Banklar yeni növlü kreditlərə çağırış kampaniyasına başlayıblar

Tarix: 13.08.2014 / 07:44
Bölmə: İqtisadiyyat

Banklar müştəriləri cəlb etmək üçün hər zaman maraqlı ideya axtarışında olub. Bəzi banklar müştərini cəlb etmək üçün mobil telefon istifadəçilərinə diqqəti çəkən, maraqlı mesajlar göndərir. Göndərilən mesajların mətnində əsasən bildirilir ki, bankdan yüksək məbləğdə vəsaiti müştəri rahat və faizsiz əldə edə bilər.
Göndərilən mesaj mətnlərində əsasən bu tip cümlələr yazılır: "Sizə 5300 dollar kredit təklifi var. Ailə üzvlərinizlə gəlsəniz, sizə 20 min manata qədər endirimli kredit verə bilərik".
Belə bir mesajı oxuyan istənilən şəxs əlverişli təklifdən yararlanmaq istəyinə düşür. Əksər banklardan istənilən mobil operator nömrəsinə bu tip mesajlar gəlir.
Ekspertlərin sözlərinə görə, bankların bu cür kredit təklifi artımını müşahidə edən zaman ağla ilk gələn Azərbaycan Mərkəzi Bankının (AMB) iyunun 30-da uçot dərəcəsini kəskin azaldaraq 4,25 faizdən 3,5 faizə endirməsi olur. Daha öncə, mayın 1-də isə uçot dərəcəsi 4,75 faizdən 4,25 faizə salınmışdı. Yəni ilk baxışdan adama elə gəlir ki, kommersiya banklarına verilən mərkəzləşdirilmiş kreditlər üzrə dərəcəni aşağı salan AMB ölkədə kreditləşdirmənin genişləndirilməsinin vacibliyini vurğulayıb. Banklar da ölkənin Mərkəzi Bankının tövsiyələrinə uyaraq müştərilərə təklifləri artırıb. Bu məsələdə ağla gələn ikinci ehtimal ölkə kommersiya banklarının vedikləri kreditlər üzrə dərəcələrin də xeyli aşağı düşməsi ilə bağlıdır. Yəni çoxları kredit faizlərinin aşağı düşəcəyini də güman edir. İqtisadçı-ekspert Samir Əliyevin sözlərinə görə, AMB-nin bu addımı çoxdan gözlənilən idi: "İnflyasiya göstəricisinin 2 faiz olduğu bir ölkədə uçot dərəcəsini 4,25 faiz ətrafında saxlamağa heç bir ehtiyac yox idi. Mərkəzi Bankın uçot dərəcəsini 3 faizə qədər endirmək imkanı var. Uçot dərəcəsinin bazara, xüsusilə də kredit faizlərinə elə də ciddi təsir edəcəyini düşünmürəm. Təsir çox cüzi ola bilər. Qlobal böhran ərəfəsində bizdə uçot dərəcəsi təxminən 15 faiz idi. Mərkəzi Bank bunu 2 faizə qədər, yəni təxminən 7,5 dəfə saldı. Amma bunun kreditlər üzrə faiz dərəcələrinə heç bir təsiri olmadı".
İqtisadçı onu da əlavə etdi ki, bazara təsir edən AMB-nin digər paralel qərarıdır: "Mərkəzi Bank əmanətlər üzrə məcburi ehtiyat fondunu da 3 faizdən 2 faizə endirib. Bu da bankların əlində olan sərbəst vəsaitlərin artmasına, onların kredit təklifetmə imkanının yüksəlməsinə şərait yaradır. Hazırda bankların əlində olan sərbəst vəsaitlər 420 milyon manat ətrafındadır. AMB-nin ehtiyat normasının aşağı salınması ilə bağlı verdiyi qərar bu göstəricinin təxminən 30 faiz artmasına imkan yaradır. Yəni bankların kredit qabiliyyətli müştərilərə üz tutmasının səbəbi aydın olur. AMB bir tərəfdən kredit verilməsi üçün şərtləri ağırlaşdırır və iş yerindən arayışı olmayanlara kredit verilməsini dayandırır. Digər tərəfdən, əmanətlər üzrə ehtiyat faizini azaltmaqla banklardakı sərbəst vəsaitləri artırır. Təbii ki, banklar istehlak krediti üzrə kredit qabiliyyətli müştərilərə təkrar-təkrar müraciət etməklə həmin vəsaitləri yenidən istehlak kreditlərinə yerləşdirməyə çalışırlar.
Bu isə ölkə üzrə real kredit dərəcələrinin orta hesabla illik 24-25 faiz ətrafında qalmasına səbəb olur. Yəni AMB-nin kredit dərəcələrini aşağı salmaq üzrə göstərdiyi cəhdlər nəticə vermir. Hazırda Azərbaycanda kredit faizlərinə əsas iki amil təsir edir. Birincisi, bankların cəlb etdiyi əmanətlərin faiz dərəcəsi yüksəldikcə, bankların kredit dərəcəsi də yüksəlir. Bankların əmanət cəlbi uğrunda apardıqları mübarizə, təbii ki, bu faizlərin yüksək qalmasına səbəb olur. İkinci amil isə real sektorda risqlərin həddindən yüksək olması ilə bağlıdır. Bu zaman banklar məcburi olaraq istehlak kreditlərinə üz tuturlar. Çünki istehlak kreditlərində risq səviyyəsi aşağıdır. Real sektorda risqlər aşağı olarsa, ölkə üzrə kredit dərəcələri də aşağı düşər. Banklar real sektora kredit verməyə daha çox meyl edər. Bu isə məhkəmə sistemindən, vergi və gömrük xidmətlərindən tutmuş, qeyri-rəsmi ödənişlərə qədər çox amili nəzərdə tutur".

