Neft yeni böyük bahalaşmaya yol açır

Tarix: 31.07.2014 / 04:34
Bölmə: İqtisadiyyat

Şimal qonşumuza qarşı Qərb tərəfindən tətbiq edilən sanksiyalar Ukrayna böhranı uzandıqca daha sərt xarakter almaqdadır. Bu vəziyyət isə dünya iqtisadiyyatına da təsirsiz ötüşmür və fikirlər səslənir ki, yaranmış durumda enerjidaşıyıcılarının qiyməti arta bilər. Əsasən də neftin qiymətinin 200 dollara çata biləcəyi vurğulanır. Bu isə dünya iqtisadiyyatına yaxşı heç nə vəd etmir.
İndi isə məlum olan odur ki, Avropa İttifaqı Ukraynada münaqişə ilə əlaqədar Rusiyanın maliyyə və müdafiə sektorlarını hədəfə alacaq yeni, daha ciddi sanksiyalar tətbiq etməyə başlayır. Sanksiyalarla bağlı detallar hələ tam bəlli olmasa da, Rusiyanın dövlətə məxsus bankları, ölkənin neft və müdafiə sektorları hədəfə alınıb, silah embarqosu tətbiq edilib. Almaniya kansleri Angela Merkel Avropa İttifaqının Moskvaya qarşı tədbirlərinin qaçılmaz olduğunu bildirib. ABŞ dövlət katibi Con Kerri bildirib ki, Vaşinqtonda Rusiyanın Ukraynanın şərqində zorakılıq və qan tökülməsini dayandırmaq istədiyinə dair heç bir işarə yoxdur. O, Ukraynanın şərqində Malayziya hava yollarına məxsus təyyarənin düşdüyü ərazidə təhlükəsizliyin təmin edilməsi işində separatçılara qarşı öz nüfuzundan istifadə etməyə çağırıb. Lakin onu da bildirib ki, Rusiyanın Ukraynanın şərqində zorakılıq və qantökməyə son qoymaq istəyi yoxdur. ABŞ dövlət katibi eyni zamanda Ukrayna ərazisinin Rusiyadan raket və artilleriya atəşlərinə tutulduğuna dair aydın dəlil olduğunu deyib. Onu da qeyd edək ki, Britaniya, Almaniya, İtaliya və Fransa liderləri Rusiyaya qarşı Birləşmiş Ştatlarla uyğunlaşdırılmış şəkildə yeni sanksiyaların tətbiq edilməsini ABŞ prezidenti Barak Obama ilə telekonfrans zamanı müzakirə ediblər. Rusiyaya qarşı daha ciddi addımlar beynəlxalq təhqiqat qruplarının Ukraynanın şərqində Malayziya təyyarəsinin düşdüyü əraziyə getmək imkanı əldə edə bilməməsindən sonra atılır.
Rusiya isə sanksiyalardan çəkinmədiyini bildirir, lakin qeyd olunduğu kimi, bu vəziyyətdə neftin qiyməti qalxır. Çünki dünya bazarında neftin qiymətinin daha da artacağından ehtiyat edən investorlar "qara qızıl"a daha çox pul yatırır. Nəticədə neft bahalaşır. Eyni zamanda, İraqda məlum hadisələr də prosesə təsirsiz ötüşmür. İraqda baş verən hadisələr belə davam edəcəyi təqdirdə, neftin qiymətində bahalaşma daha da yüksələcək. Çünki 2013-cü ilin statistik göstəricilərinə görə, İraqda sutkalıq neft hasilatı 3,4 milyon barrel təşkil edib. Düzdür, hələ döyüşlər Türkiyə ilə sərhəd ərazilərdə - Kərkük, Mosul, Ərbil, Süleymaniyə istiqamətində gedir, bu ərazilərdə vəziyyət daha da gərginləşib. Amma İraqın əsas neft yataqları ölkənin cənub hissəsində, İranla sərhəddə olan Bəsrə şəhərindədir. Belə davam edərsə, gərgin vəziyyət özünü İraqın bütün ərazisi boyu göstərərsə, bu halda Fars körfəzində vəziyyət daha gərgin hal alacaq. Çünki Yaxın və Orta Şərq ölkələrinin hasil etdiyi neftin böyük hissəsi Fars körfəzi vasitəsilə nəql olunur. Bundan başqa, "İraq və Şam İslam Dövləti" qüvvələri İraqın şiələr yaşayan cənub bölgələrinə müdaxilə edərsə, münaqişəyə şiə dövləti olan İranın da cəlb olunması gözlənir. Bu isə nefti daha da bahalaşdıracaq.
Aydın məsələdir ki, bu hal neft ölkəsi kimi Azərbaycanın gəlirlərinin çoxalmasına səbəb olacaq. Hazırda bu qiymət 115 dollar ətrafındadır. Azərbaycan dövlət büdcəsində isə 100 dollarlıq hədd nəzərdə tutulub. Deməli, hazırda neftin qiyməti büdcədə nəzərdə tutulandan 15 dollar çoxdur. Azərbaycan üçün neft hasilatının azaldığı bir dövrdə onun qiymətinin yüksək olması hasilatın azalmasını, demək olar, kompensasiya edir. Lakin bu hal idxal məhsullarının qiymətini də sürətlə yüksəldir.
Məsələ bundadır ki, neftin dünya qiymətləri ilə Azərbaycanın istehlak bazarındakı qiymətlər arasında bir bağlılıq var. Çünki əksər ərzaq və qeyri-ərzaq malları xaricdən gətirildiyi üçün neftin bahalaşması məhsulların da qiymət artımına səbəb olur. Amma bu dərhal baş vermir, müəyyən dövr keçdikdən sonra bu artım qiymətlərin qalxmasında özünü göstərir. Neftin qiymət artımı davam edərsə, idxal inflyasiyası daha yüksək hədlə ölçüləcək. Bu isə Azərbaycan üçün də sərfəli deyil.

