Natiq Cəfərli: "Əməkhaqqının nağdsız yolla verilməsini təmin etmək üçün müəyyən təşviq proqramları qəbul olunmalıdır"
Xəbər verildiyi kimi, Azərbaycanda faktiki olaraq nağd maaş verilməsi qadağan edilib. Aprel ayının 1-dən etibarən ödəmələr tamamilə nağdsız yolla həyata keçiriləcək. Bununla bağlı Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinə yeni dəyişikliklər də nəzərdə tutulur.
İqtisadiyyat üzrə ekspert Fuad Əlizadə media nümayəndələrinə açıqlamasında bildirib ki, tabeliyində olan işçilərə əməkhaqlarını nağd ödəyən bütün sahibkarlar cərimə olunacaq: "Bir çox sahibkar artıq öz işçiləri üçün maaş kartları sifariş etməyə başlayıb" - deyə o əlavə edib.
Əməkhaqqının nağd yolla verilməsinin qadağan olunmasına münasibət bildirən iqtisadçı-ekspert Natiq Cəfərli "Bakı-Xəbər"ə açıqlamasında qeyd etdi ki, dünyanın əksər ölkələrində maaş nağdsız yolla verilir: "İqtisadi münasibətlər bərpa olunmuş ölkələrdə maaş banklar vasitəsilə hesaba köçürülür. İstər özəl sektor olsun, istərsə də dövlət iş yerlərində maaş nağdsız yolla verilir. Ancaq Azərbaycanda isə vəziyyət fərqlidir. Azərbaycanda işçilərlə müqavilə bağlanarkən işçinin aldığı maaş düzgün göstərilmir. Çünki sahibkarlar işçi ilə müqavilə bağlayarkən Dövlət Sosial Müdafiə Fonduna ödəyəcəyi məbləği və vergiləri azaltmaq üçün bəzən müqavilə şərtlərində rəsmi maaşı daha az göstərir. Yaxud işçini müqavilə olmadan çalışdırır. Bu problemin olması danılmazdır. Ancaq bunu qadağa yolu ilə həll etmək düzgün deyil. Sərt qayda tətbiq olunarsa, işçi ilə sahibkar arasında münasibətlər "qara mühasibatlığa" keçəcək. Hazırkı şəraitdə hər bir insan işlə təmin olunmaq və ayın sonunda ailəsinə məvacib aparmaq istəyir. Belə olan halda, maaşların ödənilməsi gizlədilə bilər. Bu qadağa effekt verməyəcək".
Həmsöhbətimiz hesab edir ki, əməkhaqqının nağdsız yolla verilməsini təmin etmək üçün müəyyən təşviq proqramları qəbul olunmalıdır. Bu proqramlar sayəsində dövlət sahibkarın DSMF-yə ödənişlərini azalda bilər və ya ödənişlərin bir hissəsini dövlət öz üzərinə götürə bilər. Həmçinin, çox işçisi olan sahibkarlara müəyyən güzəşt oluna bilər. Həmin işçilərin əmək müqaviləsi varsa, o zaman sahibkara dövlət tərəfindən uzunmüddətli kredit verilə bilər".
İqtisadçının fikrincə, qadağalarla nəticə əldə etmək mümkün deyil. Dünyanın keçdiyi yola nəzər salmaq lazımdır. Vaxtilə bir çox ölkələrdə "qara mühasibatlıq" inkişaf etmişdi. Onun qarşısını almaq üçün stimullaşdırıcı proqramlar tətbiq edilib. Azərbaycanda da analoji addımlar atılmalıdır.
Günel CƏLİLOVA
