Valyuta ehtiyatlarımızın tərkibinə Çin yuanının daxil edilməsi zərurətə çevrilir

Tarix: 22.07.2014 / 09:36
Bölmə: İqtisadiyyat

Son dövrlərdə dünya miqyasında Çin yuanına marağın getdikcə artması müşahidə olunur. Bu səbəbdən əksər dövlətlərin valyuta ehtiyatlarının tərkibində Çin yuanını görmək artıq daha çox rast gəlinən hala çevrilib. Bu tendensiyanın artması gözlənir. Məsələ burasındadır ki, Beynəlxalq Valyuta İnstitutu ilə "Bank of Communications"ın hazırladığı hesabatda yuanın beynəlxalqlaşma indeksinin 2013-cü ilin sonunda 1,69-a yüksəldiyi bildirilib.
Yuanın qloballaşmasının sürətlənməsindəki təməl faktor ölkə sərhədlərindən xaricdə yuanla ticarətin və birbaşa sərmayələrin artmasıdır. Keçən il sərhəddən xaric yuanla aparılmış ticarətlərin həcminin 4,63 trilyon yuana və ya təxminən 759 milyard dollara çatdığı və əvvəlki illə müqayisədə 57,5% artdığı qeyd edilib. Yuanla birbaşa sərmayənin cəmi 534 milyard yuan səviyyələrinə çıxdığı və əvvəlki illə müqayisədə 90% yüksəldiyi qeyd edilib. Hesabatda yuanın 2020-ci ilə qədər ABŞ dolları və avronun ardından üçüncü böyük pul vahidinə çevriləcəyi bildirilib.
Bu arada daha bir maraqlı məqam odur ki, Çinin əsas paya malik olduğu BRİCS ölkələri 100 milyard dollar büdcəsi olan bankın yaradılması üçün müqavilə bağlayıb. Xatırladaq ki, dünyada yeni güc mərkəzi yaratmaq istəyən BRİCS ölkələri qlobal iqtisadiyyatda Dünya Bankı və Beynəlxalq Valyuta Fonduna (BVF) güclü rəqib olacaq "İnkişaf Bankı" yaratmaq üçün razılığa gəlib.
Braziliyanın Fortelaza şəhərində reallaşan imza mərasimində BRİCS ölkə liderləri iştirak edib. Tədbirdə liderlər dünya siyasətində yaşanan problemləri və ticarət, investisiya, maliyyə və iqtisadi əlaqələrin inkişaf perspektivlərini müzakirə edib. Tədbirdə çıxış edən Braziliya prezidenti Dilma Rousseff bankın quruluşunun qlobal maliyyə vəziyyətinin inkişafı üçün əhəmiyyətli addım olduğunu deyib. O, yeni bankın mərkəzinin Şanxay şəhərində olacağını elan edib. İmza mərasimindən sonra Çinin 41 milyard dollarla aslan payına sahib olacağı, Rusiya, Braziliya və Hindistanın hər birinin 18 milyard dollar, Cənubi Afrikanın isə 5 milyard dollarlıq sərmayə qoyacağı məlum olub.
Bank əhatəsini genişləndirərək BRİCS ölkələrindən başqa Meksika, Argentina və İndoneziya kimi sürətlə inkişaf etməkdə olan ölkələrin üzvlüyünə də açıq olacaq. Xatırladaq ki, dünya əhalisinin 42 faizinin yaşadığı ölkələrin yaratdığı bu təşkilat dünya iqtisadiyyatının 20 faizini əlində cəmləşdirir. BRİCS ölkələri arasında ümumi ticarət həcmi 6,14 trilyon dolları keçir. Bu da dünya ticarət həcminin təxminən 17 faizi deməkdir. Bildirək ki, BRİCS hazırda inkişaf etməkdə olan, lakin son on ildə sənaye istehsalında yüksək sürətlə inkişaf edən dünyanın ən böyük beş ölkəsinin yaratdığı iqtisadi birlikdir. Braziliya, Çin, Hindistan, Rusiya və Cənubi Afrikanın yer aldığı BRİCS ilk dəfə 2001-ci ildə ingilis iqtisadçı Cim O’Nil tərəfindən ortaya atılıb. Cənubi Afrikanın 2010-ci ildə daxil olduğu birlik üçün ilk beynəlxalq addım 2006-ci ildə sözügedən ölkələrin BMT-də Birlik formasında iştirakı oldu. Bu tarixdən etibarən beynəlxalq və diplomatik bir quruluşda qəbul edilən BRİCS adı altında hər il bir araya gələn liderlər ortaq inkişaf üçün müxtəlif fikirlər səsləndirir.
İqtisadçı ekspertlərin apardığı araşdırmalara görə, bu vəziyyət Çin yuanının mövqeyini daha da gücləndirəcək. Bu gedişlə istisna olunmur ki, Azərbaycanın da valyuta portfelinə Çin yuanı daxil etmək istəkləri reallaşa bilər. Belə ki, Avropa Mərkəzi Bankının proqnozlarına görə də, yaxın illərdə Çin yuanına tələbat kəskin artacaq. Yuanın hətta ABŞ dollarını yaxın tezlikdə əhəmiyyətli dərəcədə sıxışdıracağı da proqnozlaşdırılır. Yuanın dolları sıxışdıracağı proqnozu dünya ölkələrinin öz valyuta ehtiyatları strukturuna dəyişiklik etməsini gündəmə gətirə bilər. İqtisadçı ekspertlər bildirir ki, hazırda ABŞ dollarının kursu Çin yuanından yüksəkdir. Ancaq söhbət yuana tələbatın artmasından gedir. Qeyd edək ki, Azərbaycanın valyuta ehtiyatının yarı hissəsi ABŞ dolları, bir hissəsi avro, qalan hissəsi isə daşınmaz əmlak, qızıl, lirə, rubl, funt-sterlinq və digər valyuta saxlanır. Amma valyuta ehtiyatlarının strukturunu diversifikasiya etmək vacibdir. Ən azı ona görə ki, bir sıra işlək valyutalar, xüsusilə ABŞ valyutası son 4-5 ildə ciddi dəyərsizləşib. Bunu avro kompensasiya etsə də, hər bir halda valyutaların diversifikasiya edilməsi daim gündəmdə olub.
O da məlumdur ki, Çin hökuməti süni şəkildə yuanı ucuzlaşdırır. Sərbəst buraxılarsa, Çin yuanı 20% bahalaşa bilər. Odur ki, hər bir halda yuanın bahalaşma perspektivi var. Bunu nəzərə alaraq, valyuta ehtiyatımıza yuanın daxil edilməsi məqbul sayılır.

