Pambıqçılığımızda yeni tənəzzül başlanır

Tarix: 02.09.2014 / 03:10
Bölmə: İqtisadiyyat

Məlum olduğu kimi, bu günlərdə Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi "Neftçala-Pambıq" ASC-nin səhmlərinin 30,11%-nin, "Qarabağ-Pambıq" ASC-nin səhmlərinin isə 29,45%-nin satışı üzrə investisiya müsabiqəsi elan edib. O da bildirilir ki, müsabiqəyə yekun vurularkən müəyyən edilmiş şərtlər daxilində investisiyanın maksimum həcmi və onun səmərəli qoyuluşuna dair daha əlverişli təkliflər təqdim etmiş iddiaçıya üstünlük veriləcək.
Qeyd edək ki, 1981-ci ildən fəaliyyət göstərən "Neftçala-Pambıq" ASC-nin nizamnamə kapitalı 3,53 milyon manat təşkil edir. İnvestisiya müsabiqəsində satışa çıxarılan səhmlərin ümumi nominal dəyəri isə 1,06 milyon manatdır. 1982-ci ildən fəaliyyət göstərən "Qarabağ-Pambıq" ASC-nin isə nizamnamə kapitalı 3,08 milyon manat, investisiya müsabiqəsində satışa çıxarılan səhmlərin ümumi nominal dəyəri 907,7 min manat təşkil edir. Daha bir vacib nüans isə ondan ibarətdir ki, bu müəssisələrin fəaliyyəti əvvəlki kimi qənaətbəxş həddə də deyil. Bu isə pambıqçılığın tənəzzülünün davam etməsindən irəli gələn hal kimi çıxış edir. Digər tərəfdən, son vəziyyətin təhlili göstərir ki, pambıqçılıqda bundan sonra da tənəzzül dərinləşə bilər. Əsas səbəb bu məhsulun dünya bazarlarında sürətlə dəyər itirməsidir. Təbii ki, belə vəziyyət Azərbaycanın da daxili bazarlarına təsirsiz ötüşməyəcək və pambığın daxildə daha da ucuzlaşmasına rəvac verəcək.
Xatırladaq ki, iyun ayının ortalarına kimi dünya birjalarında pambığın bir tonu 2020 dollara olub. Lakin iyunun ortalarından pambığın dəyərində sürətli enmə başladı və bu proses hələ də davam edir. Hazırda "ağ qızıl"ın tonu 1450-1460 dollara alınır. İyunun 18-dən ötən müddət ərzində "ağ qızıl" 570 dollar və ya 28,8 faiz ucuzlaşıb. Xarici analitiklərin şərhinə görə, pambığın qiymətinin belə aşağı səviyyəyə düşməsinin səbəbi ehtiyatlardakı artımdır. ABŞ-ın Kənd Təsərrüfatı Nazirliyinin son məlumatlarına görə, 2014-cü ilin avqust ayında dünya üzrə pambıq ehtiyatı 23 milyon ton olub. 2010-cu ildən bəri dünyada belə böyük pambıq ehtiyatına təsadüf edilməyib. Müqayisə üçün bildirək ki, 2013-cü ildə pambıq ehtiyatlarının miqdarı 22 milyon ton, 2011-ci ildə 16 milyon ton, 2010-cu ildə 11 milyon ton olub. Ehtiyatlardakı artım pambığın alış qiymətinin düşməsi ilə nəticələnib. Pambığın qiymətinin düşməsi istehsalçı ölkələri narahat edir. Analitiklər qiymət enişinin davam edəcəyini və bu qiymətin 1300 dollara düşəcəyini söyləyir.
Belə vəziyyətin ölkəmizdə pambıqçılıq sahəsində tənəzzülü daha da dərinləşdirəcəyi ehtimal olunur. Qeyd edək ki, Azərbaycanda pambıq istehsalı son illərdə sürətlə azalır. Belə ki, 2013-cü ildə sahələrdən 42.6 min ton pambıq yığılıb. Bu da 2012-ci illə müqayisədə 12 min ton və ya 22% azdır. Müqayisə üçün deyək ki, sahələrdən 2011-ci ildə 66,3 min ton, 2012-ci ildə 57 min ton pambıq yığılıb. Son iki ildə isə istehsal 55,6% azalıb. Qeyd edək ki, ötən əsrin 70-ci illərində Azərbaycanda təxminən 1 milyon ton pambıq istehsal olunub. Bu da Azərbaycanın müstəqillik illərində pambıq istehsalının 23 dəfəyə qədər azalması deməkdir. Halbuki, pambıqçılığın inkişafı zəruri sayılır. Məsələ bundadır ki, pambıq istehsalının inkişafı özü ilə bərabər sənayenin, emal müəssisələrinin yaradılmasına və işləməsinə imkan yaradır. Sovet hökumətinin vaxtında Azərbaycanda bu istiqamətdə bir çox istehsal müəssisələri yaradılıb. Təəssüflər olsun ki, həmin müəssisələrin əksəriyyəti fəaliyyətini dayandırıb. İndi də pambığın qiymətinin ucuzlaşması bu sahədə yeni problemlər yaratmaq üzrədir. Dünya bazarında qiymətlərin aşağı düşməsi və ya artması ölkəmizdə pambıq istehsalına birbaşa təsir edir. Dünya bazarında qiymətlər belə davam edərsə, Azərbaycanda 2014-cü ildə pambıq istehsalı bir qədər də azala bilər. Ölkəmizdə pambıq istehsalının azalması pambıq ipliyinin ixracına da birbaşa təsir edir. Bu ilin ilk 7 ayında pambıq ipliyinin ixracı 7,76 milyon dollara düşüb. 2013-cü ilin ilk 7 ayı ərzində isə ixrac 13,9 milyon dollar idi. İxracın dəyər ifadəsinin azalması bir tərəfdən ixrac edilən məhsulun miqdarının azalması ilə bağlıdırsa, digər tərəfdən qiymətlərin düşməsi ilə əlaqəlidir. Mütəxəssislər isə bildirir ki, fermerlərə xammala görə ödənilən məbləğ həddindən çox azdır və onun dərhal artırılmasına ehtiyac var. Əks halda, vəziyyət belə davam edəcəyi təqdirdə yaxın illərdə Azərbaycanda heç kim pambıq əkməyəcək.

