Vüqar Bayramov: “Müvafiq qurumlar, şirkətlər yerli istehsala aid olan mebelləri almaqla digərlərinə nümunə olmalıdırlar”
Prezident İlham Əliyevin prioritet elan etdiyi sahələrdən biri də mebel istehsalıdır. Ölkə başçısı hətta 2016-cı ilin yanvarında nazirlərin və iş adamlarının geniş tərkibli konfransında məmurları yerli mebellərdən istifadə etməyə çağırmışdı: “Ölkədə yüzlərlə mebel şirkəti var. Amma yüksək vəzifəli məmurlarımız bunu bəyənmirlər. Yerli istehsalın keyfiyyəti başqa mebeldən fərqlənmir, amma deyir, bu, Azərbaycan malıdır, özünə rəva bilmir. Gərək İtaliya, Rumıniya mebeli olsun. Buna son qoymaq lazımdır. Bütün dövlət məmurlarının kabinetində bundan sonra yerli mebel olmalıdır".
Ancaq qeyri-neft sektorunun inkişafı istiqamətində ciddi işlərin görüldüyü son üç il ərzində ölkəmizin mebel sahəsində idxaldan asılılığı nəinki azalıb, əksinə, artıb. Bunu statistik rəqəmlər də təsdiqləyir. Belə ki, Azərbaycana mebel idxalı əvvəli illərlə müqayisədə artıb. Müqayisə üçün qeyd edək ki, 2018-ci ildə ölkəyə 105 milyon 600.33 min dollar dəyərində mebel və onun hissələri idxal edilib. Bu, 2017-ci illə müqayisədə 20 faiz çoxdur. Məsələ ondadır ki, 2017-ci ildə ölkəyə 85 milyon 313.34 min dollar dəyərində mebel və onun hissələri gətirilib. Rəqəmlərdən göründüyü kimi, mebel idxalı əhəmiyyətli dərəcədə artıb. Bu isə çox ciddi rəqəmdir.
Onu da qeyd edək ki, ümumilikdə, bəzi detallar xaricdən gətirilsə də, ölkədə mebel istehsal olunur. Mebel sexlərinin sayı əvvəlki illərlə müqayisədə xeyli artıb. Mebelin əsas sütununu təşkil edən taxta və laminat materialı Azərbaycanda yetərincə istehsal olunur. Əsas zavodları isə Masallıdadır. Mebelin əsasən parçası və digər bəzək detalları xaricdən gətirilir. Bütün bunlara baxmayaraq, əsasən Rusiya, Türkiyə və Çindən mebellər idxal olunur.
Bir məqamı da qeyd edək ki, xaricdən idxal olunan mebellərin qiyməti bahadır. Onlar 3000 manatdan başlayır. Yerli istehsal olunan mebellər onlara baxanda ucuzdur.
Bütün bu deyilənlərin fonunda, maraqlıdır, mebel idxalı niyə artır? Bu, əhalinin xarici mebellərə fərdi tələbatının artması ilə bağlıdır? Əhalinin yerli istehsal olan mebellərə marağı niyə azdır? Bütövlükdə, bu sahədə nə baş verir?
Məsələyə münasibət bildirən iqtisadçı-ekspert Vüqar Bayramov bunu bir sıra amillərlə, əsasən də yerli istehsal olan mebellərə inamın az olması ilə əlaqələndirdi: “Xaricdən mebel idxalının azalması üçün yerli istehsala aid olan mebellərə inam artmalıdır. İnam artarsa, o zaman yerli istesal olan mebellərin alışına da maraq artacaq. Ona görə də, başlıca olaraq, bu istiqamətdə inamın formalaşdırılması üçün işlər görülməlidir. Təəssüf ki, apardığımız monitorinqlər bunun əksini göstərir. Aparılan monitorinqlər göstərir ki, hələ də yerli istehlakçılar arasında yerli mebellərə maraq aşağıdır. Halbuki, bu sahədə yaxşı fəaliyyət göstərən müəssisələr var. Nəticədə xarici mebellərin alınmasına maraq böyük olaraq qalır. Yerli istehsal olan mebellərə tələbin artması üçün onlara olan inamı artırmaqla bağlı işlər görülməlidir. Müvafiq qurumlar, şirkətlər yerli istehsala aid olan mebelləri almaqla digərlərinə nümunə olmalıdırlar. Bununla bağlı fəal olmalıdırlar. Hələlik buna nail olmamışıq, amma bu yöndə səyləri artırmaq lazımdır. Eyni zamanda, yerli mebel istehsalını daha da artırmaq lazımdır. Birmənalı şəkildə, Azərbaycanda mebel brendləri yaradılmalıdır. Hesab edirəm ki, bu minvalla yerli mebel istehsalına inam və marağın formalaşmasına nail ola bilərik. O baxımdan, inam və maraq artarsa, xaricdən mebel idxalı nəzərəçarpacaq dərəcədə azalacaq. Nəticədə daha çox yerli məhsul istehsal olunacaq və xaricə mebel idxalı ilə bağlı valyuta axmaz”.
Vidadi ORDAHALLI
