Son illər əhalinin mənzil təminatının yaxşılaşdırılması ilə bağlı dövlət səviyyəsində bir sıra işlər görülür. Buna uyğun olaraq, bir sıra istiqamətlər üzrə dövlət siyasəti müəyyən olunub. Belə ki, bir sıra kateqoriyadan olan şəxslərə - müharibə əlillərinə, şəhid ailələrinə, qaçqın və məcburi köçkünlərə, bəzi dövlət qurumlarında çalışanlara, mədəniyyət, idman sahəsində xidmətləri olanlara, jurnalistlərə dövlət vəsaiti hesabına əvəzsiz mənzillər verilir. Ötən illər ərzində xeyli sayda ölkə vətəndaşı evlə təmin olunub.
Dövlətin sosial siyasətinin əsas istiqamətlərindən biri də vətəndaşların mənzil-məişət şəraitinin güzəştli şərtlərlə yaxşılaşdırılmasıdır. Xüsusilə aztəminatlı və gənc ailələrin mənzil probleminin həlli prioritet kimi müəyyən edilib. Bununla bağlı bir sıra mexanizmlərdən istifadə edilir. 2006-ci ildən başlayaraq əhaliyə ipoteka kreditləri verilir. Belə ki, 2006-2018-ci illər ərzində dövlət xətti ilə 1,2 milyard manat ipoteka krediti verilib. Bu illər ərzində ipoteka krediti hesabına mənzil şəraitini yaxşılaşdıran ailələrin sayı isə 25 000-ə çatıb.
Digər tərəfdən, “Azərbaycan 2020: gələcəyə baxış” İnkişaf Konsepsiyasında strateji xətt olaraq ön plana çəkilən əsas məqamlardan biri də ölkə əhalisi üçün keyfiyyətli sosial xidmətlər hazırlamaq və bu xidmətlərin müxtəlif sosial qruplar, o cümlədən aztəminatlı ailələr üçün əlçatanlığını təmin etməkdir. Bu istiqamətdə həyata keçirilən islahatların davamı olaraq dövlət başçısının 11 aprel 2016-cı il tarixli Fərmanı ilə Prezident yanında Mənzil İnşaatı Dövlət Agentliyi yaradılıb. Agentliyin yaradılmasının əsas məqsədi Azərbaycan vətəndaşlarının yaşayış sahələrinə olan ehtiyacını ödəmək, onların mənzil-məişət şəraitini yaxşılaşdırmaq, müasir memarlıq üslubunda ekoloji və enerji səmərəliliyi tələblərinə cavab verən çoxmənzilli binaların tikilməsini təmin etmək, habelə bununla bağlı şəhərsalma və tikinti sahələrində dövlət idarəetməsini təkmilləşdirməkdir. Bununla yanaşı, ölkədə çoxmənzilli yaşayış binalarının tikintisinə rəvac vermək, ölkə vətəndaşlarının güzəştlə mənzillər əldə etmələrinə şərait yaratmaq, çoxmənzilli yaşayış binalarının tikintisi üçün ayrılan maliyyə vəsaitlərindən səmərəli istifadə edilməsini təşkil və təmin etmək məqsədilə Mənzil İnşaatı Dövlət Agentliyinin tabeliyində “MİDA” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyəti yaradılıb. Bu minvalla paytaxtın bir sıra ərazilərində sosial evlər tikilir. İndiyə qədər paytaxtın bir sıra ərazilərində inşa edilən sosial evlərdən 300-ə yaxın ailə mənzil alıb. Yaxın illərdə sosial mənzillərlə təmin olunanların sayı daha çox olacaq. Bununla bağlı həyata keçirilən layihələr bu qənaətə gəlməyə əsas verir.
Bu arada Prezident İlham Əliyev "Azərbaycan Respublikası İpoteka və Kredit Zəmanət Fondunun yaşayış sahələrini satmaq öhdəliyi ilə kirayəyə verməsi Qaydasını" təsdiq edib. Sözügedən qərar ölkədə sosial kirayə fondunun yaradılması deməkdir. Yəni ölkə vətəndaşları ipoteka kreditləri ilə yanaşı, həmçinin, evləri kirayə götürmək hüququna malik olacaqlar. Yeni mexanizmə əsasən, vətəndaşlar mənzili kirayə götürdükdən sonra ona sahib də ola biləcəklər. Mənzili krayə edən vətəndaşımızın aylıq ödənişləri evin xərcindən çıxılacaq. Müqavilə bağlanandan 3 il sonra isə kirayəçi mənzilin sahibinə çevrilmək imkanı qazanacaq. Bu zaman o daha çox ödəniş etməklə müqaviləyə vaxtından əvvəl xitam verib mənzilə sahib olur. Yaxud da ödənişi davam etdirib 25 il ərzində ona sahib ola bilər. Görünən odur ki, bu qayda daha çox sayda ölkə vətəndaşının mənzillə təmin olunmasına şərait yaradacaq.
Bir sözlə, dövlətin əhalinin mənzil təminatı ilə bağlı apardığı kompleks və sistemli siyasət onu deməyə əsas verir ki, yaxın illər ərzində əhalinin mənzilə ehtiyacı olan təbəqəsinin problemi əsaslı şəkildə həll ediləcək. Bütün bunların sayəsində mənzilə ehtiyacı olanların sayı əvvəlki illərlə müqayisədə kəskin şəkildə azalacaq.
Vidadi ORDAHALLI
