Taxılın qiyməti artmaqda davam edəcək

Tarix: 17.07.2014 / 02:58
Bölmə: İqtisadiyyat

Araşdırmalar göstərir ki, Azərbaycan əsas kənd təsərrüfatı və yeyinti sənayesi məhsulları ilə özünü yerli istehsal hesabına hələ tam təmin etmir. Düzdür, bu sahədə özünü təminetmə səviyyəsi orta hesabla 80 faizdən yüksəkdir. Lakin ərzaq təhlükəsizliyi baxımından bu göstəricinin daha da artırılmasına ciddi ehtiyac var. Xüsusən də strateji məhsul sayılan taxılla bağlı məsələyə daha çox diqqət ayrılması vacib sayılır.
Azərbaycanda yerli istehsal bəzi məhsul qrupları üzrə 100 faizi ötsə də, hələ də idxaldan asılılıq qalır. Taxılla təminatda idxaldan asılılıq 36,1 faiz, buğda ilə təminatda isə 44 faizdir.
Cari il ərzində isə taxıldan asılılıq həddi daha da arta bilər. Əsas səbəb odur ki, bu il hava şəraiti ilə bağlı olaraq daha az həcmdə məhsul istehsalı gözlənir. Bunu kənd təsərrüfatı naziri Heydər Əsədov da etiraf edir. Nazir qeyd edib ki, bu mövsümdəki iqlim şərtləri taxıl məhsullarının istehsalı baxımından son dövrlərin ən əlverişsiz ili olub. Belə ki, mövsüm dövründə havaların quraq keçməsi nəticəsində, xüsusilə dəmyə ərazilərdəki taxıl sahələrinin bir hissəsində məhsuldarlıq çox aşağı olub. Həmçinin bəzi rayonlarda dolu düşməsi nəticəsində əkilmiş taxıl sahələrinin xeyli hissəsi sıradan çıxıb:
"Dünyanın digər əsas taxıl istehsalçıları olan ölkələrdə, o cümlədən Azərbaycanın taxıl idxalının 90%-ni həyata keçirdiyi Rusiya və Qazaxıstanda məhsul istehsalı əvvəlki ilə nisbətən artıb. Ümumilikdə isə, qlobal bazar trendlərinə əsasən, buğda ehtiyatları son 3 il ərzində artım dinamikasına malik olub. "FAO ərzaq qiyməti indeksinə", eləcə də Çikaqo və digər beynəlxalq buğda birjalarının məlumatlarına əsasən, bu ilin iyun ayında buğdanın qiyməti ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə təqribən 10-20% aşağı düşüb. Bir sözlə, ölkənin taxıla olan ehtiyacının xarici mənbələr hesabına ödənilən hissəsinin əlverişli şərtlərlə alınmasında heç bir ciddi problem yaşanmayacaq".
Lakin məsələ burasındadır ki, yaxın aylar ərzində Rusiya və Qazaxıstanda taxılın bahalaşması gözlənir. Bu isə Azərbaycanın həmin ölkələrdən daha yüksək qiymətlə taxıl alması demək olacaq. Ötən illərin təcrübəsi göstərir ki, növbəti aylarda fond buğdanın alış qiymətini bir qədər də yüksəldə bilər. Məsələn, 2012-ci ilin yay aylarında Taxıl Fondu 3-cü sinif yerli buğdanın 1 tonunu istehsalçılardan 250 manata aldığı halda, payız aylarında buğdanın 1 tonu üçün 320 manat ödəyib. Ötən ilin iyul ayında buğdanın 1 tonunu 230 manatdan satın alıb, lakin avqust ayında qiyməti 250 manata yüksəldib. Taxıl Fondunun qiymətləri yüksəltməsində idxal buğdanın qiymətindəki artım da həlledici rol oynayır. Belə ki, ölkəmizə buğdanın idxal edildiyi iki əsas ölkədə - Rusiya və Qazaxıstanda buğdanın qiyməti, yay ayları ilə müqayisədə, payızda bir qədər bahalaşır. Ötən ilin iyul-avqust aylarında Rusiyada 3-cü sinif buğdanın 1 tonunun qiyməti 8 - 8,5 min rubl və ya 178-190 manat arasında dəyişdiyi halda, payızda - oktyabr-noyabr aylarında 1 ton buğdanın qiyməti 10 min rubldan və ya 230 manatdan yüksək olub.
Məlumat üçün onu da bildirək ki, hazırda Rusiyada yapışqanlıq keyfiyyəti 23%-dən çox olan 3-cü sinif buğdanın 1 tonu təxminən 9 min rubl və ya 205 manat təşkil edir. Qazaxıstanın ən böyük ticarət birjası olan "Avrasiya Ticarət Sistemi"ndə isə dünən buğdanın 1 tonunun qiyməti 50 min təngəyə və ya 215 manata bərabər olub. Hazırda Dövlət Taxıl Fondu yapışqanlıq keyfiyyəti 23% -dən çox olan 3-cü sinif buğdanın 1 tonunu fermerlərdən 240 manata qəbul edir. Payız aylarında Rusiya və Qazaxıstanda qiymət artdıqda Azərbaycan taxılı daha yüksək qiymətə almalı olacaq. Onu da xatırladaq ki, Azərbaycanda hələ taxıl yığımı başa çatmamış, artıq unun qiymətində bahalaşma müşahidə olunur.
Məsələ ondadır ki, artıq paytaxtın topdansatış mərkəzlərində unun bahalaşması halları qeydə alınıb. Yayılan məlumatlara görə, 50 kiloluq un kisəsinin qiymətində 60 qəpiyədək artım qeydə alınıb. Bakıda digər topdansatış mərkəzlərində də unun bahalaşması halları müşahidə olunur. Payızda isə bu artım daha yüksək ola bilər, çünki idxal taxılın qiyməti artır.

