiyayadək olan dövr üçün hər 1 dollar 0.25 qəpik güzəşt hesablanacaq.
İqtisadçıların hesablamalarına görə, fərmanla birinci devalvasiyayadək 10 min dollar kredit götürən vətəndaş əsas məbləğə 2500 manat güzət əldə edə bilər. Bununla da onun əsas borcu 10500 manatdan 8000 manatadək azaldılır. Ekspertlər deyirlər ki, fərmanda fiziki şəxslərin vaxtı keçmiş kredit borclarının restrukturizasiya olunacağını nəzərə alaraq, banklar tərəfindən bir ay müddətində həmin kreditlərə hesablanmış faizlərin silinməsini və məhkəmədə olan işlərin geri çağırılmasını təmin edən tədbirlər görülməsi tövsiyə olunur.
İqtisadçı-ekspert Rövşən Ağayev “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında bildirdi ki, Prezident İlham Əliyevin problemli kreditlərlə bağlı imzaladığı fərmanın sosial əhəmiyyəti var. Onun sözlərinə görə, elə vətəndaşlar var ki, onlar borca girməklə, əmlakını satmaqla banka olan borclarını ödəyib. R.Ağayevin sözlərinə görə, bu fərmanın həmin şəxslərə də şamil edilməsi yaxşı olardı. “Bu fərmanın əsasən kimlərə şamil ediləcəyinin detalları hələ tam məlum deyil. Bilirsiniz ki, bu fərman 2012-ci ilin yanvarın 1-dən 2015-ci il dekabrın 21-nə qədər problemli kreditlə üzləşən vətəndaşlara şamil ediləcək. Onu da bildirim ki, bir çox insan bankların onları məhkəməyə verməsindən çəkinərək qohumdan, qonşudan borc alaraq, yaxud evini sataraq, əmlakını girov qoymaqla bankların kreditini ödəyib. Bu fərmanın onlara da şamil ediləcəyi hələ məlum deyil. Yəni bu fərman müxtəlif vasitələrlə bankların borcunu ödəyən vətəndaşlara da şamil edilərsə, onun sosial əhəmiyyəti daha böyük olar. Bütövlükdə, bu fərmanın sosial əhəmiyyəti danılmazdır”- deyə R.Ağayev vurğuladı.
Sosioloq Şahin Tağıyev isə “Bakı-Xəbər”ə bildirdi ki, ölkə başçısının problemli kreditlərlə bağlı imzaladığı fərmanın olduqca böyük sosial əhəmiyyəti var. “Bu fərmanı vətəndaşlarımız çoxdan gözləyirdi. Bu fərman bu gün banklara borclu olan insanların hər birinin bir ümid yerinə çevrilib. Banklar insanları sıxıb incidib, kredit borcuna görə onları məhkəməyə veriblər. Banklara borclu olduğu üçün nə qədər vətəndaşın banklara girov qoyduğu əmlakı əlindən çıxıb. Elə adamlar var ki, onlar qardaş-bacısının evini girov qoyub bankdan pul götürüb. Bu da o insanlara böyük mənəvi əzab, işgəncə verir. Prezidentin imzaladığı fərmanla 800 min nəfər vətəndaşımız maddi və mənəvi problemdən xilas olacaq, bu da onların həyatında əhəmiyyətli rol oynayacaq. Bu həm də insanları əmlakını, var-dövlətini itirmək qorxusundan azad edəcək. Hesab edirəm ki, Prezidentin problemli kreditlərlə bağlı imzaladığı fərman daha çox ailəni, daha çox insanı sevindirir” - deyə Ş.Tağıyev qeyd etdi.
İradə SARIYEVA
