İqtisadi müstəvidə həyata keçirilən siyasətin öz yüksək nəimcələrini verməsi Azərbaycanın beynəlxalq miqyasda reytinqinin daha sürətlə yüksəlməsinə rəvac verməkdədir. Elə bundan irəli gəlir ki, hazırda Azərbaycanda həyata keçirilən iqtisadi siyasət ölkəyə daha çox diqqətin cəlb edilməsilə müşahidə edilməkdədir. Digər tərəfdən nüfuzlu beynəlxalq qiymətləndirmə mərkəzləri də ölkəmizdə iqtisadi müstəvidə atılan addımlardan razılıq ifadə edirlər. Bunu Dünya İqtisadi Forumunun Qlobal Rəqabətlilik Hesabatı da kifayət qədər aydın göstərir.
Xatırladaq ki, ölkəmizdə aparılan iqtisadi islahatlar Dünya İqtisadi Forumunun Qlobal Rəqabətlilik Hesabatında biznes üzrə bütün indikatorlarda Azərbaycanın mövqeyinin yaxşılaşmasına, öz liderlik mövqeyini qoruyub saxlamasına səbəb olub. Onu da vurğulayaq ki, Qlobal Rəqabətlilik Hesabatı yeni nəsil metodologiya əsasında hazırlanıb. Əvvəlki hesabatın 114 indikatorundan 84-ü çıxarılıb, əvəzinə 68 yeni indikator daxil edilib. Ümumilikdə, hesabatda 98 indikatorun 70 faizi tamamilə yenidir. Azərbaycanın, yeni nəsil metodologiyaya baxmayaraq, bir sıra alt indikatorlarda, xüsusilə 12 əsas sütun indikatorundan 7-si üzrə mövqeləri kifayət qədər yaxşılaşıb. Buraya institutlar, infrastruktur, İKT-nin istifadə səviyyəsi, səhiyyə, əmək bazarı, biznes dinamikliyi və innovasiya potensialı daxildir. Hesabatın xüsusi bir səhifəsində Azərbaycanda sosial bərabərliyin ən yüksək səviyyədə olması qeyd olunub. Burada ölkəmiz ABŞ-la da eyni koordinat oxunda göstərilib. Bundan əlavə, "Doing Business" hesabatında olduğu kimi, elektrik təchizatı səviyyəsinə görə ölkəmiz yüksək qiymətləndirilib və 100 faiz balla dünyada ilk pillədə qeydə alınıb. Eyni zamanda, ətraf mühitə təsir və inklüziv inkişaf indikatorları üzrə yeni nəsil metodologiya əsasında hazırlanmış hesabatda Azərbaycan lider mövqelərini qoruyub.
Ekspertlər birmənalı şəkildə vurğulayır ki, məhz Prezident İlham Əliyev tərəfindən ölkəmizdə aparılan iqtisadi islahatlar bu hesabatda biznes üzrə bütün indikatorlarda Azərbaycanın mövqeyinin yaxşılaşmasına, öz liderlik mövqeyini qoruyub saxlamasına səbəb olub. Gözlənir ki, qarşıdakı müddətdə Azərbaycanda aparılacaq islahatlar ölkəmizin mövqeyini daha da yaxşılaşdıracaq. Bütün bunların bir üstün cəhəti isə Azərbaycana xaricdən daha çox investisiya axınına təkan verməsidir. Gözlənir ki, Qlobal Rəqabətlilik Hesabatından sonra bu, Azərbaycana yeni sərmayə qoyuluşuna ciddi təkan verəcək. Elə iqtisadçı Vüqar Bayramov da sosial şəbəkələrdə paylaşdığı şərhində bütün bunları yüksək qiymətləndirərək diqqətə çatdırır ki, Dünya İqtisadi Forumu dünyanın ən aparıcı iqtisadi qurumlarından hesab olunur. Ekspert bildirib ki, Dünya İqtisadi Forumu dünyanın aparıcı dövlət və hökumət liderlərini bir araya yığmaq imkanına malik olan yeganə forumdur: “Bu forumun hazırladığı hesabat praktik olaraq dünyada qlobal siyasətə təsir edir. Xüsusən də illik görüşlərdə qlobal müzakirələrin aparılması məhz bundan xəbər verir. Son hesabatda yeni metodologiyadan istifadə olunub. Metodologiya hazırlanan zaman həm ümumi istiqamət, həm də sab indikatorlar üzrə qiymətləndirilmə aparılıb. Hesabatın təhlili göstərir ki, Azərbaycan bir neçə istiqamət üzrə aparıcı mövqeyini qoruyub saxlayıb. Azərbaycan biznesin qeydiyyatdan keçmə indeksinə görə dünyada 17-cidir, ilk iyirmiliyə daxildir. Müflisləşmə normativ hüquqi bazasına görə Azərbaycan hesabatda yenə ilk 17-ci, sahibkarlıq risqləri alt-indikatoru üzrə 21-ci, ideyaların şirkətə təsiri üzrə isə ilk 25-ci yerdə qərarlaşıb. Azərbaycan dünyanın 140 ölkəsi arasında biznesin dinamikliyi reytinqi üzrə hesabatda 31-ci yerdə qərarlaşıb ki, bu da müsbət məqam kimi qiymətləndirilə bilər”.
İqtisadçının sözlərinə görə, hesabatda Azərbaycan, iqtisadi indikatorlarla yanaşı, sosial, səhiyyə istiqamətləri üzrə də aparıcı ölkələr sırasındadır: “İndeks ölkənin mövqeyini göstərən əsas faktorlardan biridir. Azərbaycan bəzi indikatorlara görə hətta ilk 15-yə daxil olmaq imkanı qazanıb. Belə ki, ölkəmiz xüsusən də səhmdar idarəetməsi, nəqliyyat xidmətinin səmərəliliyi ineksinə görə ilk 15-yə daxil ola bilib. Azərbaycan elektrik enerjisinin təchizatına görə isə dünyada birincidir. Ölkəmiz alt indikatorlar üzrə səmərəlilik indikatorunda ilk 15-yə daxil olmaq imkanı qazanmaqla öz mövqeyində dəyişikliklərə nail ola bilib”. Ekspert qeyd edib ki, hesabat hazırlanan zaman yeni metodologiyadan istifadə olunduğundan, Azərbaycanın maliyyə stabilliyi, adambaşına milli yığım, eləcə də digər bir sıra indikatorlar üzrə üstün mövqeyi nəzərə alınmayıb: “Bu da nəticə etibarilə ölkələrin yerinə təsir göstərir. Buna baxmayaraq, bütün hallarda Azərbaycanın sözügedən hesabatda mövqeyini müsbət qiymətləndirmək olar. Növbəti illərdə islahatların daha da dərinləşməsi Azərbaycanın hesabatdakı mövqeyinin daha da yaxşılaşmasına gətirib çıxaracaq”. İndilikdə isə əsas məqam odur ki, bu hesabat Azərbaycanın xarici sərmayədarlar üçün nə dərəcədə cəlbedici ölkə olduğunu növbəti dəfə aydın şəkildə meydana qoyur. Bu fonda Azərbaycana qarşıdakı dövr ərzində daha böyük həcmdə sərmayə axını da gözlənir.
Tahir TAĞIYEV
