Lizinq məsələsində böyük çatışmazlıq üzə çıxdı

Tarix: 21.07.2014 / 09:44
Bölmə: İqtisadiyyat

Kredit şərtlərinin sərtləşməsi fonunda ölkədə lizinqə maraq getdikcə artır. Elə bu artan maraq indiki lizinq şərtlərində müəyyən çatışmazlıqların olduğunu üzə çıxarır. Söhbət lizinqdən faydalanan şəxslərin kredit tarixçəsinin formalaşdırıla bilməməsindən gedir. Bunu Mərkəzləşdirilmiş kredit reyestri xidmətinin (MKR) rəhbəri Elçin Həbibov da təsdiq edir. Onun sözlərinə görə, bu gün Azərbaycanda lizinqlə maşın və avadanlıq alan şəxsin adı Mərkəzləşdirilmiş Kredit Reyestrinə düşmür.
Müştəri lizinq üzrə borcunu vaxtında bağlasa belə, onun kredit tarixçəsi olmur və gələcəkdə növbəti dəfə kredit götürülən zaman müsbət kredit tarixçəsi imkanından yararlana bilmir. Həmçinin, banklar və bank olmayan kredit təşkilatları intizamsız lizinq müştəriləri haqqında məlumat əldə edə bilmir. Elçin Həbibov onu da bildirib ki, qanunvericilikdə nəzərdə tutulmadığından, lizinq şirkətlərinin xidmətin informasiya bazasına qoşulması nəzərdə tutulmur. "Banklar haqqında" və "Bank olmayan kredit təşkilatları haqqında" qanunlar Mərkəzləşdirilmiş Kredit Reyestri xidmətinin sərhədlərini müəyyən edir.
"Mərkəzi Bank kredit bürolarının yaradılması üzrə normativ-hüquqi işləri tamamlayaraq bir neçə qanuna əlavə və dəyişikliklər formasında hökumətə təqdim edib. Ölkədə kredit büroları formalaşdıqdan sonra lizinq şirkətləri həmin bürolar vasitəsilə məlumat mübadiləsində iştirak edə biləcək". Məlumat üçün bildirək ki, kredit tarixçəsi borcalanın ilk kredit götürdüyü zaman onun adına açılan dosyedir. Borcla bağlı bütün növbəti proseslər, həmçinin sonradan götürülən kreditlər müştərinin kredit tarixçəsində öz əksini tapır. Banklar və bank olmayan kredit təşkilatları (BOKT) MKR-dən məlumatları real vaxt rejimində elektron formada, kredit götürən şəxslər isə sorğu əsasında əldə edə bilər. Banklar və BOKT-lər üçün hər bir sorğunun qiyməti 1 manatdır. Vətəndaşlar özləri müraciət etdikdə isə reyestrdən çıxarış ödənişsiz verilir.
Aparılan araşdırmalar onu da göstərir ki, Mərkəzləşdirilmiş Kredit Reyestrinin xidmətlərindən istifadə göstəricilərində artım var. 2014-cü ilin ilk yarısında MKR-ya göndərilən sorğuların sayında 2013-cü ilin birinci yarısı ilə müqayisədə 1,74 dəfə artım qeydə alınıb. Artıq reyestrdə 2 milyon 138 min şəxs haqqında məlumat var. Lakin yuxarıda qeyd olunduğu kimi, lizinqdən istifadə edənlər bu xidmətdən yararlana bilmir. Halbuki, lizinqdən istifadə genişlənir. Düzdür, bu istiqamətdə dəyişikliklər edilməsi nəzərdə tutulur. Lakin indiyə qədər lizinq xidmətlərindən istifadə edənlərin kredit tarixçəsinin yaradılmaması məqbul hal sayılmır və bu, şəxslərin lizinq və ya kredit götürməsi zamanı əlavə problemlərlə üzləşməsinə səbəb olur.
Hazırda avtomobillərin lizinqlə satışının genişləndiyi bir vaxtda bu məsələnin həllinin sürətlənməsi vacib sayılır. Xatırladaq ki, lizinq avadanlıq, texnika, daşınmaz əmlakın, əsasən də lizinq götürəcək şəxs tərəfindən alışını nəzərdə tutan avtomobillərin maliyyə icarəsidir. Lizinq şirkətləri ilə sövdələşməni istər hüquqi, istərsə də fiziki şəxs apara bilər. Hər iki kateqoriyadan olan müştərilər üçün lizinq müqaviləsinin rəsmiləşdirilməsi operativ və minimal sayda sənəd deməkdir.
Hazırda geniş yayılan avtolizinq adi avtomobil alqı-satqısı üzrə sövdələşmə ilə müqayisədə də üstünlüyə malikdir. Belə ki, lizinq götürən şəxs maşına xərcləmək üçün ailə büdcəsindən böyük məbləğdə pul sərf etməli olmur, lakin ona lazım olan nəqliyyat vasitəsini istismar etmək hüququ qazanır. Bu baxımdan təsdiq etmək olar ki, avtolizinq gəlir vergisinin azalması sayəsində pul axını və ya vergi yüklülüyünü optimallaşdırmağa kömək edir. Bu gün lizinq qəbul olunmuş alqı-satqı alternativi və adi kredit sövdələşməsi və ya adi icarəyə, belə demək mümkünsə, layiqli rəqibdir.
Avtolizinqə xas olan digər əhəmiyyətli məqam ondan ibarətdir ki, avtomobilin qeydiyyatı, texniki baxışı və hətta sığortası üçün bütün sənədləri lizinq şirkəti üzərinə götürür. Bu isə, öz növbəsində, istənilən şəxsə bir gün içində lizinqlə avtomobil əldə etmək imkanı verir.

