“Neft gəlirləri qeyri-neft sektorunun inkişafına yönəldilir”
Xəbər verildiyi kimi, Dövlət Neft Fondu (SOFAZ) valyuta satışı ilə bağlı açıqlama yayıb.
Məlum olub ki, Dövlət Neft Fondu tərəfindən 2018-ci ilin dekabr ayı ərzində 677,1 milyon ABŞ dolları məbləğində vəsait satılıb.
Qeyd edək ki, SOFAZ tərəfindən 2018-ci ilin noyabr ayı ərzində 654,1 milyon ABŞ dolları məbləğində vəsait satılıb. Görünən odur ki, Neft Fondunun dekabrda valyuta satışı noyabr ayı ilə müqayisədə 23 milyon dollar artıb. Valyuta satışının artması ölkə iqtisadiyyatının müsbət dinamikasından xəbər verir. Hansı ki, Azərbaycan iqtisadiyyatında qeydə alınan artım bütün sahələrdə özünü göstərir.
Onu da qeyd edək ki, Azərbaycan Dövlət Neft Fondunun vəsaitləri 17 il ərzində 140,7 dəfə artıb. Müqayisə üçün qeyd edək ki, ARDNF-in vəsaitləri 2001-ci ildə 270 milyon dollar təşkil edirdisə, 2018-ci il üzrə bu rəqəm artıq 38 milyard dolları keçib.
ARDNF 19 ildir fəaliyyət göstərir. Neft Fondu 1999-cu ilin 29 dekabrında neft və qaz gəlirlərinin səmərəli idarə edilməsi, bu enerji resurslarından əldə edilən vəsaitlərin prioritet sahələrin inkişafına, sosial-iqtisadi və strateji baxımdan mühüm əhəmiyyət kəsb edən layihələrin həyata keçirilməsinə yönəldilməsi məqsədilə yaradılıb. Ötən illər ərzində bununla bağlı bir sıra işlər görülüb.
Bütün bunların fonunda, Neft Fondunun valyuta satışının artması nə ilə bağlıdır? Ekspertlər bunu necə şərh edirlər?
Məsələyə münasibət bildirən iqtisad elmləri doktoru Fikrət Yusifov valyuta satışının artmasını bir sıra iqtisadi amillərlə əlaqələndirdi: “Bu əsasən onunla bağlıdır ki, ilin sonunda büdcə xərclərini bağlamaq üçün müəyyən vəsaitə ehtiyac yaranır. Burada söhbət daha çox büdcədə nəzərdə tutulan vəsaitlərdən gedir. Məsələ ondadır ki, ilin sonu yaxınlaşanda bəzi yarımçıq xərclərin bağlanmasına ehtiyac yaranır. Söhbət ilin sonuna qədər onların bağlanmasından gedir. Təbii ki, xərcləri bağlamaq üçün mənbələrdən istifadə olunmalıdır. Mənbələrdən biri də Neft Fondunun ayırmalarıdır. Səbəblərdən biri bununla bağlıdır. Digər tərəfdən, ilin sonunda bəzi kontraktların ödənişi ilə bağlı valyutaya ehtiyac yaranır. Nəzərə almaq lazımdır ki, bununla bağlı ödənişlər xarici valyuta ilə aparılır. Hesab edirəm ki, sözügedən səbəblər üzündən Neft Fondunun valyuta satışı artıb. Bütün bunlarla yanaşı, ölkə iqtisadiyyatında müşahidə olunan müsbət inkişaf da gedən proseslərə oz təsirini göstərir. Nəzərə almaq lazımdır ki, Azərbaycanda iqtisadi artım artan xətlə inkişaf edir. Neftin dünya bazarında qiymətinin artması nəticəsində ölkəyə daxil olan valyuta gəlirləri artıb. Həmçinin, Neft Fondunun vəsaitləri artıb. Vəsaitlərin artması imkan verir ki, bir sıra layihələr vaxtında təhvil verilsin. Nəzərə almaq lazımdır ki, Azərbaycanda qeyri-neft sektorunun inkişaf etdirilməsi ilə bağlı sistemli işlər görülür. Neft gəlirləri qeyri-neft sektorunun inkişafına yönəldilir. Bu baxımdan hesab edirəm ki, görülən işlər yaxın illərdə öz bəhrəsini verəcək”.
Vidadi ORDAHALLI
