Dollara qarşı yeni Rusiya yürüşü...

Tarix: 12.08.2014 / 01:57
Bölmə: İqtisadiyyat

Qərb və Rusiya arasında yaranan gərginlik fonunda dollar ətrafında da yeni bir situasiya formalaşmaqdadır. Belə ki, Rusiya məlum sanksiyalara cavab olaraq dollara qarşı müəyyən gedişlər etməyə, ondan istifadəni məhdudlaşdırmağa çalışır. Yaranmış durumdan dollar əleyhinə olan bir sıra ölkələr də istifadə etməyə çalışır ki, bu sırada Çin, Venesuela, İran, Yaponiya ön sırada gəlir.
Hazırda müşahidə olunan ümumi tendensiya dollara alternativ valyutanın yaradılması istiqamətində fəal iş aparılmasıdır. Bu xüsusda Rusiya şirkətləri fəallığı ilə seçilir. Belə ki, Qərbin getdikcə sərtləşən sanksiyalarına məruz qalan Rusiyada şirkətlər ABŞ dollarına alternativ valyuta tapıb. Məsələn, artıq "Meqafon" və "Nornikel" depozitlərini Çin banklarına keçirib. Bir çox iri Rusiya kompaniyaları da Honkonq valyutası ilə işləməyə üstünlük verir. Ekspertlər hesab edir ki, yaxın vaxtlarda ABŞ valyutasından imtina edənlərin sayı kəskin artacaq. Honkonq dollarında yatırılan valyutanın həcmi 20-25 milyard dollara çatacaq. Bu isə Asiya regionunda ABŞ dollarına olan etimadi sarsıdacaq. Hadisələrin bu səpkidə inkişafında, Rusiya ilə yanaşı, Çin də xüsusi maraqlıdır. Məhz belə bir vaxtda Rusiya Dövlət Dumasının "Ədalətli Rusiya" fraksiyasının başçısı Sergey Mironov da BRICS ölkələrinin iqtisadiyyatı əsasında yeni beynəlxalq rezerv valyutası yaratmağı təklif edib. Mironov belə bir valyutanın daha dayanaqlı və daha lazımlı olacağını bildirib. Xatırladaq ki, beş sürətlə inkişaf edən ölkədən ibarət olan BRICS-ə Braziliya, Rusiya, Hindistan, Çin və Cənubi Afrika Respublikası daxildir.
Bundan başqa, Mironov həm də təklif edib ki, Beynəlxalq Valyuta Fondunun (BVF) funksiyalarını yerinə yetirə biləcək yeni beynəlxalq kredit strukturu lazımdır. O, beynəlxalq ticarət üçün hesab sistemində dolların keçərli olmadığı, müstəqil fəaliyyət göstərən birjalar yaratmağı da təklif edib. Alternativ kimi Mironov qızılla hesablaşmağı təklif edib. Hesab olunur ki, indiki şəraitdə dollar ətrafında yaşananlar digər dövlətləri də alternativ valyuta axtarışına stimullaşdırır. Bu fonda uzun müddət özünü dünyanın aparıcı valyutası kimi nümayiş etdirmiş dollara etibar sərmayəçilərin Amerika iqtisadiyyatının dayanıqlığına və ABŞ hökumətinin dövlət borcu problemini həll etmək qabiliyyətinə şübhələri nəticəsində azalıb. Xatırladaq ki, uzun müddət istənilən iqtisadi çətinliklər zamanı bütün dünyanın sərmayəçiləri dolları ən etibarlı yatırım vasitəsi sayırdı və inanırdılar ki, ABŞ həmişə öz borclarını ödəmək imkanındadır. Amma son dövrlərdə bir çoxları dünya iqtisadiyyatının qeyri-sabitliyinə dözə biləcək yeni rezerv valyuta barədə düşünməyə başlayıb. Mümkün namizədlər sırasında Çin pulunun da adı çəkilir. Bu fonda dünyada gedən qızğın müzakirələrin nəticəsi olaraq indi üstündə ən çox dayanılan variant bir neçə valyutadan ibarət valyuta səbətinin tətbiqidir. Müxtəlif vaxtlarda müzakirə obyekti olan bu ideya əsas variantlardan sayılır.
Hazırda maliyyə sahəsində fəaliyyət göstərən institutların, mütəxəssislərin də apardığı araşdırmalara görə, yaxın illərdə dünyanın mərkəzi bankları çox sayda valyuta seçiminə malik olacaq. Hazırkı şəraitdə dolların qeyri-sabit kursu da dünya dövlətlərində ona alternativ axtarışını şərtləndirir. Xatırladaq ki, dollardan xilas olmaq üçün bundan əvvəl OPEK üzvlərindən İran və Venesuela neftin dollarla deyil, başqa valyutalara satılmasını təklif edib. Onların fikrincə, dolların dünya bazarında başqa dönərli valyutalara nisbətən dəyərinin artması ilə yaranan problemlər bu məsələni daha da aktuallaşdırıb. Hesab olunur ki, indiki şəraitdə dollar ətrafında yaşananlar digər dövlətləri də alternativ valyuta axtarışına stimullaşdırır. İndi belə fikirlər səslənir ki, dolların hökmran mövqeyinə son qoyulmasa, böhran yenidən dünyanı çalxalayacaq. Lakin ABŞ-ın dolların mövqeyinin sarsılmaması üçün aktiv fəaliyyətə keçəcəyi də istisna deyil. Elə dolların dəyərinin yüksəlməsi istiqamətində atılan addımlar da bu siyasətin tərkib hissəsi sayılır. Dolların məzənnəsinin indiki şəraitdə möhkəmlənməsi isə bir sıra dövlətlərə, o cümlədən Azərbaycana sərf edir. Çünki Mərkəzi Bankdakı, eyni zamanda Azərbaycan Dövlət Neft Fondundakı rezervlərin böyük hissəsi ABŞ dolları ilə saxlanır. Dolların məzənnəsinin möhkəmlənməsi birmənalı olaraq Azərbaycana imkan verir ki, rezervlərinin dəyərinin artırılmasına nail ola bilsin. Beləliklə, dövlət rezevrlərinin həcminin artırılması baxımından ABŞ dollarının dünya bazarında möhkəmlənməsi Azərbaycan üçün əlverişlidir. Lakin perspektivdə dolların mövqeyi sarsılarsa, bu, Azərbaycana da təsirsiz ötüşməyəcək.