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 31.10.2026 / 11:23

Qubadlıda ilk su elektrik stansiyası tikilir...

Tarix: 30.10.2026 / 18:36

Azərbaycan illərdi Transxəzər qaz kəmərindən danışır - Aşqabad indi hərəkətə keçir...

Tarix: 30.10.2026 / 17:04

Azərbaycanda əhali dollarını satır

Tarix: 30.10.2026 / 12:14

Azərbaycanla Gürcüstan arasında yeni sərhəd-keçid məntəqəsi yaradılır...

Tarix: 29.10.2026 / 13:45

"Sahibkar olmayan şəxsin kartına hər gün 5 dəfə pul daxil olması normal deyil" - Mərkəzi Bankın sədri

Tarix: 29.10.2026 / 13:07

“Bank Melli İran” Azərbaycandan gedir? - Mərkəzi Bankdan açıqlama...

Tarix: 29.10.2026 / 11:49

Azərbaycanın strateji valyuta ehtiyatları 89,4 milyard dollara çatdı...

Tarix: 29.10.2026 / 10:43

Mərkəzi Bank illik inflyasiya ilə bağlı proqnozunu açıqladı...

Tarix: 29.10.2026 / 10:04

Mərkəzi Bank uçot dərəcəsini sabit saxladı...

Tarix: 28.10.2026 / 18:30

Tramp "Şimal axını" qaz kəmərini Rusiyadan satın ala bilər...

Tarix: 28.10.2026 / 18:22

İpoteka kreditlərinin verilməsi qaydalarına dəyişiklik edildi

Tarix: 28.10.2026 / 16:15

Ətin qiymətinə görə Ermənistandan da geridəyik - hesabatı kim yayıb?

VİDEO

Tarix: 17.10.2026 / 17:10

Aydın Quliyev Mətbuat Şurasında seçkilərə qatılmamasının səbəblərini qurultayda açdı... - VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 29.10.2026 / 17:35

Məhkəmə hakimlərinin yeni "Etik Qaydaları"nda bir vacib məqam unuduldu...

Tarix: 29.10.2026 / 17:05

Ramiz Mehdiyevin təltiflərdən məhrum edilməsinin hüquqi mexanizmləri var...

Tarix: 22.10.2026 / 19:54

Orta Dəhliz Avropa ilə Asiya arasında ən təhlükəsiz marşrut seçildi...

Turizm regionlarımızın inkişaf mənbələrindən birinə çevrilir...