Banklarımız yenə aqrar sektordan uzaq qaçır

Tarix: 01.08.2014 / 04:21
Bölmə: İqtisadiyyat

Ölkə banklarının real sektora daha az həcmdə kredit ayırması rəsmi səviyyədə də ciddi narazılıq predmetidir. Düzdür, müxtəlif iradlardan sonra banklar bu sahədə siyasətini müəyyən qədər dəyişməyə çalışır. Lakin real vəziyyətin təhlili hələ də bankların disbalans kredit siyasəti yürütdüyünü göstərir. Bunun daha bir real təsdiqi bankların kənd təsərrüfatı sahəsinə yenə də az həcmdə kredit ayırmasıdır.
Araşdırmalar göstərir ki, ölkədə kənd təsərrüfatının inkişafına ayrılan kreditlərin məbləği çox azdır və banklar aqrar sektora kredit ayırmaqda maraqlı deyil. Bu səbəbdən də banklar tərəfindən kənd təsərrüfatı sahələrinə ayrılan kreditlərin məbləği ümumi kreditlərin 4 faizini təşkil edir. Ekspertlər hesab edir ki, bankların aqrar sektora kredit ayırmaqda maraqlı olmamasının kökündə dayanan əsas səbəb götürüləcək kredit üçün qoyulacaq girovun yoxluğudur. Torpaq sahələrinin girov götürülməsinə isə qanunvericiliklə icazə verilmir. Amma inkişaf etmiş Avropa ölkələrindəki vəziyyət Azərbaycandakı durumdan fərqlidir. Çünki həmin dövlətlərdə aqrar sahələr sığortalandığı üçün banklar arxayın olur ki, məhsul batsa da, sığortalandığı üçün bankların kreditləri batmayacaq. Yəni sığorta şirkətləri fermerlərin aldığı kreditləri, yaxud onların faizlərini banklara ödəyəcək. Ölkəmizdə isə bu olmadığından banklar hələ də aqrar sektora az həcmdə kredit ayırır.
Məsələnin həlli üçün uzun müddətdir gündəmdə olan məqamlardan biri də ayrıca aqrar bankın yaradılmasıdır. Ekspertlər də ixtisaslaşdırılmış aqrar bankın yaradılmasını müsbət qiymətləndirir. Həmçinin qeyd olunur ki, aqrar bank yaradılacağı təqdirdə, onun vəsaitlərinin formalaşması heç bir problem yaratmayacaq. Belə ki, bu təşkilata dövlət tərəfindən də müəyyən maliyyə vəsaiti ayrılacaq. Eyni zamanda, bank həm yerli, həm də xarici ölkələrdən daxil olan vəsaitləri qəbul edə bilər. Ekspertlər xarici ölkələrdə aqrar bank təcrübəsindən geniş istifadə olunduğunu bildirir və bu təcrübənin ölkəmizdə tətbiqini labüd sayır. Qeyd edək ki, bu tipli banklar xüsusilə Avropa ölkələrində fəaliyyət göstərir. Hətta Almaniyanın ən böyük bankı ixtisaslaşmış aqrar bankdır. Güman olunur ki, Azərbaycan müvafiq təcrübələrdən istifadə etməklə belə bank formalaşdıra bilər.
Yuxarıda qeyd olunduğu kimi isə, hazırda fəaliyyət göstərən banklar aqrar sahəyə kredit verməkdə o qədər də maraqlı deyil. Ona görə də kənd təsərrüfatı sektorunu maliyyələşdirəcək ayrıca bir qurumun, bankın yaradılması əslində məqbuldur. Ancaq o da vurğulanır ki, burada həm də kənd təsərrüfatı kreditlərinin sığortalanması sistemi işə düşməlidir.
Mütəxəssislərin qənaətincə, aqrar sektor risqli sahə hesab olunduğundan, həm kreditləşmə, həm də sığortalanma baxımından problemlidir. Halbuki, ABŞ və əksər Avropa ölkələrində nəinki fermer sahələri, hətta bütövlükdə proses, məhsulun satış qiyməti belə sığortalanır. Bu mənada hazırda Azərbaycanda aqrar sektorun sığortalanmasına çox böyük ehtiyac var. Bu məsələni bir çox ölkələr təşviq yolu ilə həll edir. Belə ki, Avropada aqrar sahədə çalışan insanların sığortasının müəyyən bir hissəsinin, hətta bəzi məhsullar üzrə 50%-nin dövlət tərəfindən qarşılanması prosesi baş verir. Azərbaycanda da hesab olunur ki, təşviq yolu ilə aqrar sahəni canlandırmaq olar. Hətta bir neçə dəfə belə təkliflər olub. Taxıl sahələrində sığortalanma prosesində dövlətin yardım edəcəyi haqda müəyyən qərarlar alınıb. Amma bu qərarların həyata keçməsi ləngiyir. Sığorta şirkətlərinin aqrar sahədə sığortaya marağının az olmasının əsas səbəbi bu sahənin çox risqli olmasından və ödənişlərin daha artıq ola biləcəyi ehtimalından irəli gəlir. Hazırda isə sığorta hadisələri qanunvericilikdə və qaydalarda öz əksini tapmadığından problemlər dərinləşir. İndilikdə sığorta sisteminin işləməməsi səbəbindən banklar da aqrar sahəyə kredit ayırmaqda maraqlı deyil. Halbuki, bu gün fermerlərin kredit resurslarına çox böyük ehtiyacı var ki, həm özləri gəlir götürsün, həm də bazarda bolluq yaransın. Düzdür, Azərbaycanda fermerlərin kredit almasını asanlaşdırmaq üçün sığorta fondlarının yaradılması nəzərdə tutulub. Lakin bundan da hələ bir xəbər yoxdur.