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 31.10.2026 / 11:23

Qubadlıda ilk su elektrik stansiyası tikilir...

Tarix: 30.10.2026 / 18:36

Azərbaycan illərdi Transxəzər qaz kəmərindən danışır - Aşqabad indi hərəkətə keçir...

Tarix: 30.10.2026 / 17:04

Azərbaycanda əhali dollarını satır

Tarix: 30.10.2026 / 12:14

Azərbaycanla Gürcüstan arasında yeni sərhəd-keçid məntəqəsi yaradılır...

Tarix: 29.10.2026 / 13:45

"Sahibkar olmayan şəxsin kartına hər gün 5 dəfə pul daxil olması normal deyil" - Mərkəzi Bankın sədri

Tarix: 29.10.2026 / 13:07

“Bank Melli İran” Azərbaycandan gedir? - Mərkəzi Bankdan açıqlama...

Tarix: 29.10.2026 / 11:49

Azərbaycanın strateji valyuta ehtiyatları 89,4 milyard dollara çatdı...

Tarix: 29.10.2026 / 10:43

Mərkəzi Bank illik inflyasiya ilə bağlı proqnozunu açıqladı...

Tarix: 29.10.2026 / 10:04

Mərkəzi Bank uçot dərəcəsini sabit saxladı...

Tarix: 28.10.2026 / 18:30

Tramp "Şimal axını" qaz kəmərini Rusiyadan satın ala bilər...

Tarix: 28.10.2026 / 18:22

İpoteka kreditlərinin verilməsi qaydalarına dəyişiklik edildi

Tarix: 28.10.2026 / 16:15

Ətin qiymətinə görə Ermənistandan da geridəyik - hesabatı kim yayıb?

VİDEO

Tarix: 17.10.2026 / 17:10

Aydın Quliyev Mətbuat Şurasında seçkilərə qatılmamasının səbəblərini qurultayda açdı... - VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 29.10.2026 / 17:35

Məhkəmə hakimlərinin yeni "Etik Qaydaları"nda bir vacib məqam unuduldu...

Tarix: 29.10.2026 / 17:05

Ramiz Mehdiyevin təltiflərdən məhrum edilməsinin hüquqi mexanizmləri var...

Tarix: 22.10.2026 / 19:54

Orta Dəhliz Avropa ilə Asiya arasında ən təhlükəsiz marşrut seçildi...

Turizm regionlarımızın inkişaf mənbələrindən birinə çevrilir...