Pərviz Heydərov: “Sevindirici haldır ki, dövlət tərəfindən kiçik və orta sahibkarlığın inkişafı üçün lazım olan bir sıra addımlar atılır”
Fərdi qaydada sahibkarlıqla məşğul olan fiziki şəxslərin, sabit vergi ödəyicilərinin siyahısı genişləndiriləcək. Vergi Məcəlləsinə son dəyişikliklər layihəsində fərdi qaydada sahibkarlıqla məşğul olan fiziki şəxslərin, yəni sabit vergi ödəyicilərinin siyahısının genişləndirilməsi nəzərdə tutulur. Hazırda sabit vergi ödəyicisi siyahısına fərdi yaşayış evlərində və mənzillərdə çalışan ev qulluqçusu, xəstələrə, qocalara və uşaqlara qulluq xidməti, dayə, fərdi sürücülük, ev təsərrüfatında təmizlik, bağban, aşpaz, gözətçi və digər analoji işlər və nəqqaşlıqla məşğul olan şəxslər daxildir.
2019-cu ildən artıq bu siyahıya bərbərlər (sabit məbləğ 20 manat), dərzilər (sabit məbləğ 10 manat) və ofisiantlar (sabit məbləğ 10 manat) da daxil ediləcəklər. Bununla da onların vergi yükü xeyli azalacaq, baxmayaraq ki, sabit məbləğlərə əmsallar da tətbiq ediləcək. Nəzərdə tutulan əmsallar isə dəyişməz olaraq qalacaq. Belə ki, Bakı şəhərində bu əmsal (kənd və qəsəbələr daxil olmaqla) 2.0, Gəncə, Sumqayıt və Xırdalan şəhərlərində 1.5, Abşeron rayonunun qəsəbə və kəndləri (Xırdalan şəhəri istisna olmaqla), Şirvan, Mingəçevir, Naxçıvan, Lənkəran, Yevlax, Şəki və Naftalan şəhərlərində 1.0, digər rayon (şəhər) və qəsəbələrdə (kəndlərdə) isə 0.5 olacaq. Məsələn, Bakıda işləyən bərbər 40 manat (20 manat sabit məbləğ x 2 əmsal), dərzi və ofisiantlar isə 20 manat (10 manat sabit məbləğ x 2 əmsal) ödəyəcəklər. Digər bir misal: bu qaydaya əsasən, Gəncədə bərbər 30 manat (20 manat sabit məbləğ x 1.5 əmsal), dərzi və ofisiantlar isə 15 manat (10 manat sabit məbləğ x 1.5 əmsal) vergi ödəyəcəklər.
Vergilər Nazirliyinin Media və Kommunikasiya Mərkəzinin yaydığı məlumatda qeyd olunur ki, fərdi qaydada işləyən şəxslər əvvəllər də vergi ödəyicisi idilər, dəyişikliklər qüvvəyə mindikdən sonra onlar sabit qaydada vergi ödəyəcəklər. Yeni qayda, əslində, sahibkarlar üçün çox əlverişlidir: "Məsələn, hazırda Bakıda işləyən bərbər gəlirin 4%-ni (digər bölgələrdə - 2%) ödəyirsə, 2019-cu ildən o, gəlirindən asılı olmayaraq, vergini sabit formada ödəyəcək. Bu ona görədir ki, fərdi qaydada işləyən şəxslər əlavə vergi inzibatçılığından azad edilsin, həm də vergi yükü yüngülləşdirilsin. Bu, kiçik sahibkarlığa edilən güzəştlərdən biridir. Bununla yanaşı, onlar vergi orqanına hər rüb üzrə bəyannamənin təqdim edilməsindən də azad ediləcəklər".
İqtisadçı-ekspert Pərviz Heydərov “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında qeyd etdi ki, normal bazar iqtisadiyyatı olan ölkələrdə hər bir gəliri olan şəxs dövlətə vergi ödəməlidir. Bu, iqtisadiyyatın qanunudur: “Ancaq ölkəmizdə xırda sahibkarlıqla məşğul olanlar fəaliyyət göstərmələri üçün dövlətdən dəstək gözləyirlər. Kiçik sahibkarların dəstəyə böyük ehtiyacı var. Sevindirici haldır ki, dövlət tərəfindən kiçik və orta sahibkarlığın inkişafı üçün lazım olan bir sıra addımlar atılır. Onların fəaliyyətinin stimullaşdırılması üçün müəyyən işlər görülür. Kiçik və orta sahibkarlığın iqtisadiyyatda rolunun artırılması üçün hələ çox iş görmək tələb olunur. Bu isə müəyyən vaxt tələb edir”.
Həmsöhbətimiz hesab edir ki, fərdi sahibkarlıqla məşğul olanların (bərbər, çilingər, dərzi və digər peşə təmsilçiləri) vergiyə cəlb edilməsi normaldır. Ancaq burada bəzi nüanslar nəzərə alınmalıdır: “Onların fəaliyyəti kortəbii xarakter daşıyır. Qeyd olunan peşə sahiblərinin gördüyü işi hesablamaq diqqət tələb edir. Dəqiqləşdirmə aparılmadan onları vergiyə cəlb etmək mümkün olmayacaq”.
İqtisadçının sözlərinə görə, fərdi qaydada sahibkarlıqla məşğul olan fiziki şəxslərin uçotu aparılmalıdır. Sahibkarlıqla məşğul olanların dövriyyəsi dəqiq hesablanmalıdır.
Günel CƏLİLOVA
