Müslüm İbrahimov: “Bütün bunlar, əlbəttə ki, ticarət əlaqələrinə təsir edən faktorlardır"
İranda qida məhsullarının qiyməti həddən artıq artıb. Belə ki, son günlər bu ölkədə ərzaq və qeyri-ərzaq məhsullarını qiymətinin sürətlə bahalaşması müşahidə edilir. Artıq bu, ölkə rəsmiləri tərəfindən də bəyan olunur.
İranın Statistika Mərkəzinin direktor müavini Cavad Hüseynzadə mediaya açıqlamasında bildirib ki, xüsusilə ətin qiymətində 70 faiz artım müşahidə edilib. Belə ki, ölkədə satılan qoyun ətinin qiyməti 490 min rialdan (11,6 dollar) 995 min riala (23,6 dollar) qədər artıb. Ölkədə inflyasiya isə 39,6%-ə çatıb.
İran rəsmisinin açıqlamasından məlum olub ki, qida məhsulları 57,5%, digər məhsullar 32%, məişət texnikası 82%, pomidor 200%-ə qədər, su və elektrikin qiyməti isə 14% bahalaşıb. Ümumiyyətlə, 2018-ci ilin sonlarında 475 məhsulla bağlı araşdırmalar inflyasiyanın orta hesabla 40 faizə çatdığını göstərir.
İnflyasiyanın artması İranda əhalinin, xüsusən də yoxsul təbəqənin yaşayış səviyyəsinə mənfi təsir göstərir. Görünən odur ki, məlum səbəblərdən bu ölkəyə tətbiq olunan sanksiyalar ölkədəki iqtisadi vəziyyətə daha çox təsir edir. İranın əsas valyuta gəlirləri neft və qaz ixracı hesabına formalaşır. Sanksiya səbəbindən əvvəlki kimi neft məhsullarını ixrac edə bilmir. ABŞ bir sıra məhsulların bu ölkəyə ixracına qadağa qoyub.
İranla yaxın ticarət əlaqələrinə malik olan ölkələrdən biri də Azərbaycandır. İki ölkə arasında müxtəlif səviyyələrdə geniş iqtisadi əlaqələr mövcuddur. O baxımdan qonşu ölkədə inflyasiyanın 40 faizə çatması Azərbaycandan olan iş adamlarının İranla ticarət əlaqələrinə necə təsir edəcək?
Məsələyə münasibət bildirən iqtisad elmləri doktoru Müslüm İbrahimovun sözlərinə görə, İranda inflyasiyanın artması iş adamlarının fəaliyyətinə müəyyən qədər mənfi təsir edə bilər: “Bu, müxtəlif formalarda özünü göstərə bilər. Ticarət dövriyyəsi azala bilər və s. Elə məhsullar var ki, İranda onların qiyməti kəskin ucuzlaşa bilər. Bu da iş adamlarına sərf etməz ki, ora məhsul ixrac etsinlər. Bütün bunlar, əlbəttə ki, ticarət əlaqələrinə təsir edən faktorlardır. Hər bir ölkənin öz ticarət partnyoru var. O cümlədən, İranın da ticarət partnyoru var. Ölkə iqtisadiyyatında baş verən dəyişikliklər bu ölkənin ticarət partnyorları ilə əlaqələrinə də təsir göstərir. O baxımdan bu ölkədə gedən proseslər Azərbaycanla olan ticarət münasibətlərinə də təsir göstərəcək. Düzdür, bunun elə də böyük olacağı gözlənilmir. Ancaq, hər halda, müəyyən təsirlər olacaq. Bütün hallarda, Azərbaycan qonşu dövlət olaraq öz maraqlarına uyğun iqtisadi əlaqələri qorumalıdır. İran iqtisadiyyatı böyük potensiala malikdir. Həm də 40 ildir bu və ya digər formada sanksiyalara məruz qalır. O baxımdan hesab edirəm ki, bəlli bir müddətdən sonra proseslər yoluna düşəcək”.
Vidadi ORDAHALLI
