Plastik bank kartları ilə bağlı böyük paradoks...

Tarix: 11.08.2014 / 03:40
Bölmə: İqtisadiyyat

Plastik kartlarla bağlı ölkədə olduqca paradoksal bir vəziyyət müşahidə olunmaqdadır. Söhbət ondan gedir ki, ölkədə belə kartların sayı sürətlə artsa da, aparılan nağdsız ödənişlərin həcmi azalır. Məlumat üçün qeyd edək ki, ölkədə dövriyyədə olan ödəniş və ya plastik kartlarının sayı 6 milyon ədədi ötüb. Bu ilin birinci yarısında ödəniş kartlarının sayı 330 min ədəd artıb.
Artımın 202 min ədədi kredit kartlarının hesabına baş verib. Artıq kredit kartlarının sayı 1 milyon 144 min ədədi ötüb. Burada bankların buraxdığı taksit kartlarının rolu və xüsusi çəkisi getdikcə artır. Qeyd edək ki, taksit kartları da kredit kartlarının bir formasıdır. Amma kredit kartlarında pulun hesaba yatırılmasının konkret vaxtı və nə qədər faiz tutulacağı bilinir. Taksit kartlarında isə faiz məsələsi dəqiq açıqlanmır. Taksit kartları satan banklar tərəfindən bu məlumatların düzgün verilməməsi ona gətirib çıxarıb ki, insanların taksit kartları üzrə borcları artır. İlkin müşahidələr onu göstərir ki, borclarla bağlı banklara müraciət edən insanlar arasında taksit kartlarına görə gələnlər üstünlük təşkil edir. Artıq getdikcə ümumi problemli kreditlərdə taksit kartlarının payı artmaq üzrə gedir. Bunun da əsas səbəbi insanlara məlumatların düzgün çatdırılmamasıdır. Taksit kartları istehlak krediti hesab olunur və istehlak krediti borcuna daxildir.
Aparılan hesablamalar göstərir ki, 6 ay ərzində ödəniş kartları vasitəsilə 5,6 milyard manatlıq əməliyyat həyata keçirilib. Bu həcmin 4,6 milyard manatını və ya 82%-ni nağd pulun çıxarılması təşkil edib. Halbuki, 2013-cü ilin ilk 6 ayı ərzində 4,7 milyard manatlıq əməliyyatın 3,7 milyard manatını və ya 79%-ni nağd pulun çıxarılması təşkil etmişdi. Lakin indi bu göstərici daha yüksək hədlə ifadə olunur və bu da nağdsız ödənişlərin miqdarının artırılmasında ciddi problem olduğunu üzə çıxarır. Pos-terminlların sayının artırılması da məsələyə təsirini göstərmir. Rəsmi dairələr isə qeyd edir ki, pos-terminalların sayının artırılması ölkədə nağdsız ödənişlərin inkişafı və stimullaşdırılması ilə yanaşı, eyni zamanda əmək haqqı və digər ödənişlərin plastik kartlarla alınması prosesinin sürətləndirilməsindən irəli gələn zərurətdir. Lakin yuxarıda qeyd olunan rəqəmlərin müqayisəli təhlili, pos-terminalların sayının çoxalmasına rəğmən, nağdsız ödənişlərin miqdarının artmadığını göstərir. Bu səbəbdən məsələyə artıq inzibati müdaxilənin vacib olduğu qabardılır. Ekspertlərin fikrincə, bu sahədə beynəlxalq təcrübədən, inkişaf etmiş ölkələrdə tətbiq olunan stimullaşdırıcı və məhdudlaşdırıcı tədbirlərdən istifadə etməklə istənilən nəticəyə nail olmaq mümkündür. Məsələn, Avropa ölkələrindən Fransada hüquqi şəxslər arasında bir əqd üzrə nağd qaydada aparılan hesablaşmanın məbləği 1300 ABŞ dollarından çox olduqda artıq məbləğin 5 faizi həcmində cərimə tətbiq edilir. Bolqarıstanda nağd qaydada aparılan ödənişlərin maksimal məbləği 3,3 min ABŞ dollarından çox olduqda fiziki şəxslər artıq ödənilmiş məbləğin 25 faizi, hüquqi şəxslər isə 50 faizi həcmində cərimə olunur. Bu təcrübənin artıq ölkəmizdə də tətbiqi zəurərətə çevrilir.
Hazırda nağdısız ödənişlər daha çox taksit kartları hesabına artır ki, bu da təhlükəli hal sayılır. Araşdırmalar onu da göstərir ki, vətəndaşlar əksər hallarda taksit kartları ilə alış-veriş edərkən xərclədikləri vəsaitləri geri qaytarmalı olduqlarını unudurlar. Bir çox hallarda kredit kartlarındakı vəsaitlər lüzumsuz, lazım olmayan istiqamətlərdə xərclənir. Problemli kreditlərin yaranmasında taksit kartlarının payının getdikcə artması məhz vətəndaşların kartlardan səmərəli istifadə ilə bağlı məlumatsız olmaları ilə əlaqələndirilir. Onu da qeyd edək ki, hazırda banklar daha çox taksit kartlarının paylanmasına çalışır. Digər kredit vasitələri isə əhalinin banklara borcunun artması ilə müşayiət olunur.
2013-cü ilin birinci yarısında kredit kartları ilə 747 milyon manatlıq əməliyyat aparılmışdısa, artıq bu ilin eyni dövründə əməliyyatların həcmi 1 milyard 87 milyon manat təşkil edib. Azərbaycanda bir kredit kartına orta hesabla 950 manatlıq əməliyyat düşüb.