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 31.10.2026 / 11:23

Qubadlıda ilk su elektrik stansiyası tikilir...

Tarix: 30.10.2026 / 18:36

Azərbaycan illərdi Transxəzər qaz kəmərindən danışır - Aşqabad indi hərəkətə keçir...

Tarix: 30.10.2026 / 17:04

Azərbaycanda əhali dollarını satır

Tarix: 30.10.2026 / 12:14

Azərbaycanla Gürcüstan arasında yeni sərhəd-keçid məntəqəsi yaradılır...

Tarix: 29.10.2026 / 13:45

"Sahibkar olmayan şəxsin kartına hər gün 5 dəfə pul daxil olması normal deyil" - Mərkəzi Bankın sədri

Tarix: 29.10.2026 / 13:07

“Bank Melli İran” Azərbaycandan gedir? - Mərkəzi Bankdan açıqlama...

Tarix: 29.10.2026 / 11:49

Azərbaycanın strateji valyuta ehtiyatları 89,4 milyard dollara çatdı...

Tarix: 29.10.2026 / 10:43

Mərkəzi Bank illik inflyasiya ilə bağlı proqnozunu açıqladı...

Tarix: 29.10.2026 / 10:04

Mərkəzi Bank uçot dərəcəsini sabit saxladı...

Tarix: 28.10.2026 / 18:30

Tramp "Şimal axını" qaz kəmərini Rusiyadan satın ala bilər...

Tarix: 28.10.2026 / 18:22

İpoteka kreditlərinin verilməsi qaydalarına dəyişiklik edildi

Tarix: 28.10.2026 / 16:15

Ətin qiymətinə görə Ermənistandan da geridəyik - hesabatı kim yayıb?

VİDEO

Tarix: 17.10.2026 / 17:10

Aydın Quliyev Mətbuat Şurasında seçkilərə qatılmamasının səbəblərini qurultayda açdı... - VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 29.10.2026 / 17:35

Məhkəmə hakimlərinin yeni "Etik Qaydaları"nda bir vacib məqam unuduldu...

Tarix: 29.10.2026 / 17:05

Ramiz Mehdiyevin təltiflərdən məhrum edilməsinin hüquqi mexanizmləri var...

Tarix: 22.10.2026 / 19:54

Orta Dəhliz Avropa ilə Asiya arasında ən təhlükəsiz marşrut seçildi...

Turizm regionlarımızın inkişaf mənbələrindən birinə çevrilir...