Azərbaycan manatı yeni vəziyyətlə üzləşir

Tarix: 25.07.2014 / 10:41
Bölmə: İqtisadiyyat

Avropada iqtisadi durumun tam düzəlməməsi fonunda avronun məzənnəsində hələ də kəskin dəyişmələr müşahidə olunmaqdadır. Müəyyən müddətdir dəyəri yüksələn avro indi yenidən məzənnə itkisi ilə üzləşməkdədir. Avropada iqtisadi durumu dəyərləndirən ekspertlər avronun məzənnəsində enmələrin uzunmüddətli xarakter daşıya biləcəyini bəyan edirlər. Bu isə valyuta ehtiyatlarının tərkibində avro olan dövlətlər, o cümlədən Azərbaycan üçün müsbət heç nə vəd etmir.
Qeyd edək ki, maliyyə birjalarında aparılan əməliyyatlarda 1 avro 1,35 dollardan da aşağı olub və bununla kritik psixoloji hədd keçilib. Ekspertlər avro-dollar məzənnəsində dəyər itkisinin davam edəcəyini deyir.
Hələlik isə avro son əməliyyatlarda dollar qarşısında son səkkiz ayın ən aşağı səviyyəsinə kimi geriləyib. İngilis sterlinqi qarşısında da iki ilin ən aşağı həddinə çatıb. "Societe Generale" bankının eksperti Kit Caks avronun dollar qarşısında psixoloji hədd olaraq qəbul edilən 1,35-lik həddin altına düşməsi ilə prosesin davam edəcəyini, bir avronun 1,32 dollara çata biləcəyini söyləyib: "Texniki və psixoloji olaraq əhəmiyyətli bir prosesdir və 1,32 səviyyələri, hər nə qədər aşağı bir ehtimal olsa da, gözləniləndir". Avroda dəyər itkisini Avropa Mərkəzi Bankının (AMB) qiymətli kağızların alınması proqramını işə salması da artıra bilər.
Araşdırmalar göstərir ki, avronun dəyərdən düşməsinin digər ölkələr, o cümlədən Azərbaycan üçün daha çox mənfi təsirləri mövcuddur. Əvvəla, avronun məzənnəsinin aşağı düşməsi Azərbaycanın saxlanılan dövlət rezervlərinin həcminə, eləcə də dəyərinə mənfi təsir göstərir. Bu həm də Azərbaycanın Avropa Birliyinə qeyri-neft sektorunun ixrac imkanlarını xeyli məhdudlaşdırır. Xatırladaq ki, Avropa Birliyi Azərbaycanın əsas ticarət tərəfdaşıdır. Azərbaycanın xarici ticarət dövriyyəsinin 60 faizi Avropa Birliyinin payına düşür. Bununla yanaşı, ölkəmiz Avropa Birliyi ölkələrinə, o cümlədən qeyri-neft məhsulları və aqrar məhsullar da ixrac edir. Təbii ki, avronun məzənnəsinin aşağı düşməsi Azərbaycan məhsullarının Avropa bazarında daha baha olmasına səbəb olur. Bu da Azərbaycan məhsullarının çıxış imkanlarını məhdudlaşdırır və ölkəmizin Avropada rəqabət imkanını xeyli azaldır.
Əksinə, bu, Avropa şirkətlərinə imkan verir ki, Azərbaycan da daxil olmaqla, digər xarici bazarlara daha asan çıxsınlar. Çünki avronun məzənnəsinin aşağı düşməsi Avrozonada istehsal olunan məhsulların dünya bazarında ucuzlaşmasına və bununla daha çox rəqabət aparmasına imkan yaradır.
Eyni zamanda, təbii ki, Azərbaycan daxilində Avropada istehsal olunan məhsulların qiymətlərində enmələr müşahidə ediləcək. Çünki avronun məzənnəsinin aşağı düşməsi birmənalı şəkildə həmin məhsulların qiymətlərinin azalmasına gətirib çıxaracaq. Kiçik sahibkarlar, avrozonadan məhsul və avtomobil idxal edən iş adamları üçün avronun aşağı düşməsi sərfəlidir. Çünki avro məzənnəsinin aşağı düşməsi xüsusən Almaniyadan və digər avrozona ölkələrindən Azərbaycana avtomobil gətirən iş adamlarının daha ucuz mal almasına gətirir.
Lakin ucuzlaşma Avropadan Azərbaycana gələn turistlərin ölkəmizdə daha az pul xərcləməsinə səbəb olur. Turistlərin böyük əksəriyyəti Avropa Birliyinə daxil olan ölkələrdən gəldiyi üçün ehtimal etmək olar ki, ödəniş vasitəsi kimi avrodan daha çox istifadə olunur. Belə olan halda, avronun ucuzlaşması sərfəli sayılmır. Digər tərəfdən isə avropalı turistlərə satılan mallar və təqdim edilən xidmətlərin qarşılığında ölkəyə daha az vəsait daxil olur.
Ekspertlər hesab edir ki, avronun ucuzlaşması bundan sonra da Azərbaycan manatının məzənnəsinə təsir edə bilər. Əsas təsirlərdən biri manatın məzənnəsinin daha da yüksəlməsidir. Digər təhlükə kimi, əhalinin və investorların öz pullarını tələsik manata çevirməsi ehtimalının artması göstərilir. Adətən, belə hallar zamanı əhali xarici valyutada yerləşdirdiyi əmanətlərini banklardan çəkib manata çevirmək istəyir. Bu da avronun məzənnəsinin daha da ucuzlaşmasına, manatın isə möhkəmlənməsinə şərait yaradır. Manatın məzənnəsi bank sektoru üçün ciddi nəticələrə gətirib çıxara bilər. Hər halda, baş verənlər ölkəmizə təsirsiz ötüşməyəcək. Hazırda Mərkəzi Bank prosesin qarşısını bazara müdaxilə etməklə alır. Belə ki, bank bazardan həm dollar, həm də avro alaraq bu valyutaların məzənnəsinin daha kəskin şəkildə ucuzlaşmasını əngəlləyir. Lakin bu prosesin sona kimi aparılması olduqca çətin sayılır.

