İpoteka Fondumuzun maliyyə mənbələri sarıdan problemi daha da kəskinləşir

Tarix: 23.07.2014 / 04:33
Bölmə: İqtisadiyyat

Dəfələrlə deyilməsinə baxmayaraq, ölkədə ipoteka sahəsində əsas çatışmazlıqlardan biri də bu sahəyə daha az həcmdə maliyyə vəsaitinin ayrılmasıdır. Araşdırmalar göstərir ki, qeyd olunan xüsusda yenə İpoteka Fondunun özü əlavə maliyyə mənbələrindən istifadə etmək istiqamətində real addımlar atmır. Belə vəziyyət isə maliyyələşmə həcminə təsir edir.
Yeri gəlmişkən qeyd edək ki, bu ilin yanvar-iyun ayları ərzində Azərbaycan İpoteka Fondunun (AİF) xəttilə 56,561 milyon manat həcmində ipoteka krediti verilib ki, bu da ötən ilin eyni dövrünə nisbətən 7,52% azdır.
Qeyd edək ki, adi ipoteka üçün İpoteka Fondu yalnız birjada istiqraz yerləşdirməklə əldə etdiyi gəlirlərdən istifadə edir. Halbuki, ipoteka kreditləşməsinin alternativ mexanizmləri kimi, İpoteka Fondunun istiqrazları ilə yanaşı, müxtəlif qiymətli kağızların yerləşdirilməsi, hətta xarici kapitalın cəlbi çıxış edə bilər. Başqa sözlə, söhbət ipoteka kreditləşməsində yükün hökumətdən digər iştirakçılara ötürülməsindən gedir. Hesab olunur ki, kreditlərin verilməsi ilə bağlı əsas problemlərdən biri ipoteka kreditləşməsinin, fondunun maliyyə mənbələrinin məhdud olmasıdır. Baxmayaraq ki, ölkə prezidentinin 2005-ci ildə Azərbaycanda ipoteka sisteminin yaradılması və inkişafı haqqında imzaladığı sənəddə xüsusi qeyd olunur ki, Mərkəzi Bank ipoteka kreditləşməsinin, maliyyə mənbələrinin gücləndirilməsi, eləcə də bütövlükdə kreditləşmə sisteminin inkişafı üçün digər mənbələrin, sığorta şirkətlərinin kreditlərin verilməsinə cəlb edilməsi yolu ilə maliyyə mənbələrini genişləndirməlidir. Amma çox təəssüf ki, İpoteka Fondu bununla bağlı əsaslı fəaliyyət həyata keçirə bilməyib. İndiki durumda İpoteka Fondu hesabına mənzil sahibi olanların sayında elə də böyük artım olmayacağı proqnozlaşdırılır.
Ekspertlər hesab edir ki, müxtəlif maliyyə mənbələrindən istifadə edilməməsinin əsas səbəbi odur ki, fond hələ də risqli sektorlarla iş qurmaqdan çəkinir. Halbuki, elə sığorta şirkətlərinin bu işə cəlbi ilə İpoteka Fondu böyük vəsait əldə edə bilər. Məsələn, qonşu Rusiyada sığorta şirkətləri İpoteka Fondunun maliyyələşməsinə cəlb olunub. Ölkəmizdə də buna oxşar model həyata keçirilə bilər. Həmçinin, İpoteka Fondu beynəlxalq maliyyə qurumları ilə, xüsusən də daha ucuz vəsait təklif edən bu tip qurumlarla əməkdaşlığı genişləndirməlidir. Belə fikirlər də səslənir ki, İpoteka Fondu istiqrazların yerləşdirilməsi mexanizminə də yenidən baxmalıdır. Xatırladaq ki, Azərbaycanda təklif edilən istiqrazlar adi istiqrazlardır. Ona görə də investorları ciddi şəkildə cəlb etmir. Bu səbəbdən adi istiqrazlardan uduşlu istiqrazlara keçilməsinə ehtiyac var. Yəni ipoteka kreditlərinin verilməsi üçün cəlb ediləcək potensial mənbələr kifayət qədər çoxdur. Amma İpoteka Fondu hələlik az sayda mənbələrdən istifadə edərək onlardan asılı olur.
Məlumat üçün bildirək ki, ölkədə ipoteka kreditləri banklar tərəfindən də verilir, lakin onların faizləri çox bahadır. Bununla belə, bankların verdiyi ipoteka kreditlərini almaq Fondla müqayisədə daha asandır. İpoteka Fondunun faiz dərəcələri qat-qat aşağı olsa da, prosedurlar kifayət qədər çətindir. Lakin kommersiya banklarında ilkin ödənişlərlə bağlı şərtlər dövlətinki ilə müqayisədə daha ağırdır. Hətta 50 faiz ilkin ödəniş tələb edən banklar var. Sadəcə olaraq, prosedurların azlığı və daha yüksək məbləğin verilməsi imkan verir ki, vətəndaşlar kommersiya banklarına üz tutsun.
Digər tərəfdən, hazırkı şərtlərlə İpoteka Fondundan müştərinin 50 min manatdan çox vəsait ayırmaq imkanı yoxdur. Amma banklardan daha yüksək məbləğ əldə etmək olur. Lakin burada məbləğ adətən qısa müddətə verilir və faiz dərəcələri yüksəkdir. Adi vətəndaşlar üçün bu kreditlər çox baha başa gəlir. Bu mənada əsas məqsəd İpoteka Fondunadan daha çox kredit almaqdır.
Xatırladaq ki, İpoteka Fondunun şərtlərinə görə, hazırda Azərbaycanda adi ipotekanın verilməsinin maksimum həddi 50 min manat təşkil edir və 8 faiz dərəcə ilə 25 il müddətinə verilir. Sosial ipoteka da 50 min manat təşkil edir və dörd faiz dərəcə ilə 30 il müddətinə verilir. Güzəştli kreditlər üçün ilkin ödəniş 15 faiz, adi kreditlər üçün isə 20 faiz təşkil edir. Qeyd edək ki, hazırda İpoteka Fondunun 26 müvəkkil bankı var.