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 31.10.2026 / 11:23

Qubadlıda ilk su elektrik stansiyası tikilir...

Tarix: 30.10.2026 / 18:36

Azərbaycan illərdi Transxəzər qaz kəmərindən danışır - Aşqabad indi hərəkətə keçir...

Tarix: 30.10.2026 / 17:04

Azərbaycanda əhali dollarını satır

Tarix: 30.10.2026 / 12:14

Azərbaycanla Gürcüstan arasında yeni sərhəd-keçid məntəqəsi yaradılır...

Tarix: 29.10.2026 / 13:45

"Sahibkar olmayan şəxsin kartına hər gün 5 dəfə pul daxil olması normal deyil" - Mərkəzi Bankın sədri

Tarix: 29.10.2026 / 13:07

“Bank Melli İran” Azərbaycandan gedir? - Mərkəzi Bankdan açıqlama...

Tarix: 29.10.2026 / 11:49

Azərbaycanın strateji valyuta ehtiyatları 89,4 milyard dollara çatdı...

Tarix: 29.10.2026 / 10:43

Mərkəzi Bank illik inflyasiya ilə bağlı proqnozunu açıqladı...

Tarix: 29.10.2026 / 10:04

Mərkəzi Bank uçot dərəcəsini sabit saxladı...

Tarix: 28.10.2026 / 18:30

Tramp "Şimal axını" qaz kəmərini Rusiyadan satın ala bilər...

Tarix: 28.10.2026 / 18:22

İpoteka kreditlərinin verilməsi qaydalarına dəyişiklik edildi

Tarix: 28.10.2026 / 16:15

Ətin qiymətinə görə Ermənistandan da geridəyik - hesabatı kim yayıb?

VİDEO

Tarix: 17.10.2026 / 17:10

Aydın Quliyev Mətbuat Şurasında seçkilərə qatılmamasının səbəblərini qurultayda açdı... - VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 29.10.2026 / 17:35

Məhkəmə hakimlərinin yeni "Etik Qaydaları"nda bir vacib məqam unuduldu...

Tarix: 29.10.2026 / 17:05

Ramiz Mehdiyevin təltiflərdən məhrum edilməsinin hüquqi mexanizmləri var...

Tarix: 22.10.2026 / 19:54

Orta Dəhliz Avropa ilə Asiya arasında ən təhlükəsiz marşrut seçildi...

Turizm regionlarımızın inkişaf mənbələrindən birinə çevrilir...