Torpaq bazarımızda yeni bahalaşma dalğası

Tarix: 03.09.2014 / 05:27
Bölmə: İqtisadiyyat

Azərbaycanda bina evlərinin qiymətinin kifayət qədər yüksək olması əksər vətəndaşları indi daha çox fərdi mənzillərin tikintisinə meylləndirib. Çünki istər ilkin, istərsə də təkrar bazarda mənzil alışı fərdi ev inşası ilə müqayisədə daha baha başa gəlir. Belə vəziyyət isə torpaq bazarında qiymət artımına rəvac verir.
Xatırladaq ki, "Tikinti və Şəhərsalma Məcəlləsi"nə ötən il edilən dəyişikliyə əsasən, fərdi yaşayış evlərinin tikintisi ilə bağlı proseslər sadələşdirilib. İndi fərdi ev tikmək istəyən vətəndaş onun layihəsini hazırlayır və həmin layihəni ərizə ilə birlikdə tikintiyə icazə verən quruma göndərir. Tikintiyə icazə verən qurum layihəni nəzərdən keçirir və onun Şəhərsalma Planına uyğun olub-olmadığını yoxlayır. Layihəni alan qurum tikinti sahibinə iradını 3 ay müddətində bildirməlidir. Ekspertlər isə hesab edir ki, bu cür dəyişikliklər fərdi yaşayış evlərinin tikintisini, gözlənildiyi kimi, artırır. Bu isə torpağa tələbin artmasına rəvac verir.
Eyni zamanda, bazara çıxarılan torpaq paylarının sayının azalması da qiymət artımını şərtləndirən əsas faktorlar sırasında yer alır. Elə bunun nəticəsidir ki, bu ilin iyul ayında yay fəslinin sonlarına yaxınlaşdıqca torpaq bazarında təklif portfeli təxminən 2 dəfə kiçilib. Mayda satışda 800-dən çox pay torpaq olduğu halda, iyulun sonunda bu say 426-ə enib. "MBA Consulting Group" şirkəti mütəxəssislərinin rəyinə görə, buna səbəb torpaq bazarında aktivliyin artmasıdır. Aktivliyin artması satışa çıxarılan torpaq paylarının daha sürətlə satılmasına imkan verib ki, nəticədə də bazarda tələb təklifi üstələyib. Bu da, öz növbəsində, qiymətin nisbətən artmasına gətirib çıxarıb. İyul ayı ərzində bazara çıxarılan 1 sot torpağın orta qiyməti 1,8% artaraq 18 488 dollardan 18 820 dollara çatıb.
Qeyd edək ki, Azərbaycanın torpaq bazarında bahalaşma, əsasən, 2012-ci ildən etibarən müşahidə olunur. Torpaq bazarında qiymət artımlarının əsas səbəblərindən biri torpaq qıtlığının yaşanmasıdır. Paytaxt Bakıda və ətraf ərazilərdə yararlı torpaqların böyük qismi artıq satılıb. Hazırda torpaqların bazarda təkrar satışı həyata keçirilir, tələb çox, təklif isə azdır. Eyni zamanda, kompensasiya qarşılığında vətəndaşlara məxsus tikililərin sökülməsi də torpaq bazarında qiymət artımına səbəb olur. Belə ki, kompensasiya alan vətəndaşların böyük əksəriyyəti torpaq və ya həyət evləri almağa üstünlük verir. Bu da torpaq bazarında torpaq qıtlığına və qiymətlərin bahalaşmasına yol açır. Yaranmış durumda paytaxtın bəzi ərazilərində torpaqların qiymət artımı daha böyük hədlə ifadə olunur. Məsələn, bu ilin iyun ayında Sabunçu rayonunda qiymət azalması qeydə alınıbsa, iyul ayında bu rayonda torpaq qiymətində 8,55% artma müşahidə edilib. Ümumilikdə qiymət artması daha çox mərkəzdən kənar rayonlarda, o cümlədən Abşeron və Sabunçu rayonlarında qeydə alınıb. Hazırda torpaq bazarında ən aktiv rayonlar Binəqədi, Sabunçu və Abşeron rayonları, ən passiv rayon isə Nəsimi və Səbail rayonlarıdır. Torpaq bazarında aktivlik şəhərin kənar zonalarında artıb. Qiymətlərin və torpağa olan tələbin artmasına baxmayaraq, təklif portfelinin həcmində son ayda azalma müşahidə olunub.
Torpaq bazarında bahalaşmanın bir səbəbi də onun kommersiya xarakterli olmasıdır. Məlumdur ki, hazırda mənzil alışı kommersiya xarakterli deyil. Bu səbəbdən də indi torpaq alışına daha çox maraq ifadə olunur. Bu vəziyyət isə qiymətlərə təsirsiz ötüşmür. Ekspertlər prosesin ilin sonuna kimi davam edə biləcəyini proqnozlaşdırır. Əsas bahalaşma isə yenə şəhərin mərkəzində özünü göstərir. Çünki torpaqla bağlı təklifin qıtlığı şəhərin mərkəzi ərazisində davam edir. Bu vəziyyət isə şəhərin mərkəzində boş torpaq sahələrinin azalması və söküntü işlərinin həcminin artması ilə izah olunur.
Ümumiyyətlə, bazarda gedən proseslər qiymət artımının davamlı olacağını deməyə əsas verir. Proqnozlara görə, bahalaşma ən azı 3 il müddətinə qədər davam edə bilər. Bundan başqa, il ərzində torpağın bahalaşmasının 6-8 faiz həddində olacağı gözlənir. Torpaq bahalaşması özünü regionlarda da göstərir. Belə ki, regionlarda da torpaq alışına marağın artması burada qiymətlərin qalxmasını şərtləndirən amillər sırasında yer alır.