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 31.10.2026 / 11:23

Qubadlıda ilk su elektrik stansiyası tikilir...

Tarix: 30.10.2026 / 18:36

Azərbaycan illərdi Transxəzər qaz kəmərindən danışır - Aşqabad indi hərəkətə keçir...

Tarix: 30.10.2026 / 17:04

Azərbaycanda əhali dollarını satır

Tarix: 30.10.2026 / 12:14

Azərbaycanla Gürcüstan arasında yeni sərhəd-keçid məntəqəsi yaradılır...

Tarix: 29.10.2026 / 13:45

"Sahibkar olmayan şəxsin kartına hər gün 5 dəfə pul daxil olması normal deyil" - Mərkəzi Bankın sədri

Tarix: 29.10.2026 / 13:07

“Bank Melli İran” Azərbaycandan gedir? - Mərkəzi Bankdan açıqlama...

Tarix: 29.10.2026 / 11:49

Azərbaycanın strateji valyuta ehtiyatları 89,4 milyard dollara çatdı...

Tarix: 29.10.2026 / 10:43

Mərkəzi Bank illik inflyasiya ilə bağlı proqnozunu açıqladı...

Tarix: 29.10.2026 / 10:04

Mərkəzi Bank uçot dərəcəsini sabit saxladı...

Tarix: 28.10.2026 / 18:30

Tramp "Şimal axını" qaz kəmərini Rusiyadan satın ala bilər...

Tarix: 28.10.2026 / 18:22

İpoteka kreditlərinin verilməsi qaydalarına dəyişiklik edildi

Tarix: 28.10.2026 / 16:15

Ətin qiymətinə görə Ermənistandan da geridəyik - hesabatı kim yayıb?

VİDEO

Tarix: 17.10.2026 / 17:10

Aydın Quliyev Mətbuat Şurasında seçkilərə qatılmamasının səbəblərini qurultayda açdı... - VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 29.10.2026 / 17:35

Məhkəmə hakimlərinin yeni "Etik Qaydaları"nda bir vacib məqam unuduldu...

Tarix: 29.10.2026 / 17:05

Ramiz Mehdiyevin təltiflərdən məhrum edilməsinin hüquqi mexanizmləri var...

Tarix: 22.10.2026 / 19:54

Orta Dəhliz Avropa ilə Asiya arasında ən təhlükəsiz marşrut seçildi...

Turizm regionlarımızın inkişaf mənbələrindən birinə çevrilir...