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 10.07.2026 / 20:55

Rusiyada dərin yanacaq qıtlığının Azərbaycana təsirləri gündəmdə...

Tarix: 10.07.2026 / 17:50

Əli Əsədovun rəhbərliyi ilə İqtisadi Şuranın iclası keçirildi - FOTO

Tarix: 10.07.2026 / 15:52

Beyləqan şəhərində fermerlər üçün aqrar sığorta ilə bağlı maarifləndirici təlim keçirilib

Tarix: 10.07.2026 / 14:47

Rusiya alimindən Ermənistan iqtisadiyyatı barədə inanılmaz rəylər - böhran olmayacaq...

Tarix: 10.07.2026 / 13:56

Azərbaycanın xarici dövlət borcu azaldı - 4 milyard 616,8 milyon...

Tarix: 10.07.2026 / 11:58

Rusiya Azərbaycan üzərindən Ermənistana propan və gübrə göndərəcək...

Tarix: 10.07.2026 / 09:17

Azərbaycan və Rusiya Samur çayının bölüşdürülməsini müzakirə edib

Tarix: 09.07.2026 / 19:05

Azərbaycana diri heyvan idxal edən iri şirkətlər əsas məlumatları "gizli" saxlayır...

Tarix: 09.07.2026 / 17:56

Britaniya “Zəngəzur” tankerini sanksiya siyahısından çıxardı

Tarix: 08.07.2026 / 15:30

"Avropa Yaşıl Enerji Dəhlizi" layihəsi icra mərhələsinə keçdi

Tarix: 08.07.2026 / 10:53

Beyləqanda şəkər çuğunduru fiaskosu...

Tarix: 07.07.2026 / 20:28

Sahibkarlara böyük şans açılır - üstəlik “qapı-qapı gəzməyə” son veriləcək...

VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 21.06.2025 / 08:15

Dünyada xaos böyüyür, Azərbaycana təhlükə də artır... - VİDEO

Tarix: 09.07.2026 / 21:52

İrandan Trampa “İrəvan mesajı” - sülh olmasa, TRIPP marşrutuna dözmərik...

Tarix: 09.07.2026 / 19:38

Vətəndaşın məmurlarla birbaşa ünsiyyətində sıfır hədd - rəqəmsallaşma dövrünün hədəfi...

Tarix: 09.07.2026 / 18:51

Çin və ABŞ-ın mübarizə apardığı Gürcüstan limanında Azərbaycan həlledici söz sahibinə çevrilir...

Diasporumuza Rusiyada problemlər yaradılandan sonra Avropa, Amerika istiqamətində fəallıq başladı...