Məlahət Mürşüdlü: “Ən vacib məsələ müəllim yetişdirilməsi, onun əməyinin elmi qiymətləndirilməsi və bunun əsasında ödənişlərin aparılmasıdır”
Azərbaycan Dünya Bankının İnsan kapitalı indeksində göstəricilərini artıra bilər. Bunu Dünya Bankının sosial müdafiə və iş yerləri üzrə meneceri Cem Mete deyib. Bank rəsmisi bildirib ki, Azərbaycanın göstəriciləri bu həcmli iqtisadiyyatı olan ölkələr üçün normaldır, Azərbaycanın potensialını və zəngin təbii ehtiyatlarını nəzərə alsaq, indeksdə mövqeyi yaxşılaşdırmaq olar.
C.Mete qeyd edib ki, Azərbaycan təhsil sahəsinə investisiyaları həm təhsilin daha da əlçatan olması, həm də təhsil keyfiyyətinin təkmilləşdirilməsi üçün artırmalıdır. Eyni zamanda, sosial müdafiə sahəsinin inkişafını davam etdirmək lazımdır: “Son on il ərzində Azərbaycan bir çox sahələrdə uğurlar qazanıb, amma ölkə hələ daha çox iş görməlidir. Bu təkcə Azərbaycana yox, digər ölkələrə də aiddir, çünki dünya texnoloji dəyişikliklərin astanasındadır”.
Qeyd edək ki, Dünya Bankının oktyabr ayında dərc olunmuş İnsan kapitalı indeksində Azərbaycan 157 ölkə arasında 69-cu yeri tutmuşdu.
Hazırda Azərbaycanda və bütün dünyada müasir, modern iqtisadiyyatın ən mühüm sosial-mədəni amilinə çevrilən insan kapitalının formalaşmasına, möhkəmlənməsinə və inkişafına xüsusi diqqət göstərilir. Bu mənada, Azərbaycanda həyata keçirilən sosial-iqtisadi islahatlar hər bir Azərbaycan vətəndaşının rifahının yüksəldilməsinə yönəlib. İqtisadi subyektlərin rəqabətqabiliyyətliliyini yüksəltməyə imkan verən sosialyönümlü siyasətin hazırlanması və həyata keçirilməsi strategiyası mühüm prioritet təşkil edir. Bütün bunlar müvafiq fəaliyyət sahələrini əhatə edən dövlət proqramlarında, strateji konsepsiyalarda dolğun ifadəsini tapır.
Maraqlıdır, təhsil sahəsinə əlavə investisiyalar qoyulsa, bu, Azərbaycanın İnsan kapitalı indeksində göstəricilərinin daha da artmasında necə rol oynaya bilər?
Məsələyə münasibət bildirən təhsil sahəsi üzrə ekspert Məlahət Mürşüdlünün sözlərinə görə, insan kapitalı ilə bağlı göstəricilərin artırılmasında təhsil sahəsinə daha çox sərmayənin qoyulması məqsədəuyğundur: “21-ci əsrin tələb etdiyi ən vacib məsələlərdən biri lazımi tələblərə cavab verən insanın yetişdirilməsidir. Sözsüz ki, bu məsələ Azərbaycanda da vacib əhəmiyyət kəsb edir. Ölkəmizdə insan kapitalının yetişdirilməsi, onun təlim-tərbiyəsi ilə birbaşa məşğul olan qurum Təhsil Nazirliyi və onun strukturlarıdır. Məsələ ondadır ki, uşaq ilk olaraq təhsil sistemində vərdişlərə, bacarıqlara, biliklərə yiyələnir. Hesab edirəm ki, bu sahəyə sərmayənin, diqqətin artırılması insan kapitalının inkişafına töhfə verəcək. Bununla bağlı Azərbaycanın imkanları genişdir. Fikrimcə, təhsilə ayrılan vəsait artırılmalıdır. Bura təkcə maddi-texniki bazanın möhkəmləndirilməsi daxil deyil. Ən vacib məsələ müəllim yetişdirilməsi, onun əməyinin elmi qiymətləndirilməsi və bunun əsasında ödənişlərin aparılmasıdır. Başqa bir tərəfdən, təhsilin məzmununa diqqət artırılmalıdır. Ona görə də təhsil sisteminin demokratikləşdirilməsi, humanistləşdirilməsi, humanitarlaşdırılması istiqamətində ciddi addımlar atılmalıdır. Bu sahədə çatışmayan cəhətlərimiz var. Digər tərəfdən, müəllim kadrların hazırlanması xüsusi diqqət mərkəzində olmalıdır. Sirr deyil ki, pedaqoji ali məktəbə qəbul olunanların bir çoxu məktəbdə işləməyə maraq göstərmirlər. Valideynlə, şagirdlə ünsiyyət qurmaqda çətinlik çəkirlər. İnnovativ metodlara yiyələnməmək problemləri var. Hesab edirəm ki, bütün bu problemləri həll edə bilsək, insan kapitalı ilə bağlı ciddi nəticələr əldə edə bilərik”.
Vidadi ORDAHALLI