Pərviz Heydərov: “Mikro və kiçik sahibkarlara 75 faiz vergidən azadolma, əmlak vergisinə dair müvafiq...”
Məlum olduğu kimi, ötən il Azərbaycanın vergi qanunvericiliyində bir sıra dəyişikliklər edildi. Belə ki, Vergi Məcəlləsinə edilən əhəmiyyətli dəyişikliklər müxtəlif sahələri əhatə edir. Bunlar biznesə dəstək, vergidən yayınma hallarının qarşısının alınması, kölgə iqtisadiyyatı ilə mübarizə, vergiyə cəlb olunan subyetklərin bazasının genişləndirilməsi, vergi inzibatçılığının təkmilləşdirilməsi, mövcud və yeni vergi güzəştlərinin effektivliyinin artırılması və sair istiqamətlərdir.
Vergi Məcəlləsinə edilən dəyişikliklərin əsas məqsədlərindən biri kölgə iqtisadiyyatının həcminin azaldılmasıdır. Kölgə iqtisadiyyatının minimum səviyyəyə endirilməsi büdcəyə daha çox verginin daxil olmasına şərait yaradır. Bu da, öz növbəsində, iqtisadi inkişafı stimullaşdıracaq. Buna nail olmağın yollarından biri də sadələşdirilmiş vergi bazasının azaldılmasıdır. Çünki bir çox hallarda vergidən yayınmaq üçün sadələşdirilmiş vergi sistemindən istifadə olunurdu. Görünən odur ki, bu istiqamətdə həyata keçirilən tədbirlər yaxın dövrdə müsbət səmərə verəcək. Vergi Məcəlləsində dəyişiklik ən çox kiçik sahibkarlıq subyektlərinə təsir edib. Yəni, müsbət mənada, bu subyektlərin xeyrinədir. Bütün bunlar onunla əlaqələndirilir ki, bu zaman kiçik sahibkarlıq subyektlərinin vergi yükü heç də artmır. Hətta az vergi belə, ödəyə bilərlər, əlbəttə, gəlir və xərclərin uçotunu düzgün apardıqları halda.
Maraqlıdır, bəs ekspertlər Vergi Məcəlləsinə edilən dəyişikliklərin kiçik sahibkarlıq subyektləri üçün əhəmiyyətini necə şərh edirlər?
Sözügedən məsələni dəyərləndirən iqtisadçı-ekspert Pərviz Heydərovun fikrincə, yeni vergi siyasəti kiçik sahibkarlığa böyük dəstək olacaq: “Dövlət başçımız İlham Əliyev hökumətin ölkənin keçən ilin sosial-iqtisadi inkişafının yekunlarına dair iclasında qeyd etdi ki, vergi sahəsində çox dərin islahatlar aparılıb. Bunu 2018-ci il ərzində dövlət büdcəsinə vergilər üzrə nəzərdə tutulan planın artıqlaması ilə yerinə yetirilməsinə görə dedi və ümumiyyətlə, vergi siyasəti sahəsində görülən işləri müsbət qiymətləndirdiyini bildirdi. Məlumdur ki, vergiyə dair islahatlar hələ bu il işə düşüb. Odur ki, cari ildə hansı nəticələrin əldə olunacağı daha çox maraq doğurur. Ən çox müzakirə doğuran məqamlardan biri sadələşdirilmiş vergi növünün tətbiqi dairəsinin daraldılmasıdır. Məlum olduğu kimi, cari ildən işə düşən yeni vergi dəyişikliklərinin əsas məqsədi qeyri-leqal dövriyyəni və fəaliyyəti məhdudlaşdırmaq, həmçinin, ölkədə ən aşağı həddə, yəni meyarlara uyğun sahibkarlıq fəaliyyətini genişləndirmək və stimullaşdırmaqdır. Söhbət işçilərinin sayı 10 nəfərə, illik gəliri 200 min manata qədər olan mikro, 11-50 işçisi və 3 milyon manatadək illik gəliri olan kiçik sahibkarlardan gedir. Odur ki, sadələşdirilmiş vergi növünün tədbiq dairəsinin məhdudlaşdırılması olduqca əhəmiyyətlidir və gərəkli addım sayılır. Ümumiyyətlə, bir cəhəti nəzərə almaq lazımdır ki, hansısa subyeklərin fəaliyyətini və inkişafını stimullaşdırmaq istənilirsə, ilk növbədə, bunların dəqiq uçotu və hesabatı aparılmalıdır. Bu mənada, sadələşdirilmiş vergi ödəyicisi statusuna malik olanların dairəsinin daraldılması həm bu məqsədə çatmağa imkan yaratmaq, həm də bir az böyük işlərlə məşğul olan sahibkarların fəaliyyətlərinə və dövriyyələrinə də nəzarəti əlavə olaraq artırmaq üçün edilib. Hesab edirəm, praktik olaraq da sübuta yetəcək ki, sözügedən dəyişiklik hər iki məqsədə nail olmağa yol açacaq. Bu da inqilabi bir addım sayılacaq”.
P.Heydərovun fikrincə, vergidən yayınma azalacaq: “Mikro və kiçik sahibkarlara 75 faiz vergidən azadolma, əmlak vergisinə dair müvafiq güzəşt xarakterli kompensasiya və dövlət dəstəyi tətbiq edib həyata keçirməklə, həm vergidən yayınmanın qarşısı alınacaq, həm də "eynəklə görünən" gəlir götürən subyektlər nəzarətə alınmaqla, inkişaf etdiriləcək”.
Vidadi ORDAHALLI