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 10.07.2026 / 20:55

Rusiyada dərin yanacaq qıtlığının Azərbaycana təsirləri gündəmdə...

Tarix: 10.07.2026 / 17:50

Əli Əsədovun rəhbərliyi ilə İqtisadi Şuranın iclası keçirildi - FOTO

Tarix: 10.07.2026 / 15:52

Beyləqan şəhərində fermerlər üçün aqrar sığorta ilə bağlı maarifləndirici təlim keçirilib

Tarix: 10.07.2026 / 14:47

Rusiya alimindən Ermənistan iqtisadiyyatı barədə inanılmaz rəylər - böhran olmayacaq...

Tarix: 10.07.2026 / 13:56

Azərbaycanın xarici dövlət borcu azaldı - 4 milyard 616,8 milyon...

Tarix: 10.07.2026 / 11:58

Rusiya Azərbaycan üzərindən Ermənistana propan və gübrə göndərəcək...

Tarix: 10.07.2026 / 09:17

Azərbaycan və Rusiya Samur çayının bölüşdürülməsini müzakirə edib

Tarix: 09.07.2026 / 19:05

Azərbaycana diri heyvan idxal edən iri şirkətlər əsas məlumatları "gizli" saxlayır...

Tarix: 09.07.2026 / 17:56

Britaniya “Zəngəzur” tankerini sanksiya siyahısından çıxardı

Tarix: 08.07.2026 / 15:30

"Avropa Yaşıl Enerji Dəhlizi" layihəsi icra mərhələsinə keçdi

Tarix: 08.07.2026 / 10:53

Beyləqanda şəkər çuğunduru fiaskosu...

Tarix: 07.07.2026 / 20:28

Sahibkarlara böyük şans açılır - üstəlik “qapı-qapı gəzməyə” son veriləcək...

VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 21.06.2025 / 08:15

Dünyada xaos böyüyür, Azərbaycana təhlükə də artır... - VİDEO

Tarix: 09.07.2026 / 21:52

İrandan Trampa “İrəvan mesajı” - sülh olmasa, TRIPP marşrutuna dözmərik...

Tarix: 09.07.2026 / 19:38

Vətəndaşın məmurlarla birbaşa ünsiyyətində sıfır hədd - rəqəmsallaşma dövrünün hədəfi...

Tarix: 09.07.2026 / 18:51

Çin və ABŞ-ın mübarizə apardığı Gürcüstan limanında Azərbaycan həlledici söz sahibinə çevrilir...

Diasporumuza Rusiyada problemlər yaradılandan sonra Avropa, Amerika istiqamətində fəallıq başladı...