Pərviz Heydərov: “… onun daxildə emalı yolu ilə hansısa məhsul əldə edib…”
Məlum olduğu kimi, yanvarın 16-da Sumqayıtda Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin iştirakı ilə "SOCAR karbamid" zavodu açılıb.
"SOCAR karbamid" zavodu hazırda ölkədə qeyri-neft sektorunda həyata keçirilən ən böyük layihədir və ümumi dəyəri təxminən 800 milyon avro təşkil edir. Qeyd edək ki, layihənin maliyyələşdirilməsi ilkin dövrdə dövlət büdcəsindən ayrılan vəsaitlər hesabına həyata keçirilib. 27 yanvar 2017-ci il tarixində Cənubi Koreyanın İxrac-İdxal Bankından (KEXIM), habelə "Societe Generale" (Fransa), "Deutsche Bank" (Almaniya) və "UniCredit" (Avstriya) banklarından dövlət zəmanəti əsasında 500 milyon avro məbləğində vəsait cəlb edilib. Zavodun tikintisi Cənubi Koreyanın “Samsung Engineering Co., Ltd.” şirkəti tərəfindən, ammonyak üzrə Danimarkanın “Haldor Topsoe” və karbamid istehsalı üzrə Niderlandın “Stamicarbon B.V” şirkətlərinin texnologiyası əsasında həyata keçirilib. Finlandiyanın “Neste Engineering Solutions Oy” şirkəti layihənin idarə edilməsi üzrə məsləhət və müstəqil təftiş xidmətləri göstərib.
"SOCAR karbamid" zavodunun yaradılmasında Azərbaycanla yanaşı, xarici tərəfdaşların - Cənubi Koreya, Almaniya, Avstriya və Fransanın rolu olub.
İqtisadçı-ekspert Pərviz Heydərov “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında qeyd etdi ki, Sumqayıtda açılan "SOCAR karbamid” zavodu Azərbaycanın qeyri-neft sektorunda görülən ən böyük işdir. Bu günə qədər qeyri-neft sektorunda bu səviyyədə böyük layihə olmayıb: “Vaxtilə bu tip müəssisələrin yaradılmasında xarici qurumlarla əməkdaşlıq olub, müvafiq kredit resurslarından istifadə olduqca təqdirəlayiqdir. Dövlət başçısı İlham Əliyev hökumət qarşısında məsələ qoyub ki, ölkənin əsassız yerə borclanmasına imkan verilməsin. Dövlət zəmanəti ilə xarici maliyyə vəsaitlərinin cəlbi prosesi nəzarətdə saxlansın. Məlumat üçün bildirim ki, Azərbaycanın xarici dövlət borcunun səviyyəsi ümumdaxili məhsulun 19 faizi səviyyəsindədir.
Prezident İlham Əliyev belə bir strategiya ortaya qoyub ki, əsassız yerə hər hansı qurum tərəfindən dövlət zəmanəti ilə xarici resurslar ölkəyə cəlb olunmasın. Bu da olduqca vacibdir. Nəzərə almaq lazımdır ki, Azərbaycanın maliyyə ehtiyatları kifayət qədərdir”.
Həmsöhbətimiz onu da vurğuladı ki, qeyri-neft sektorunun inkişafı istiqamətində iri müəssisələr yaradan xarici ölkələrlə əməkdaşlıq məqsədəuyğundur: “Prezident "SOCAR karbamid" zavodunun açılışında qeyd etdi ki, həmin müəssisədə istehsal olunan qazı xaricə satmaqla 80 milyon dollar gəlir götürmək olardı. Ancaq o qazdan istifadə nəticəsində istehsal olunacaq məhsuldan götürüləcək gəlir 100-150 milyon dollarla ölçülür. Arada böyük fərq var. Nəzərə almaq lazımdır ki, qaz strateji məhsuldur. Ancaq onun daxildə emalı yolu ilə hansısa məhsul əldə edib, xarici bazara çıxarsaq, daha çox gəlir əldə edə bilərik. Bu səbəbdən də istehsal müəssisələrinin yaradılması zəruridir. İstehsal müəssisələri yaradılan zaman xarici maliyyə qurumlarının köməkliyindən, eyni zamanda, xarici təcrübədən yararlanmaq mümkündür. Gələcəkdə də qeyri-neft sektorunda bu tip böyük istehsal müəssisələrinin yaradılmasında xarici müəssisələrlə əməkdaşlıq vacibdir”.
Günel CƏLİLOVA
