Vüqar Bayramov: “Fikrimcə, hökumət daha çox Amerika modelinin tətbiqində maraqlıdır”
“Vətəndaşları narahat edən məsələlərdən biri də problemli kreditlərlə bağlıdır. Bu məsələ artıq neçə vaxtdır ki, müzakirə olunur. Hökumət üzvlərinə müvafiq göstərişlər verilmişdir. Keçən ildən başlayaraq çox fəal iş aparılır, təkliflər paketi hazırlanır”. Bunu Prezident İlham Əliyev iqtisadi və sosial məsələlərlə bağlı müşavirədə deyib.
Ölkə başçısının sözlərinə görə, iki aydan çoxdur ki, təkliflər üzərində iş aparılır və bu o qədər də sadə məsələ deyil: “Deyə bilərəm ki, bir neçə ay ərzində aparılan çox ciddi müzakirələr artıq nəticəyə gəlməyə şərait yaradır. Ümid edirəm ki, biz bu təhlilin son mərhələsindəyik. Ümid edirəm ki, yaxın gələcəkdə bu məsələ də öz həllini tapacaq və Azərbaycan bu məsələnin həlli ilə bağlı öz liderliyini göstərəcək və çox ciddi nümunə göstərəcək. Çünki biz bilirik ki, buna oxşar addımların atılması ilə bağlı bəzi ölkələrdə müvafiq qərarlar qəbul edilmişdir, ancaq onlar icra edilməmişdir. Yəni burada xoş niyyətin olması əsas şərt deyil. Burada, əlbəttə ki, düzgün təhlilin aparılması və vətəndaşlar üçün ən məqbul variantın seçilməsidir. Əlbəttə ki, bizim buna maliyyə imkanlarımızın çatması məsələsi də ön plandadır”.
Prezidentin problemli kreditlərlə bağlı açıqlamasından belə məlum oldu ki, ortada kompleks yanaşma var. Bu da sözügedən məsələdə daha mükəmməl bir mexanizm ortaya qoyulacağından xəbər verir. Hansı ki, bu, digər ölkələrlə müqayisədə daha üstün və əhatəli olacaq. Bütün bunlarla yanaşı, problemli kreditlər məsələsinin həlli təxminən nə qədər vətəndaşı əhatə edəcək?
Sözügedən məsələyə aydınlıq gətirən iqtisadçı-ekspert Vüqar Bayramovun sözlərinə görə, bu, təxminən 300 min nəfərdən artıq vətəndaşa şamil olunacaq: “İlkin qiymətləndirməyə görə, bununla bağlı tələb olunan məbləğ təxminən 800 milyon manata yaxındır. Əhatə edəcək vətəndaşların sayı bizim qiymətləndirməmizə görə, 300 min nəfərdən çox olacaq. Bu da kifayət qədər böyük rəqəmdir. Biz bu məsələ ilə bağlı Mərkəzi Bank və digər qurumlarla da müzakirələr aparmışıq. Görünən odur ki, bu istiqamətdə çox fərqli düşüncələr var. Ancaq əsas olan odur ki, dövlət səviyyəsində problemin həlli istiqamətində bir sıra tədbirlər planı hazırlanır. Yaxın günlərdə problemli kreditlərin həlli ilə bağlı konkret addımların şahidi olacağıq. Apardığımız təhlillər də göstərir ki, problemli kreditlər vətəndaşları narahat edən ən ciddi məsələlərdəndir. Məhz bu narahatlıq müşavirədə ölkə başçısı tərəfindən diqqətə çatdırılıb. Fikrimcə, hökumət daha çox Amerika modelinin tətbiqində maraqlıdır. Burada problemli kreditlərin səhmləşdirilərək bazara çıxarılması, bunun müqabilində vətəndaşlara güzəştlərin verilməsi nəzərdə tutulur. Həmçinin, Rusiya modelində olduğu kimi, vətəndaşlara güzəştlərin verilməsindən söhbət gedir. Bu modeldə ödəmə müddətinin uzadılması, faizlərdə güzəştin tətbiq edilməsi, eyni zamanda, aylıq ödəniş məbləğlərinin aşağı salınması və s. nəzərdə tutulur”.
V.Bayramovun açıqlamasından o da məlum oldu ki, prblemin kreditlərin həlli ilə bağlı onlar da təkliflər verib: “Biz də, öz növbəmizdə, problemli kreditlərin həlli ilə bağlı təkliflərimizi hazırlamışıq və hökumətə vermişik. Bizim 2015-ci ilə hazırladığımız təklif planı da buna misal ola bilər. Biz ikitərəfli güzəşt mexanizminin tərəfdarıyıq. Nəzərə alsaq ki, daha çox bu problemlər xarici valyutada götürülmüş kreditlərlə bağlıdır, onda biz təklif edirik ki, valyuta hesablanması zamanı ortaya çıxan fərq məhz hər iki tərəf arasında bərabər bölünməklə qarşılansın. Güman edirəm ki, bizim təkliflərin son paketə daxil edilməsi imkanları genişdir. Son paketə hansı mexanizmlərin daxil ediləcəyi hələlik bəlli deyil. Ancaq bütün yanaşmalarda devalvasiya nəticəsində yaranan fərqin bir hissəsi dövlət tərəfindən ödəniləcək. Eyni zamanda, bu mexanizmlərdə vətəndaşa ödəmə vaxtı ilə bağlı daha uzun müddət, faizlərdə güzəşt tətbiq edilə bilər ki, bu da onlar üçün aylıq ödəniş məbləğinin kəskin azalmasına gətirib çıxaracaq”.
Vidadi ORDAHALLI
