200 və 500 manatlıqlar pul dövriyyəmizə nə gətirəcək?

Tarix: 19.08.2014 / 03:14
Bölmə: İqtisadiyyat

Ötən 22 il ərzində milli valyutamız olan manat dəfələrlə dəyərini itirib və yenidən qazanıb. Həmçinin, denominasiya olunub. Bu gün isə, fakt odur ki, manat dollar və avro ilə müqayisədə qazanır. Manatın məzənnəsi kifayət qədər yüksəkdir. Elə ona görədir ki, paytaxt sakinləri pullarını bank hesablarına dollar yox, manat şəklində qoymağa daha çox üstünlük verirlər.
Hazırda vətəndaşlar öz vəsaitlərini daha çox manat şəklində saxlayırlar. Çünki manat yığım vasitəsi kimi daha etibarlıdır. Qlobal maliyyə böhranı dövründə manat dollara nisbətən öz məzənnəsini saxladı. Halbuki, Özbəkistan, Rusiya, Qazaxıstan və digər postsovet ölkələrində valyuta məzənnəsi kəskin şəkildə aşağı düşmüşdü. Düzdür, ayrı-ayrı vaxtlarda valyuta məzənnəsində baş verənlər manata təsirsiz ötüşməyib. Ancaq 2006-cı ildə həyata keçirilən denominasiya Azərbaycan manatının tarixində dönüşə səbəb oldu. Dövriyyəyə 1, 5, 10, 20, 50, 100 ekvivalentində olan pul nişanları buraxıldı. Yəni ən böyük nominala malik pul vahidi 100 manatlıq əskinaslar oldu. Yeni pulların bir manatı 5 min nisbətilə buraxıldı. Elə bunun nəticəsidir ki, indi manat nəyinki Azərbaycanın, hətta regionun ən qiymətli valyutası sayılır. Bundan başqa, dövriyyənin 90 faizini təşkil edən 50, 100 manatlıq əskinaslarla yanaşı, bu faizi yarıbayarı azaltmaq üçün hətta 200, 500 manatlıq əskinasların çapı da nəzərdə tutulub. Nəzərə alsaq ki, insanlar yığım vasitəsi kimi daha çox iri nominallı pullara üstünlük verir, o zaman 200-500 manatlıq əskinasların dövriyyəyə buraxılması inflyasiyaya səbəb ola bilərmi?
Sözügedən məsələni dəyərləndirən İqtisadi və Sosial İnkişaf Mərkəzinin rəhbəri Vüqar Bayramovun fikrincə, pul dövriyyəsinə iri nominallı əskinasların buraxılmasına ehtiyac yoxdur: "Ölkədə orta aylıq əməkhaqqı 440 manat təşkil edir. Dünyanın heç bir ölkəsində əskinasın dəyəri orta aylıq əməkhaqqıdan çox deyil. 1 əskinasın dəyərinin orta aylıq əməkhaqqıdan yüksək olması təkcə iqtisadi deyil, psixoloji baxımdan da arzuolunan deyil. Digər tərəfdən, dövriyyəyə 500 manatlıq əskinasların buraxılmasının əsasları yoxdur. Azərbaycan bu məsələdə Avrozona ilə müqayisə oluna bilməz. Çünki Avropa Birliyində orta aylıq əməkhaqqı 4000 avro təşkil edir. Göründüyü kimi, orta aylıq əməkhaqqı dövriyyədə olan ən yüksək dəyərli əskinasdan 8 dəfə çoxdur. Buna görə də Azərbaycanda əskinasların nominallarını Avropa ölkələri ilə müqayisə etmək doğru olmazdı. Dünyanın ən güclü iqtisadiyyatına malik olan ABŞ-da dövriyyədə olan ən yüksək əskinas 100 dollardır. Bu ölkədə xüsusi hesablaşmalar üçün 1000 dollarlıq əskinaslardan istifadə edilir, amma bu, ümumi dövriyyəyə buraxılmır. Dünyada valyuta ehtiyatlarının 65 faizinin ABŞ valyutası ilə saxlanmasına baxmayaraq, Federal Ehtiyatlar Bankı əskinasların üzərində rəqəmləri artırmağa tələsmir".
Ekspertin fikrincə, iri nominallı əskinasların dövriyyəyə buraxılması istehlak bazarında gərginliyin yaranmasına səbəb ola bilər: "İri əskinasların dövriyyəyə buraxılması istehlak bazarında qiymətlərin artımına, pulun alıcılıq qabiliyyətinin aşağı düşməsinə gətirib çıxarır. Bu baxımdan iri nominallı əskinaslar dövriyyəyə buraxılsa, inflyasiyanın yaranması qaçılmaz olacaq".

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 10.07.2026 / 20:55

Rusiyada dərin yanacaq qıtlığının Azərbaycana təsirləri gündəmdə...

Tarix: 10.07.2026 / 17:50

Əli Əsədovun rəhbərliyi ilə İqtisadi Şuranın iclası keçirildi - FOTO

Tarix: 10.07.2026 / 15:52

Beyləqan şəhərində fermerlər üçün aqrar sığorta ilə bağlı maarifləndirici təlim keçirilib

Tarix: 10.07.2026 / 14:47

Rusiya alimindən Ermənistan iqtisadiyyatı barədə inanılmaz rəylər - böhran olmayacaq...

Tarix: 10.07.2026 / 13:56

Azərbaycanın xarici dövlət borcu azaldı - 4 milyard 616,8 milyon...

Tarix: 10.07.2026 / 11:58

Rusiya Azərbaycan üzərindən Ermənistana propan və gübrə göndərəcək...

Tarix: 10.07.2026 / 09:17

Azərbaycan və Rusiya Samur çayının bölüşdürülməsini müzakirə edib

Tarix: 09.07.2026 / 19:05

Azərbaycana diri heyvan idxal edən iri şirkətlər əsas məlumatları "gizli" saxlayır...

Tarix: 09.07.2026 / 17:56

Britaniya “Zəngəzur” tankerini sanksiya siyahısından çıxardı

Tarix: 08.07.2026 / 15:30

"Avropa Yaşıl Enerji Dəhlizi" layihəsi icra mərhələsinə keçdi

Tarix: 08.07.2026 / 10:53

Beyləqanda şəkər çuğunduru fiaskosu...

Tarix: 07.07.2026 / 20:28

Sahibkarlara böyük şans açılır - üstəlik “qapı-qapı gəzməyə” son veriləcək...

VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 21.06.2025 / 08:15

Dünyada xaos böyüyür, Azərbaycana təhlükə də artır... - VİDEO

Tarix: 09.07.2026 / 21:52

İrandan Trampa “İrəvan mesajı” - sülh olmasa, TRIPP marşrutuna dözmərik...

Tarix: 09.07.2026 / 19:38

Vətəndaşın məmurlarla birbaşa ünsiyyətində sıfır hədd - rəqəmsallaşma dövrünün hədəfi...

Tarix: 09.07.2026 / 18:51

Çin və ABŞ-ın mübarizə apardığı Gürcüstan limanında Azərbaycan həlledici söz sahibinə çevrilir...

Diasporumuza Rusiyada problemlər yaradılandan sonra Avropa, Amerika istiqamətində fəallıq başladı...