Rəsul Cahangirli: “Ona görə də artımlar böyük sayda vətəndaşın sosial vəziyyətinə müsbət təsir göstərəcək”
Məlum olduğu kimi, Prezident İlham Əliyev əhalinin sosial müdafiəsinin gücləndirilməsi sahəsində əlavə tədbirlər haqqında sərəncam imzalayıb. Sərəncamın imzalanmasında məqsəd əhalinin sosial müdafiəsinin gücləndirilməsi sahəsində tədbirləri davam etdirmək və bu tədbirlərin əhatə dairəsini daha da genişləndirməkdir.
Sözügedən qərarla böyük sayda vətəndaşın müavinəti artırılıb. Elə müavinətlər var ki, faizlə yox, dəfələrlə artırılıb. Məsələn, ikinci qrup əlilliyi olan şəxslər əvvəllər buna görə 61 manat müavinət alırdılarsa, sərəncamdan sonra bu rəqəm 130 manat olub. Ona görə də qərar genişmiqyaslıdır və böyük sayda sosial zümrəni əhatə edir.
Əmək və əhalinin sosial müdafiəsi naziri Sahil Babayevin açıqlamasından məlum olub ki, sərəncam 577 min insanı əhatə edəcək. Sərəncamın maliyyə yükü isə 400 milyon manatdır: “Bunun üçün bu il büdcədən 302 milyon manatın ayrılması nəzərdə tutulur. Gələn il üçün bu rəqəm 400 milyon olacaq.
Bundan başqa, 1-ci qurup müharibə əlillərinin sosial müavinətləri 150 manata, Prezident təqaüdçülərinin isə müavinətləri 250 manata çatdırılıb. Bununla da 1-ci qrup əlillər, ümumilikdə, ayda 400 manat müavinət alacaqlar. İkinci qrup müharibə əlillərinin isə sosial müavinətləri 350 manata qaldırılıb”.
O da məlum olub ki, yaşa görə müavinət 73 manatdan 130 manata qaldırılıb. Bu da 60 min adamı əhatə edəcək. Ailə başçısını itirməyə görə müavinətlər 68 manatdan 80 manata qaldırılıb. Eyni zamanda, valideynlərini itirmiş və valideyn himayəsindən məhrum olmuş uşaqların himayəçiləri üçün müavinətlər 61 manatdan 100 manata qaldırılıb. Beşdən çox uşağı olan qadınların hər uşağı üçün verilən müavinətlər isə 33 manatdan 55 manata, uşağın anadan olmasına görə isə 109 manatdan 200 manata qaldırılıb. Dəfn üçün ödənilən sosial müavinətin isə məbləği 146 manatdan 300 manata qaldırılıb. Sağlamlıq imkanı məhdud olan 18 yaşadək uşaqlar 82 manat alırdılarsa, bu rəqəm indi 150 manata çatdırılır, onlara qulluq edənlərə əlavə 50 manat müavinət veriləcək.
Yeri gəlmişkən onu da qeyd edək ki, təkcə fevral ayında verilən son üç qərarla 1 milyon 500 mindən artıq insanın sosial müdafiəsi gücləndirilib. Nəzərə almaq lazımdır ki, bir müddət əvvəl inflyasiyaya görə indeksasiya aparılaraq pensiyaların sığorta hissəsi də artırıldı. O baxımdan, ölkə başçısının son sərəncamının əhəmiyyətini ekspertlər necə dəyərləndirirlər? Ümumən bütün bunlar nə qədər vətəndaşı əhatə edəcək?
Məsələyə münasibət bildirən ekspert Rəsul Cahangirlinin sözlərinə görə, məlum sərəncamdan yüz minlərlə ölkə sakini yararlanacaq: “Çünki ölkə başçısının verdiyi məlum sərəncam miqyasına görə çox genişdir. Ən başlıcası, indiyə qədər sosial müavinətlər bu qədər böyük həcmdə artırılmayıb. Ona görə də artımlar böyük sayda vətəndaşın sosial vəziyyətinə müsbət təsir göstərəcək. Sərəncama baxanda görürük ki, demək olar, bütün sosial müavinət növlərində artım var, özü də nəzərəçarpacaq dərəcədə. Məlumata görə, Azərbaycanda 80-ə yaxın sosial müavinət növü var. Bu baxımdan, əhatə dairəsinə görə bunun miqyası böyükdür. Son bir neçə həftə ərzində həm minimum əməkhaqqı, həm də minimum pensiya və eləcə də sosial müavinətlər artırılıb. Bütün bunlar ondan xəbər verir ki, əhalinin sosial müdafiəsinin gücləndirilməsi prioritet əhəmiyyət kəsb edir. Təbii ki, söhbət sosial müdafiənin daha da gücləndirilməsindən gedir. Nəzərə almaq lazımdır ki, dövlət tərəfindən verilən bu cür sosialyönümlü qərarlar özəl sektora da öz təsirini göstərir. Məlum artımlardan sonra özəl sektorda da məvaciblər artacaq. O baxımdan, bunun çoxşaxəli müsbət effekti olacaq. Digər tərəfdən, təkcə minimum əməkhaqqının artırılması ilə bağlı sərəncam 600 min vətəndaşı əhatə edir. Bununla yanaşı, minimum pensiyanın artırılması da, praktiki olaraq, həssas qrup hesab olunan vətəndaşların pensiyalarının artmasına gətirib çıxardı. Nəticə etibarilə, minimum pensiyanın artırılması ilə bağlı qərar da çoxlu sayda vətəndaşımızın bundan istifadə etməsinə şərait yaradacaq. Bütün hallarda, məlum artımlar 1 milyon 500 min nəfərdən çox vətəndaşın sosial vəziyyətinə müsbət təsir edəcək. Yəni söhbət yüz minlərlə ailədən gedir”.
Vidadi ORDAHALLI
