Azərbaycan-Rusiya aqrar ticarətində "Sovet dövrü" qayıdır

Tarix: 04.09.2014 / 07:12
Bölmə: İqtisadiyyat

Məlum olduğu kimi, şimal qonşumuza aqrar məhsulların ixracının artması Azərbaycan bazarlarında ciddi qiymət artımına gətirib çıxarıb. Məsələnin maraq doğuran tərəflərindən biri isə odur ki, Rusiyaya qarşı sanksiyaların kəskinləşməsi fonunda bu, ölkədə qiymətlərin daha sürətlə yüksəlməsinə səbəb olur.
Nəticədə Rusiyaya gedən Azərbaycan məhsulları getdikcə daha baha qiymətə satılır. Bu vəziyyət isə Azərbaycandan Rusiyaya ixracın həcmini daha da artırır. Çünki Azərbaycan məhsulları Rusiyada get-gedə daha yüksək qiymətə satılır.
Şimal qonşumuzda bahalaşmanın hələ bir müddət davam edəcəyi proqnozlaşdırılır. Dövlət Dumasının aqrar komissiyası tərəfindən Rusiya Federasiyasının 80 subyektindən əldə olunan məlumatlarda ərzaq və kənd təsərrüfatı mallarının qiymətinin 7-40 faiz arasında artdığı bildirilir. Komitənin verdiyi məlumata əsasən, Bryansk, Orlov, Pskov vilayətlərində kartof 14-40 faiz arasında, Tomsk, Kaluqa vilayətlərində, Şimali Osetiyada toyuq ətinin qiyməti 22-25 faiz arasında, Samara, Kursk vilayətlərində isə mal ətinin qiyməti 7-34 faiz arasında artıb.
Belə vəziyyət, qeyd olunduğu kimi, Rusiyaya daha çox məhsul daşınmasına səbəb olur. Mütəxəssislər hesab edir ki, hazırkı şərait Azərbaycandan Rusiyaya kənd təsərrüfatı məhsulları ixracının həcmini ötən əsrin 80-ci illərinin həddinə yaxınlaşdırmağa imkan yaradır. "Rosselxoznadzor" rəhbərinin müavini Aleksey Alekseyenkonun sözlərinə görə, mövcud nəqliyyat şəbəkəsi Azərbaycana öz məhsullarını dəmir yolu, avtonəqliyyat və su yolu ilə çatdırmağa imkan verir. O, Azərbaycan-Rusiya birgə müəssisəsinin yaradılmasını da məqsədəuyğun hesab edir: "O, Rusiya bazarını hədəfə alacaq. Ona görə belə bir müəssisənin yaranması Rusiya qanunvericiliyinin bütün tələblərini nəzərə almağa imkan verəcək".
Hazırda mövsüm olmasına baxmayaraq, Bakıya raoynlardan yerli məhsullar az gətirilir. Nəticədə isə son bir ay ərzində əksər kənd təsərrüfatı mallarının qiyməti sürətlə artıb. Məsələn, ötən ilin müvafiq dövrü ilə müqayisədə hazırda bazarlarda kartofun bir kilosu 1, pomidor 2, xiyar 1, lobya 2 manata, soğan 80 qəpiyə satılır. Rəsmi açıqlamalara əsasən, Rusiyanın Azərbaycandan kənd təsərrüfatı mallarının idxalı 2 dəfə artıb. İdxalın artması Azərbaycandan eyni növ malların bahalaşmasına əsas yaradır.
Yaranmış durumu şərh edən iqtisadçı-ekspert Vüqar Bayramov deyir ki, istənilən halda, qiymətlərin belə sürətli artımı əhali arasında ciddi narahatlığa yol açıb: "Bir həftə öncə topdansatış mərkəzlərində bir yeşik pomidor 6-7 manata idisə, hazırda 15 manatdan aşağı tapmaq mümkün deyil. Bundan əlavə, Rusiyaya ən çox ixrac olunan göyərti məhsullarında bahalaşma müşahidə olunub. Ümumiyyətlə, indiki mövsümdə kənd təsərrüfatı məhsullarının Rusiyaya ixrac edilməsi daxili bazarda qiymətlərə ciddi təsir edəcək. Rusiya bir çox məhsulların idxal və ixracına görə Avropadan asılı vəziyyətdə idi. Artıq birlik dövlətləri məhsullarını bu ölkəyə buraxmadıqları üçün bazarlar boşalıb. Bu boşluğu isə daha çox qonşu dövlətlər, xüsusilə də Azərbaycandan ixrac olunacaq məhsullar dolduracaq. Artıq azərbaycanlı iş adamları öz məhsullarını qonşu ölkəyə daşımağa başlayıb. Rusiya bazarlarının Azərbaycanda istehsal olunan məhsullar hesabına doldurulması, əslində ölkəmiz üçün əhəmiyyətlidir. Çünki bu, qeyri-neft məhsullarının ixracatının artması deməkdir. Azərbaycanlı iş adamları və fermerlərin öz məhsullarının Rusiya bazarlarına çıxarmaları həm onların maddi vəziyyətinin yüksəlməsinə, həm də ölkəyə daxil olan valyutanın həcminin artmasına səbəb olacaq". Rəsmi məlumatlara görə, ötən il Azərbaycandan, ümumilikdə, 830 min ton meyvə və 1 milyon 220 min ton tərəvəz ixrac olunub. Ötən il Rusiyaya ixrac etdiyi meyvə və tərəvəzdən Azərbaycan 200 milyon dollara yaxın gəlir əldə edib. Bu il üçün isə gəlirin daha çox olması gözlənir.
Burada bir məsələni də qeyd edək ki, Azərbaycandan və digər Avropa ölkələrindən Rusiyaya ixracın artması Avropa ölkələrində heç də birmənalı qarşılanmır. Məsələn, Finlandiya Yeyinti Məhsulları Assosiasiyasının icraçı direktoru Heykki Yuutinen bildirir ki, ölkəsinin ərzaq ixracının 25 faizi, yəni 400 milyon avrodan artıq məhsul Rusiyanın payına düşür. İndi isə bu ixrac dayanıb. Latviya Ticarət-Sənaye Palatasının sədri Yanis Endzinş də qadağaların respublika ərzaq sənayesinə ağır zərbə olacağını söyləyib. O deyib ki, bu halda iqtisadiyyatın inkişafından söhbət gedə bilməz. Çünki Latviyada bu məhsullar daha çox Rusiyaya ixrac edilir. Niderland krallığında da Rusiyanın sanksiyaları narahatlıqla qarşılanır. Kənd Təsərrüfatı və Bağçılıq Təsərrüfatı Federasiyasının prezidenti Albert Yan Maat bildirib ki, bu qadağalar nəinki Niderland üçün, bütövlükdə Avropa üçün çox ciddi nətəcələrə gətirib çıxara bilər. Prezident qeyd edib ki, Niderland kənd təsərrüfatı məhsullarının və meyvə-tərəvəz ixracının həcminə görə dünyada 2-ci yeri tutur. Rusiya isə ən əsas müştərilərdən biridir. Polşanın kənd təsərrüfatı naziri Marek Sivitski bildirib ki, ölkə üçün alternativ variant tapmaq çətin olacaq. Onun fikrincə, Rusiya ABŞ və Avropaya qarşı iqtisadi müharibə elan edib. Eyni fikirdə olan digər Avropa ölkələrinin də sayı kifayət qədərdir.

