İlqar Hüseynli: “Vətənini, dövlətini sevən sahibkarlar daha çox sərmayə yatırıb yeni iş yerləri açmalıdırlar”
“Sahibkarlara tövsiyəm ondan ibarətdir ki, iş yerlərini ixtisar etməsinlər”. Xəbər verildiyi kimi, bunu Prezident İlham Əliyev “Azərbaycan Respublikası regionlarının 2014-2018-ci illərdə sosial-iqtisadi inkişafı Dövlət Proqramı”nın icrasının yekunlarına həsr olunan konfransda deyib.
Ölkə başçısı bildirib ki, ötən il 118 min yeni iş yeri yaradılıb: “Bu yaxşı rəqəmdir. İş yerlərinin yaradılması daimi proses olmalıdır və bu sahədə, əlbəttə ki, özəl sektor əsas rol oynamalıdır. Dövlətin dəstəyi ilə verilən hər bir kreditin tərkibində mütləq məruzə olunanda nə qədər iş yeri yaradılacaq məsələsi də vardır. Məşğulluğun artırılması çox ciddi məsələdir”.
Prezidentin fikrincə, son illər bir çox müəssisə yaradılır və orada iş yerləri açılır: “Sahibkarlara tövsiyəm ondan ibarətdir ki, iş yerlərini ixtisar etməsinlər. Çünki bu gün dünyada ümumi meyil ondan ibarətdir ki, daha çox texnologiyalara üstünlük verilir, elmi-texniki tərəqqi yeni texnologiyalar ortaya çıxarır, robotlar insanları əvəzləyir, bütün bunlar reallıqdır. Biz bu reallıqla hesablaşmalıyıq. Ancaq, eyni zamanda, biz Azərbaycanda mütləq iş yerlərini qorumalıyıq - həm dövlət qurumlarında, həm özəl sektorda. Dövlət qurumlarında aparılan struktur islahatları, - bütün dövlət qurumlarına artıq bildirilib, - iş yerlərinin ixtisarına gətirib çıxarmamalıdır”.
Görünən odur ki, ölkədəki iş yerlərinin qorunub saxlanması prioritet məsələ olaraq qalır. Bununla bağlı iki istiqamətdə siyasət yeridilir. Birincisi, qeyd olunduğu kimi, ölkə başçısı dövlət qurumlarında ixtisarların aparılmaması ilə bağlı qəti göstəriş verib. Məlum olduğu kimi, islahatlar çərçivəsində ləğv edilən, birləşdirilən qurumların əməkdaşları ixtisar olunmur, yeni yaradılan qurumlarda işlə təmin edilirlər.
İkinci istiqamət isə özəl sektorla bağlıdır. Göründüyü kimi, özəl sektor xüsusi mülkiyyətə aid olduğu üçün, bu sahə ilə bağlı qərarlar tövsiyə xarakterlidir. Ancaq bu o demək deyil ki, sahibkarlar buna necə gəldi yanaşmalıdırlar. Təbii ki, bu belə olmamalıdır. Nəzərə almaq lazımdır ki, Azərbaycanın inkişafını qarşısına məqsəd qoyan Prezident İlham Əliyev ötən illər ərzində bir sıra işlər görüb. Ölkədə bir sıra proqramlar həyata keçirilib və keçirilir. Məqsəd iqtisadi inkişafı stimullaşdırmaq və yeni iş yerləri yaratmaqdır. Ötən 15 ildə Azərbaycanda 2 milyon iş yeri açılıb. Sözügedən iş yerlərinin əksəriyyəti daimidir. Bir məqamı unutmaq olmaz ki, dövlət vəsaiti hesabına paytaxtda və regionlarda böyük infrastruktur layihələri həyata keçirilib. İnfrastruktur olmadan hansısa özəl sərmayənin cəlbi çətin məsələdir. Dövlət də bu məsələdə üzərinə düşən işi yerinə yetirib. Yəni lazımi infrastruktur yaradılıb. Belə olan halda, özəl sahibkarlıq subyektləri öz üzərlərinə düşən vəzifəni yerinə yetirməyə borcludurlar. Eyni zamanda, sosial məsuliyyət prinsipindən çıxış edərək iş yerlərini ixtisar etməməlidirlər. Həm də ona görə ki, iş yerlərinin ixtisarı dövlətin yeni iş yerləri açmaq siyasətinə qarşı çıxmaq anlamına gəlir. Bu da ölkənin inkişaf strategiyasına qarşı çıxmaq deməkdir.
Yeri gəlmişkən onu da qeyd edək ki, bir müddət öncə ölkə başçısı qaçqın və məcburi köçkünlər üçün mənzil tikintisində özəl sektorun iştirakı ilə bağlı çağırış etdi. Müşahidələr göstərdi ki, dövlət başçısının çağırışı müsbət qarşılandı. Sahibkarlar bu işdə iştirak edirlər.
Digər tərəfdən, hasısa sahibkarlar, bu işə məsul olan məmurlar iş yerlərinin saxlanmasına biganə yanaşacaqlarsa, bilməlidirlər ki, bu onlar üçün yaxşı nəticələnməyə bilər. O üzdən, hər bir sahibkar sosial məsuliyyət prinsipindən çıxış edərək iş yerlərini mümkün olan qədər ixtisar etməməyə çalışmalıdır.
Maraqlıdır, bəs ekspertlər buna necə yanaşırlar?
Sözügedən məsələni dəyərləndirən ekspert İlqar Hüseynli hesab edir ki, bu məsələdə bütün tərəflər üzərlərinə düşən işi yerinə yetirsələr, o zamam aparılan struktur islahatları hansısa fəsadlar yaratmaz: “Adətən müəyyən islahatların aparılması zamanı bunun müsbət nəticələri ilə yanaşı, mənfi fəsadları da olur. Bu tarixən belə olub. Son vaxtlar Azərbaycanda struktur islahatlarının aparılması gündəmdədir. Bununla bağlı bir sıra qərarlar verilir, işlər görülür. Aparılan islahatların ölkənin inkişafına xidmət etdiyini nəzərə alsaq, hər bir tərəf öz məsuliyyətini dərk etməlidir. O cümlədən, sahibkarlıq subyektləri də bacardıqları qədər bu işə töhfə verməyə çalışmalıdırlar. Söhbət kimisə zor gücü ilə məcbur etməkdən getmir. Nəzərə almaq lazımdır ki, bu məsələdə bütün yükü dövlətin üzərinə qoymaq doğru olmaz. Bu baxımdan özəl sektor sosial məsuliyyət prinsipindən çıxş edərək ölkə başçısının tövsiyələrinə əməl etməyə çalışmalıdır. Hansısa məsələdən sui-istifadə edib iş yerlərini bağlamaq doğru olmaz. Əksinə, Vətənini, dövlətini sevən sahibkarlar daha çox sərmayə yatırıb yeni iş yerləri açmalıdırlar. Belə olarsa, o zaman daha yüksək nəticələr əldə etmək mümkün olacaq”.
Vidadi ORDAHALLI