Azərbaycanın birbaşa iştirakı və təşəbbüsü ilə həyata keçirilməkdə olan yeni transmilli layihələr yaxın tezlikdə ölkəmizin yükdaşımalardan böyük miqdarda gəlir əldə edəcəyini göstərir. Söhbət burada ilk olaraq "Şimal-Cənub", "Şərq-Qərb" beynəlxalq nəqliyyat dəhlizlərindən gedir.
Həmin dəhlizlərin səmərəliliyni artırmaq və burada daha çox həcmdə yük dövriyyəsini təşkil etmək üçün də zəruri addımlar atılır. Məsələn, elə bu günlərdə Azərbaycan, İran və Rusiya dəmiryolu tariflərini 50 faiz azaltmaqla bağlı razılığa gəlib. Məqsəd "Şimal-Cənub" beynəlxalq nəqliyyat dəhlizi ilə yük daşımalarının fəallaşdırılmasıdır.
"İran Dəmir Yolları" şirkətinin sədr müavini Hüseyin Aşuri bildirib ki, qərar Moskvada 3 ölkə nümayəndələrinin iştirakı ilə keçirilən görüşdə qəbul edilib. Görüşdə, həmçinin, "Şimal-Cənub" beynəlxalq nəqliyyat dəhlizi çərçivəsində Azərbaycan ərazisindən yüklərin daşınması prosesinin təşkili, eləcə də Astarada İranın sərhəd terminalının tranzit imkanlarının inkişafı müzakirə edilib. Üçtərəfli görüşdə yüklərin Rusiya, Azərbaycan, Belarus, Latviya, Estoniya və Finlandiyadan Fars körfəzi ölkələri və Hindistana, eləcə də əksinə hərəkəti üçün marşrutun aktivləşdirilməsi, güzəştli tarif dərəcələrinin müəyyənləşdirilməsi əsas müzakirə edilən məsələ olub. Amma marşrutun aktivləşdirilməsi təkcə güzəştli tarif dərəcələrinin tətbiqi ilə bağlı deyil. Burada vaxt məsələsi də mühüm rol oynayır. Belə ki, Azərbaycan vasitəsilə Çindən Avropaya açılan dəhliz yüklərin daşınması vaxtını iki dəfə azaldır. Bu xüsusda prezident Parisdə Fransa Şirkətlər Hərəkatının (MEDEF) biznes şurasının üzvləri ilə görüşdə çox maraqlı fikirlər səsləndirib: "Bizim diqqət yetirdiyimiz başqa bir strateji istiqamət Azərbaycanda nəqliyyat qovşağının yaradılmasıdır. Bizim coğrafi mövqeyimiz əlverişlidir. Biz Asiya ilə Avropanın arasında yerləşirik və artıq sahib olduğumuz müasir nəqliyyat infrastrukturu ilə böyük maraq cəlb edirik. Bizim hər növ təyyarə, o cümlədən ən böyük yük təyyarələri qəbul edə bilən 6 beynəlxalq hava limanımız var. Biz artıq region üçün hava nəqliyyatı ilə yükdaşımalar qovşağına çevrilmişik. Bizim bütün qonşu ölkələrlə dəmiryolu əlaqələrimiz var. Azərbaycanın Gürcüstan vasitəsilə Türkiyə ilə dəmiryolu əlaqəsi bu il yaradılacaq. Bu, Xəzər dənizi, Azərbaycan vasitəsilə Çindən Avropaya dəhliz açır. Bu, yüklərin daşınması vaxtını iki dəfə azaldır. İlk sınaq qatarı artıq bizim ərazimizdən keçib. Ötən il biz, həmçinin, Hindistandan Pakistan, Fars körfəzi, İran, Azərbaycan, Rusiya, Şimali Avropaya uzanan "Cənub-Şimal" nəqliyyat dəhlizinin yaradılmasına çoxlu investisiya yatırmaqla bizi İranla birləşdirən dəmir yolu xəttinin çatışmayan hissəsini tamamlamışıq. Bu dəhlizin çatışmayan hissəsi tikilən kimi Hindistandan Şimali Avropaya yüklərin indiki 40-45 gün əvəzinə 14 günə daşınmasına imkan verən yeni marşrut açacağıq. Şimaldan Cənuba, Şərqdən Qərbə olan bu dəhlizlərin hər ikisi təkcə coğrafi mövqeyimiz sayəsində deyil, bizim siyasətimiz sayəsində Azərbaycan ərazisindən keçir". Bütün bunlar isə yaxın tezlikdə Azərbaycan üzərindən daşınan yüklərin həcmində əhəmiyyətli artım olacağını göstərir. Daha bir vacib məqam ondan ibarətdir ki, yaradılan infrastruktur da beynəlxalq miqyasda yüksək qiymətləndirilir. Fransanın məşhur "LTOpinion" qəzeti bu xüsusda yazır ki, Asiya ilə Avropanın kəsişməsində yerləşən Bakı şəhəri Şərq-Qərb və Şimal-Cənub istiqamətləri üzrə ticarətin inkişafında aparıcı rola malik olmaq niyyətindədir. Qeyd edilir ki, Ələt qəsəbəsində inşa edilən yeni dəniz limanı Azərbaycan hökumətinin bu istiqamətdə atdığı ilk addımdır. "Bakı Beynəlxalq Dəniz Ticarət Limanı" QSC-nin baş direktoru Taleh Ziyadovun fikirlərinə istinad edən müəllif yazır ki, Bakının Ələt qəsəbəsində yaradılacaq Azad Ticarət Zonasına xarici investorlar tərəfindən maraq böyükdür və bu təşəbbüsün uğurla həyata keçirilməsi ölkənin neftdən asılılığını azaltmağa imkan verəcək.
Niderland Krallığının ölkəmizdəki səfiri Onno Kervers isə qeyd edir ki, Ələtdə yaradılan Azad Ticarət Zonası "Şimal-Cənub" nəqliyyat dəhlizi layihəsində mühüm rol oynayacaq: "Bakı Beynəlxalq Dəniz Ticarət Limanı maraqlı layihədir. Bizim "Şimal-Cənub" adlı nəqliyyat dəhlizi layihəmiz var. Plana əsasən, bu dəhliz Sankt-Peterburqdan Mumbaya qədər uzanmalıdır. Xəritəyə baxsaq, marşrutun bu regionla da kəsişdiyini görə bilərik. Beləliklə, infrastrukturun inkişafı və yaxşılaşması, həmçinin Xəzər dənizi sahilində, Ələtdə yaradılan Azad Ticarət Zonası, sözsüz ki, bu məsələdə mühüm rol oynayacaq. Əlbəttə ki, "Şimal-Cənub" marşrutu ilə yanaşı, "Şərq-Qərb" marşrutu, "Yeni İpək Yolu" kimi layihələr də mövcuddur. Bütün bunlar iqtisadi əməkdaşlıq üçün geniş imkanlar yaradır".
Tahir TAĞIYEV
