Azərbaycanın təşəbbüsü ilə həyata keçirilən yeni tranzit marşrutlara qlobal miqyasda marağın artması müşahidə olunur. Belə görünür ki, həmin marşrutlar istifadəyə verildikdən sonra onlar vasitəsilə daşınan yüklərin miqdarında gözlənildiyindən çox artım olacaq. Çünki sözügedən marşrutlardan istifadə etmək niyyətində olan ölkələrin sayı sürətlə artır və bura artıq Xəzəryanı ölkələr də cəlb olunur.
Digər tərəfdən Azərbaycanda yükdaşımalar üçün yaradılan infrastruktur da xarici dövlətlərin marağını artırır. Söhbət ilk olaraq Bakı Beynəlxalq Dəniz Ticarət Limanından gedir. İqtisadiyyat naziri Şahin Mustafayevin sözlərindən belə bəlli olur ki, liman artıq cari il ərzində istifadəyə veriləcək: "Azərbaycan "Şərq-Qərb" nəqliyyat dəhlizinin bir hissəsini təşkil edir. Ölkə iqtisadiyyatının şaxələndirilməsi, ölkə üzərindən beynəlxalq nəqliyyat dəhlizləri vasitəsilə yükdaşımaların həcminin artırılması əsas hədəflərdən biridir. Bu istiqamətdə böyük işlər icra edilir, həmçinin Bakı Beynəlxalq Dəniz Ticarət Limanının tikintisi də bu ilin sonuna kimi bitməlidir".
Nazir qeyd edir ki, ölkənin qərbinə gedən dəmiryolları təmir edilir: "Həmçinin, Bakı-Tiflis-Qars dəmiryolunun tikintisi tezliklə bitəcək. Azərbaycan Xəzərdə güclü dənizçilik infrastrukturuna malikdir və bu işləri daim davam etdirir". Məhz belə vəziyyətdə, yuxarıda qeyd olunduğu kimi, Xəzəryanı ölkələr də artıq Azərbaycanın tranzit mövqeyindən istifadəyə böyük maraq göstərir. Qazaxıstanın investisiya və inkişaf naziri Jenis Kasımbek bildirir ki, ölkəsi Bakı-Tiflis-Qars dəmiryolu xəttinin açılışını səbrsizliklə gözləyir.
Qazaxıstanlı nazir vurğulayıb ki, vaxtilə Aktau dəniz limanının rəhbəri vəzifəsində çalışdığı müddətdə ölkəmizi yaxından tanımaq imkanı olub. O da diqqətə çatdırılıb ki, Qazaxıstan Azərbaycanın vacib tərəfdaşlarından biridir. Bu baxımdan Azərbaycan da Qazaxıstanla iqtisadiyyatın bütün sahələri üzrə əməkdaşlığın inkişafında maraqlıdır. Jenis Kasımbek Qazaxıstanın Azərbaycan üzərindən keçən "Şərq-Qərb" nəqliyyat dəhlizinə böyük əhəmiyyət verdiyini qeyd edərək, bu marşrutun inkişafı üçün Qazaxıstanda həyata keçirilən layihələr haqqında danışıb və bir daha Bakı-Tiflis-Qars dəmir yolu xəttinin açılışını səbrsizliklə gözlədiklərini qeyd edib. Həmçinin ikitərəfli ticari əlaqələrin inkişafının vacibliyini vurğulayan nazir sözügedən ixrac missiyasının uğurlu keçməsi üçün lazımi dəstək veriləcəyini bildirib. Eyni zamanda, nazir Aktau Dəniz Limanı Xüsusi İqtisadi Zonasında Azərbaycan investisiyası ilə inşa edilən "Aktau istehsal və Logistika Mərkəzinin" iqtisadi-ticari əlaqələrin artmasına təkan verdiyini bildirib.
Beləliklə, Bakı Beynəlxalq Dəniz Ticarət Limanı və Bakı-Tiflis-Qars dəmiryolu işə düşdükdən sonra Qazaxıstan Azərbaycan üzərindən daha çox yük daşıyacaq. Perspektivdə Türkmənistan və hətta İranın da analoji addımlar atması gözlənir. Bu da Azərbaycan üzərindən daha böyük həcmdə yüklərin daşınması anlamına gəlir. Özü də nəzərə alaq ki, Azərbaycan üzərindən daşınan yüklər dünyanın daha çox bölgəsinə çıxa biləcək. Bunu şərtləndirən amillərdən biri elə Bakı-Tiflis-Qars dəmiryoludur. Türkiyənin nəqliyyat, dənizçilik və kommunikasiya naziri Əhməd Arslan bu xüsusda diqqəti ona yönəldir ki, Bakı-Tiflis-Qars dəmiryolu daha böyük coğrafiyanı əhatə edə bilər. Onun sözlərinə görə, Qars və ümumilikdə bütün regionun xilasına səbəb olacaq layihənin reallaşdırılması artıq başa çatır:"Rəsmi Ankara bu yolun İrana və Pakistana qədər uzadılmasını təklif edir". Qeyd edək ki, Bakı-Tiflis-Qars dəmiryolu Azərbaycan, Gürcüstan və Türkiyə arasında imzalanmış dövlətlərarası saziş əsasında tikilir. Amma görünən odur ki, layihəyə artıq beynəlxalq maraq kifayət qədərdir. Bura Xəzəryanı ölkələr də aiddir. Artıq Qazaxıstan ümumilikdə Transxəzər Beynəlxalq Nəqliyyat Marşrutu üzrə yükdaşımaları 300 min konteynerə çatdırmaq niyyətindədir. Qazaxıstan İnvestisiya və İnkişaf Nazirliyi bildirir ki, bu istiqamətdə yükdaşımaların artırılması məhz Bakı-Tiflis-Qars dəmiryolu və Kurık limanının istifadəyə verilməsi hesabına həyata keçiriləcək: "Xəzər regionu Qazaxıstan üçün vacib nəqliyyat qovşağıdır. Hazırda Aktau limanı modernləşdirilib və gücü 19,5 milyon tonadək artırılıb. Belə ki, 2016-cı ildə Aktau limanı vasitəsilə 13 min avtomobil nəqliyyatı keçib ki, bu da 2015-ci ilin müvafiq dövrü ilə müqayisədə 13 dəfə çoxdur. Amma bu göstərici Azərbaycanla əməkdaşlıq şəraitində daha da artacaq".
Tahir TAĞIYEV