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 31.10.2026 / 11:23

Qubadlıda ilk su elektrik stansiyası tikilir...

Tarix: 30.10.2026 / 18:36

Azərbaycan illərdi Transxəzər qaz kəmərindən danışır - Aşqabad indi hərəkətə keçir...

Tarix: 30.10.2026 / 17:04

Azərbaycanda əhali dollarını satır

Tarix: 30.10.2026 / 12:14

Azərbaycanla Gürcüstan arasında yeni sərhəd-keçid məntəqəsi yaradılır...

Tarix: 29.10.2026 / 13:45

"Sahibkar olmayan şəxsin kartına hər gün 5 dəfə pul daxil olması normal deyil" - Mərkəzi Bankın sədri

Tarix: 29.10.2026 / 13:07

“Bank Melli İran” Azərbaycandan gedir? - Mərkəzi Bankdan açıqlama...

Tarix: 29.10.2026 / 11:49

Azərbaycanın strateji valyuta ehtiyatları 89,4 milyard dollara çatdı...

Tarix: 29.10.2026 / 10:43

Mərkəzi Bank illik inflyasiya ilə bağlı proqnozunu açıqladı...

Tarix: 29.10.2026 / 10:04

Mərkəzi Bank uçot dərəcəsini sabit saxladı...

Tarix: 28.10.2026 / 18:30

Tramp "Şimal axını" qaz kəmərini Rusiyadan satın ala bilər...

Tarix: 28.10.2026 / 18:22

İpoteka kreditlərinin verilməsi qaydalarına dəyişiklik edildi

Tarix: 28.10.2026 / 16:15

Ətin qiymətinə görə Ermənistandan da geridəyik - hesabatı kim yayıb?

VİDEO

Tarix: 17.10.2026 / 17:10

Aydın Quliyev Mətbuat Şurasında seçkilərə qatılmamasının səbəblərini qurultayda açdı... - VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 29.10.2026 / 17:35

Məhkəmə hakimlərinin yeni "Etik Qaydaları"nda bir vacib məqam unuduldu...

Tarix: 29.10.2026 / 17:05

Ramiz Mehdiyevin təltiflərdən məhrum edilməsinin hüquqi mexanizmləri var...

Tarix: 22.10.2026 / 19:54

Orta Dəhliz Avropa ilə Asiya arasında ən təhlükəsiz marşrut seçildi...

Turizm regionlarımızın inkişaf mənbələrindən birinə çevrilir...