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 31.10.2026 / 11:23

Qubadlıda ilk su elektrik stansiyası tikilir...

Tarix: 30.10.2026 / 18:36

Azərbaycan illərdi Transxəzər qaz kəmərindən danışır - Aşqabad indi hərəkətə keçir...

Tarix: 30.10.2026 / 17:04

Azərbaycanda əhali dollarını satır

Tarix: 30.10.2026 / 12:14

Azərbaycanla Gürcüstan arasında yeni sərhəd-keçid məntəqəsi yaradılır...

Tarix: 29.10.2026 / 13:45

"Sahibkar olmayan şəxsin kartına hər gün 5 dəfə pul daxil olması normal deyil" - Mərkəzi Bankın sədri

Tarix: 29.10.2026 / 13:07

“Bank Melli İran” Azərbaycandan gedir? - Mərkəzi Bankdan açıqlama...

Tarix: 29.10.2026 / 11:49

Azərbaycanın strateji valyuta ehtiyatları 89,4 milyard dollara çatdı...

Tarix: 29.10.2026 / 10:43

Mərkəzi Bank illik inflyasiya ilə bağlı proqnozunu açıqladı...

Tarix: 29.10.2026 / 10:04

Mərkəzi Bank uçot dərəcəsini sabit saxladı...

Tarix: 28.10.2026 / 18:30

Tramp "Şimal axını" qaz kəmərini Rusiyadan satın ala bilər...

Tarix: 28.10.2026 / 18:22

İpoteka kreditlərinin verilməsi qaydalarına dəyişiklik edildi

Tarix: 28.10.2026 / 16:15

Ətin qiymətinə görə Ermənistandan da geridəyik - hesabatı kim yayıb?

VİDEO

Tarix: 17.10.2026 / 17:10

Aydın Quliyev Mətbuat Şurasında seçkilərə qatılmamasının səbəblərini qurultayda açdı... - VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 29.10.2026 / 17:35

Məhkəmə hakimlərinin yeni "Etik Qaydaları"nda bir vacib məqam unuduldu...

Tarix: 29.10.2026 / 17:05

Ramiz Mehdiyevin təltiflərdən məhrum edilməsinin hüquqi mexanizmləri var...

Tarix: 22.10.2026 / 19:54

Orta Dəhliz Avropa ilə Asiya arasında ən təhlükəsiz marşrut seçildi...

Turizm regionlarımızın inkişaf mənbələrindən birinə çevrilir...