Mənzil bazarımızda görünməmiş paradoks...

Tarix: 27.08.2014 / 02:34
Bölmə: İqtisadiyyat

Ölkənin mənzil bazarında son vəziyyətin təhlili burada maraqlı bir vəziyyətin yarandığını göstərir. Belə ki, mənzillərə tələbin sürətlə artdığı bir vaxtda tikilən evlərin sayı və sahəsi azalmağa doğru gedir. Ekspertlər hesab edir ki, bu vəziyyətin yaranmasına mənzil bazarındakı yüksək qiymətlər səbəb olub.

Məlumat üçün bildirək ki, ilin əvvəlindən bu tərəfə ölkədə bütün maliyyə mənbələri hesabına ümumi sahəsi 986,5 min kvadratmetr yeni yaşayış evi tikilib. Bu da göstərir ki, yaşayış evlərinin tikintisi azalıb. Halbuki, ötən ilin analoji dövründə bu göstərici daha böyük idi.

Onu da bildirək ki, 2013-cü ildə də əvvəlki ilə nisbətdə mənzil tikintisində azalma baş vermişdi. 2012-ci ilin statistikasına əsasən, Azərbaycanda hər min nəfərə 2,2 mənzil inşa olunub. Bu da Avropa, hətta qonşu Rusiya ilə müqayisədə çox aşağı rəqəmdir. Rusiyada göstərilən il üzrə hər min nəfərə 5,8 mənzil inşa olunub, Avropada isə bu göstərici 7,8 mənzil təşkil edir .

Hazırda Azərbaycanda həm adambaşına düşən mənzil sahəsi son dərəcə aşağıdır, həm də mənzillərin sayı azdır. Əhalinin hər 100 nəfərinə orta hesabla 20-22 kvadratmetr mənzil sahəsi düşür. 1 nəfərə düşən yaşayış sahəsi təxminən 13 kvadratmetr, hətta şəhər yerlərində 11,5 kvadratmetr təşkil edir. İnkişaf etmiş ölkələrdə bu göstərici 30-60 kvadratmetr aralığında dəyişir. Qeyd olunduğu kimi, inşa olunan mənzillərin getdikcə azalması bahalıqla əlaqələndirilir. Bu şəraitdə alıcı marağının azaldığını görən tikinti şirkətləri indi daha çox qeyri-yaşayış sahələrinə və dövlət sifarişlərinə üstünlük verir. Onlar bu yolla öz maliyyə problemlərini həll etməyə çalışır. Mənzillərin isə hələ də qiymətinin aşağı düşməsi gözlənilmir. Bunun bir sıra səbəbləri var. Paytaxtda söküntü işlərinin genişlənməsi, eləcə də təklif portfelində ucuz mənzillərin payının tədricən azalması və nisbətən daha bahalı mənzillərin payının artması bahalaşmanı şərtləndirir. Ekspertlər ucuz mənzillərin sayının azalmasını tikinti şirkətlərinin belə mənzillərə üstünlük verməməsi ilə də izah edir. Bu isə bazarda belə tikililərin həcminin azalması ilə nəticələnib. Əvəzində elit mənzillərin inşası artıb ki, bununla problem daha da dərinləşib. Nəticədə alıcı kontingenti xeyli azalıb. Digər tərəfdən "Sovetski" adlanan ərazidə yaşayış massivinin sökülməsi fonunda daşınmaz əmlak bazarında spekulyasiyaların artması da bazara təsirsiz ötüşmür. Həmçinin, evlərin sökülməsi ilə mənzilə tələbat kəskin artır. Əksər ekspertlərə görə, mənzillərin qiymət bahalaşması 2014-cü ilin sonuna kimi davam edəcək. Bazarda təkliflərin ehtimal olunan, həmçinin davam edən azalması da belə proqnoz verməyə əsas verir. Xatırladaq ki, ötən il təkrar mənzil bazarında qiymətlər təqribən 20 faiz artmışdı, ilkin mənzil bazarında isə 1 kvadratmetr sahənin qiyməti 30 faizə yaxın bahalaşmışdı. Bu tendensiya hələ də davam edir.