Tahir TAĞIYEV

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 31.10.2026 / 11:23

Qubadlıda ilk su elektrik stansiyası tikilir...

Tarix: 30.10.2026 / 18:36

Azərbaycan illərdi Transxəzər qaz kəmərindən danışır - Aşqabad indi hərəkətə keçir...

Tarix: 30.10.2026 / 17:04

Azərbaycanda əhali dollarını satır

Tarix: 30.10.2026 / 12:14

Azərbaycanla Gürcüstan arasında yeni sərhəd-keçid məntəqəsi yaradılır...

Tarix: 29.10.2026 / 13:45

"Sahibkar olmayan şəxsin kartına hər gün 5 dəfə pul daxil olması normal deyil" - Mərkəzi Bankın sədri

Tarix: 29.10.2026 / 13:07

“Bank Melli İran” Azərbaycandan gedir? - Mərkəzi Bankdan açıqlama...

Tarix: 29.10.2026 / 11:49

Azərbaycanın strateji valyuta ehtiyatları 89,4 milyard dollara çatdı...

Tarix: 29.10.2026 / 10:43

Mərkəzi Bank illik inflyasiya ilə bağlı proqnozunu açıqladı...

Tarix: 29.10.2026 / 10:04

Mərkəzi Bank uçot dərəcəsini sabit saxladı...

Tarix: 28.10.2026 / 18:30

Tramp "Şimal axını" qaz kəmərini Rusiyadan satın ala bilər...

Tarix: 28.10.2026 / 18:22

İpoteka kreditlərinin verilməsi qaydalarına dəyişiklik edildi

Tarix: 28.10.2026 / 16:15

Ətin qiymətinə görə Ermənistandan da geridəyik - hesabatı kim yayıb?

VİDEO

Tarix: 17.10.2026 / 17:10

Aydın Quliyev Mətbuat Şurasında seçkilərə qatılmamasının səbəblərini qurultayda açdı... - VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 29.10.2026 / 17:35

Məhkəmə hakimlərinin yeni "Etik Qaydaları"nda bir vacib məqam unuduldu...

Tarix: 29.10.2026 / 17:05

Ramiz Mehdiyevin təltiflərdən məhrum edilməsinin hüquqi mexanizmləri var...

Tarix: 22.10.2026 / 19:54

Orta Dəhliz Avropa ilə Asiya arasında ən təhlükəsiz marşrut seçildi...

Turizm regionlarımızın inkişaf mənbələrindən birinə çevrilir...