Samir Əliyev: "Bu il kəskin devalvasiya gözləmirəm"
Çərşənbə günü axşamı ABŞ-ın Federal Ehtiyatlar Sisteminin (FED) Açıq Bazar Əməliyyatları üzrə Komitəsi (FOMC) ikigünlük iclasını başa çatdırdı. Gözlənildiyi kimi, FED uçot dərəcəsini illik 0,5-0,75 % səviyyəsindən 0,75-1 % faizə qədər artırdı.
Bundan əvvəl FED uçot dərəcəsini ötən il dekabrın 14-də illik 0,5-0,75 % artırılması barədə qərar qəbul etmişdi. Bu il baza faiz dərəcəsinin azı daha iki dəfə artırılacağı gözlənir - 2017-ci il üçün hədəf səviyyə 1,375 %-dir.
FED qeyd edir ki, ABŞ-da iqtisadi fəallıq mötədil templərlə güclənir, əmək bazarı isə nizamlayıcının fevraldakı sonuncu iclasından sonra möhkəmlənməkdə davam edib. Son aylarda işsizlik səviyyəsi, demək olar ki, dəyişməyib. Ev təsərrüfatlarının xərcləri yavaş-yavaş artır, müəssisələrin əsas kapitala investisiya qoyuluşu bir qədər artıb.
FED-in növbəti iclası mayın 2-3-də keçiriləcək.
Adətən FED-in baza faiz dərəcəsini artırması dolları bahalaşdırır, nefti isə ucuzlaşdırır. Bu dəfə isə əksinə oldu, ABŞ valyutası bir qədər ucuzlaşıb, "qara qızıl"ın qiyməti isə artır. Amerikanın bir çox eksperti FED-i tənqid edir və hesab edirlər ki, Birləşmiş Ştatların iqtisadiyyatı belə sərt addımlara hələlik hazır deyil. Lakin FED siyasətini dəyişmək niyyətində deyil.
Bütövlükdə, FED-in qərarı Azərbaycanda dolların məzənnəsinə necə təsir göstərəcək? Ekspertlərin bununla bağlı proqnozları nədir?
Məsələyə münasibət bildirən iqtisadçı-ekspert Samir Əliyevin sözlərinə görə, narahatlığa heç bir əsas yoxdur: "Manatın bahalaşması üçün heç bir əsas yoxdur. Ancaq büdcədən maliyyə ayrılan kimi dollar bahalaşmağa başlayacaq. FED uçot dərəcəsini qaldırdı və dollar bahalaşdı. Əslində, bu qərardan sonra dollar Azərbaycanda bahalaşmalı idi. Ancaq dollar deyil, manat bahalaşdı. Mən bu il kəskin devalvasiya gözləmirəm. Amma dövriyyəyə pul buraxan kimi manatın ucuzlaşması baş verəcək. Qarşıdan gələn bayram günlərində manatın məzənnəsində sabitlik olacaq. Bunun hətta bir müddət davam etməsi belə çox vacibdir. Əks halda bunun arzuolunmaz fəsadları ola bilər. Hazırda dollara nisbətən manat möhkəmlənir. Dövrü olaraq manatın ucuzlaşması və dolların bahalaşması baş verəcək. Bu da insanların əsəbləri ilə oynayacaq. Əsəbləri dözməyənlər əlindəki pul kütləsini satışa çıxaracaq. Məzənnəni oynatmaqla insanları panikaya salacaqlar, hamı əlindəki pulu dəyişəcək və bundan qazanan banklar olacaq. Düşünürəm ki, Mərkəzi Bank və Palata bu məsələyə diqqəti artırmalıdır".
Vidadi ORDAHALLI