Torpaq bazarında da eyni hal müşahidə olunur. Ekspertlər fərdi evlərin inşasının artımı fonunda bahalaşmanın davam edəcəyini proqnozlaşdırır. Qeyd edək ki, onsuz da bu ilin əvvəlindən Bakının torpaq bazarında qiymətlərdə artım müşahidə olunur. Müşahidələr isə göstərir ki, qiymətlərin artması, həm də əhalinin tədricən fərdi tikintiyə üstünlük verməsi ilə əlaqədardır.

Torpaq bazarında aktivlik daha çox şəhərin üçüncü və dördüncü zonalarında artıb. Qiymətlərin və torpağa olan tələbin artması təklif portfelinin həcmində son ayda azalma ilə müşahidə olunub. Zonalar üzrə qiymətlər aktivliyə uyğun olaraq müxtəlif templə dəyişib, mövsümi aylarda olduğu kimi, bütün zonalarda torpaq sahələrində qiymətlərin artımı müşahidə edilib. Şəhərin mərkəzi ərazilərində, xüsusən də birinci və ikinci zonalarda torpaq sahələrinin tədricən məhdudlaşması prosesi gedir.

Bu səbəbdən həmin ərazilərdə tikinti və vəsait üçün tələb var, amma təklif, demək olar, yox dərəcəsindədir.

Bunun da nəticəsində torpaq bazarında orta qiymətə təsir göstərən qiymət artımları baş verir. İlin əvvəlindən torpaq bazarında özünü göstərən qiymət artımları da daha çox bu amillə əlaqədardır. Hazırda bazarda gedən proseslər bu qiymət artımının davamlı olacağını deməyə əsas verir. Proqnozlara görə, bahalaşma gələn il də davam edə bilər.

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 31.10.2026 / 11:23

Qubadlıda ilk su elektrik stansiyası tikilir...

Tarix: 30.10.2026 / 18:36

Azərbaycan illərdi Transxəzər qaz kəmərindən danışır - Aşqabad indi hərəkətə keçir...

Tarix: 30.10.2026 / 17:04

Azərbaycanda əhali dollarını satır

Tarix: 30.10.2026 / 12:14

Azərbaycanla Gürcüstan arasında yeni sərhəd-keçid məntəqəsi yaradılır...

Tarix: 29.10.2026 / 13:45

"Sahibkar olmayan şəxsin kartına hər gün 5 dəfə pul daxil olması normal deyil" - Mərkəzi Bankın sədri

Tarix: 29.10.2026 / 13:07

“Bank Melli İran” Azərbaycandan gedir? - Mərkəzi Bankdan açıqlama...

Tarix: 29.10.2026 / 11:49

Azərbaycanın strateji valyuta ehtiyatları 89,4 milyard dollara çatdı...

Tarix: 29.10.2026 / 10:43

Mərkəzi Bank illik inflyasiya ilə bağlı proqnozunu açıqladı...

Tarix: 29.10.2026 / 10:04

Mərkəzi Bank uçot dərəcəsini sabit saxladı...

Tarix: 28.10.2026 / 18:30

Tramp "Şimal axını" qaz kəmərini Rusiyadan satın ala bilər...

Tarix: 28.10.2026 / 18:22

İpoteka kreditlərinin verilməsi qaydalarına dəyişiklik edildi

Tarix: 28.10.2026 / 16:15

Ətin qiymətinə görə Ermənistandan da geridəyik - hesabatı kim yayıb?

VİDEO

Tarix: 17.10.2026 / 17:10

Aydın Quliyev Mətbuat Şurasında seçkilərə qatılmamasının səbəblərini qurultayda açdı... - VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 29.10.2026 / 17:35

Məhkəmə hakimlərinin yeni "Etik Qaydaları"nda bir vacib məqam unuduldu...

Tarix: 29.10.2026 / 17:05

Ramiz Mehdiyevin təltiflərdən məhrum edilməsinin hüquqi mexanizmləri var...

Tarix: 22.10.2026 / 19:54

Orta Dəhliz Avropa ilə Asiya arasında ən təhlükəsiz marşrut seçildi...

Turizm regionlarımızın inkişaf mənbələrindən birinə çevrilir...