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 31.10.2026 / 11:23

Qubadlıda ilk su elektrik stansiyası tikilir...

Tarix: 30.10.2026 / 18:36

Azərbaycan illərdi Transxəzər qaz kəmərindən danışır - Aşqabad indi hərəkətə keçir...

Tarix: 30.10.2026 / 17:04

Azərbaycanda əhali dollarını satır

Tarix: 30.10.2026 / 12:14

Azərbaycanla Gürcüstan arasında yeni sərhəd-keçid məntəqəsi yaradılır...

Tarix: 29.10.2026 / 13:45

"Sahibkar olmayan şəxsin kartına hər gün 5 dəfə pul daxil olması normal deyil" - Mərkəzi Bankın sədri

Tarix: 29.10.2026 / 13:07

“Bank Melli İran” Azərbaycandan gedir? - Mərkəzi Bankdan açıqlama...

Tarix: 29.10.2026 / 11:49

Azərbaycanın strateji valyuta ehtiyatları 89,4 milyard dollara çatdı...

Tarix: 29.10.2026 / 10:43

Mərkəzi Bank illik inflyasiya ilə bağlı proqnozunu açıqladı...

Tarix: 29.10.2026 / 10:04

Mərkəzi Bank uçot dərəcəsini sabit saxladı...

Tarix: 28.10.2026 / 18:30

Tramp "Şimal axını" qaz kəmərini Rusiyadan satın ala bilər...

Tarix: 28.10.2026 / 18:22

İpoteka kreditlərinin verilməsi qaydalarına dəyişiklik edildi

Tarix: 28.10.2026 / 16:15

Ətin qiymətinə görə Ermənistandan da geridəyik - hesabatı kim yayıb?

VİDEO

Tarix: 17.10.2026 / 17:10

Aydın Quliyev Mətbuat Şurasında seçkilərə qatılmamasının səbəblərini qurultayda açdı... - VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 29.10.2026 / 17:35

Məhkəmə hakimlərinin yeni "Etik Qaydaları"nda bir vacib məqam unuduldu...

Tarix: 29.10.2026 / 17:05

Ramiz Mehdiyevin təltiflərdən məhrum edilməsinin hüquqi mexanizmləri var...

Tarix: 22.10.2026 / 19:54

Orta Dəhliz Avropa ilə Asiya arasında ən təhlükəsiz marşrut seçildi...

Turizm regionlarımızın inkişaf mənbələrindən birinə çevrilir...