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 31.10.2026 / 11:23

Qubadlıda ilk su elektrik stansiyası tikilir...

Tarix: 30.10.2026 / 18:36

Azərbaycan illərdi Transxəzər qaz kəmərindən danışır - Aşqabad indi hərəkətə keçir...

Tarix: 30.10.2026 / 17:04

Azərbaycanda əhali dollarını satır

Tarix: 30.10.2026 / 12:14

Azərbaycanla Gürcüstan arasında yeni sərhəd-keçid məntəqəsi yaradılır...

Tarix: 29.10.2026 / 13:45

"Sahibkar olmayan şəxsin kartına hər gün 5 dəfə pul daxil olması normal deyil" - Mərkəzi Bankın sədri

Tarix: 29.10.2026 / 13:07

“Bank Melli İran” Azərbaycandan gedir? - Mərkəzi Bankdan açıqlama...

Tarix: 29.10.2026 / 11:49

Azərbaycanın strateji valyuta ehtiyatları 89,4 milyard dollara çatdı...

Tarix: 29.10.2026 / 10:43

Mərkəzi Bank illik inflyasiya ilə bağlı proqnozunu açıqladı...

Tarix: 29.10.2026 / 10:04

Mərkəzi Bank uçot dərəcəsini sabit saxladı...

Tarix: 28.10.2026 / 18:30

Tramp "Şimal axını" qaz kəmərini Rusiyadan satın ala bilər...

Tarix: 28.10.2026 / 18:22

İpoteka kreditlərinin verilməsi qaydalarına dəyişiklik edildi

Tarix: 28.10.2026 / 16:15

Ətin qiymətinə görə Ermənistandan da geridəyik - hesabatı kim yayıb?

VİDEO

Tarix: 17.10.2026 / 17:10

Aydın Quliyev Mətbuat Şurasında seçkilərə qatılmamasının səbəblərini qurultayda açdı... - VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 29.10.2026 / 17:35

Məhkəmə hakimlərinin yeni "Etik Qaydaları"nda bir vacib məqam unuduldu...

Tarix: 29.10.2026 / 17:05

Ramiz Mehdiyevin təltiflərdən məhrum edilməsinin hüquqi mexanizmləri var...

Tarix: 22.10.2026 / 19:54

Orta Dəhliz Avropa ilə Asiya arasında ən təhlükəsiz marşrut seçildi...

Turizm regionlarımızın inkişaf mənbələrindən birinə çevrilir...