Rəşad Həsənov: "Valyuta bazarında iştirakçılar son həftəni passiv mövqedə olub"
Devalvasiyadan sonra adətən bayram günləri ərəfəsində dolların məzənnəsi qalxır. Bayram günləri tələbat artdığına görə dolların qiyməti də yüksəlir. Ancaq əvvəlki dövrlərdən fərqli olaraq bu dəfə dolların məzənnəsi yüksəlmədi. Əksinə, bir az aşağı düşdü.
Məlumdur ki, Mərkəzi Bank (AMB) tərəfindən manatın ABŞ dollarına nəzərən bayram tətilindən sonraya, yəni martın 27-nə olan məzənnəsi 1,7201 manat müəyyən edilmişdi. Bu isə dolların sonuncu dəfə mövcud kursu ilə müqayisədə 0,01 % ucuzlaşması demək idi. Ümumiyyətlə, sonuncu dəfə dolların məzənnəsində rekord səviyyə fevralın 1-i tarixində qeydə alınmışdı - 1,9200 manat.
Yeri gəlmişkən, mart ayı başlayanda proqnozlaşdırılırdı ki, dolların məzənnəsində yenə bahalaşma müşahidə ediləcək. Ancaq bu, əvvəlki tempdə qeydə alınmayacaq. Bunu onunla əlaqələndirirlər ki, valyuta bazarına təsir göstərən şərtlər artıq dəyişir. Digər tərəfdən, həmişə bayram ərəfəsində xarici valyutaya tələb artsa da, bu dəfə bunun bir sıra səbəblər üzündən nisbətən az tempdə baş verəcəyi gözlənirdi. Bütün bunlara rəğmən, bəzi ekspertlərin fikrincə, dolların kursunun stabil qalması uzun müddət davam edə bilməz. Baxmayaraq ki, hökumət idxal və ixrac əməliyyatlarında nəzarəti gücləndirib. Ümumən bu çox müsbət haldır. Sözügedən məsələ ilə bağlı arqumentlərdən biri ondan ibarətdir ki, manatın vəziyyəti neftin qiymətindən asılıdır. Neftin qiyməti son vaxtlar 50 dollara düşüb. Aparılan inzibati tədbirlər müəyyən qədər manatın qorunub saxlanmasına təsir göstərir. Lakin bunun uzun müddət davam edə bilməyəcəyi deyilir.
Bütün bunların fonunda ötən bayram günləri dolların bahalaşmamasını ekspertlər əsasən nə ilə əlaqələndirir?
Sözügedən məsələni şərh edən iqtisadçı-ekspert Rəşad Həsənov bayram günlərində dolların kursunun stabil qalmasını iki əsas səbəblə əlaqələndirir: "Azərbaycanın valyuta bazarında iştirakçılar son həftəni passiv mövqedə olub. Bazar iştirakçıları idxal əməliyyatları prosesi zamanı böyük həcmli alışlar həyata keçirməyib. Bu isə tələbin kəskin şəkildə azalmasına səbəb olub. Dolların stabil qalmasının ikinci səbəbi onunla bağlıdır ki, Novruz bayramı günlərində Azərbaycanda hədsiz dərəcədə turist axını müşahidə olundu. Bu da, təbii ki, həmin vaxt ölkəyə daxil olan xarici valyutanın həcminin intensivləşməsinə səbəb olub. Yaranan vəziyyət daxili valyuta bazarlarında təklifin müəyyən qədər artmasına gətirib çıxarıb".
Vidadi ORDAHALLI