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 10.07.2026 / 20:55

Rusiyada dərin yanacaq qıtlığının Azərbaycana təsirləri gündəmdə...

Tarix: 10.07.2026 / 17:50

Əli Əsədovun rəhbərliyi ilə İqtisadi Şuranın iclası keçirildi - FOTO

Tarix: 10.07.2026 / 15:52

Beyləqan şəhərində fermerlər üçün aqrar sığorta ilə bağlı maarifləndirici təlim keçirilib

Tarix: 10.07.2026 / 14:47

Rusiya alimindən Ermənistan iqtisadiyyatı barədə inanılmaz rəylər - böhran olmayacaq...

Tarix: 10.07.2026 / 13:56

Azərbaycanın xarici dövlət borcu azaldı - 4 milyard 616,8 milyon...

Tarix: 10.07.2026 / 11:58

Rusiya Azərbaycan üzərindən Ermənistana propan və gübrə göndərəcək...

Tarix: 10.07.2026 / 09:17

Azərbaycan və Rusiya Samur çayının bölüşdürülməsini müzakirə edib

Tarix: 09.07.2026 / 19:05

Azərbaycana diri heyvan idxal edən iri şirkətlər əsas məlumatları "gizli" saxlayır...

Tarix: 09.07.2026 / 17:56

Britaniya “Zəngəzur” tankerini sanksiya siyahısından çıxardı

Tarix: 08.07.2026 / 15:30

"Avropa Yaşıl Enerji Dəhlizi" layihəsi icra mərhələsinə keçdi

Tarix: 08.07.2026 / 10:53

Beyləqanda şəkər çuğunduru fiaskosu...

Tarix: 07.07.2026 / 20:28

Sahibkarlara böyük şans açılır - üstəlik “qapı-qapı gəzməyə” son veriləcək...

VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 21.06.2025 / 08:15

Dünyada xaos böyüyür, Azərbaycana təhlükə də artır... - VİDEO

Tarix: 09.07.2026 / 21:52

İrandan Trampa “İrəvan mesajı” - sülh olmasa, TRIPP marşrutuna dözmərik...

Tarix: 09.07.2026 / 19:38

Vətəndaşın məmurlarla birbaşa ünsiyyətində sıfır hədd - rəqəmsallaşma dövrünün hədəfi...

Tarix: 09.07.2026 / 18:51

Çin və ABŞ-ın mübarizə apardığı Gürcüstan limanında Azərbaycan həlledici söz sahibinə çevrilir...

Diasporumuza Rusiyada problemlər yaradılandan sonra Avropa, Amerika istiqamətində fəallıq başladı...