Neftlə bağlı qorxunc proqnozlar...

Tarix: 14.07.2014 / 02:32
Bölmə: İqtisadiyyat

Dünya bazarlarında neftin qiymətinin kəskin dəyişməsi yeni narahatlıqlara yol açıb. Belə vəziyyətdə dünya iqtisadiyyatının yeni risqlərlə üzləşməsi qaçılmaz sayılır və artıq bununla bağlı həyəcan təbili çalınır. Məsələ ilə bağlı Beynəlxalq Enerji Agentliyi də qlobal neft tələbinin artacağını açıqlayıb. Təşkilat təklifə bağlı risqlərin çox yüksək olduğu xəbərdarlığını edib.
Beynəlxalq Enerji Agentliyi (BEA) qlobal neft tələbində artımın dünya iqtisadiyyatındakı böyümə ilə bərabər gələn il də sürətlənəcəyini və bunun yenə ABŞ və Kanadanın artan təklifi ilə qarşılanacağını açıqlayıb. BEA son hesabatında bəzi bölgələrdəki neft istehsalına bağlı risqlərin yüksək olmaqda davam etdiyinə diqqət çəkib. Qurum hesabatında qeyd edir: "Orta Şərq və Şimali Afrikada, xüsusilə İraq və Liviyadakı təkliflə əlaqədar risqlər fövqəladə dərəcədə yüksək olmaqda qalır. Neft qiymətləri tarixi səviyyələrdə yüksəkdir və bu vəziyyətin tərsinə dönəcəyi istiqamətində hələ heç bir işarə yoxdur. Nə xam neft, nə də neft məhsulları bazarlarında xəyala qapılmaq üçün bir səbəb görülür".
İraqda keçən ay gərginliyin başlaması ilə neft 115 dolların üzərinə yüksələrək doqquz ayın ən yüksək qiymət səviyyəsinə çatıb. Elə indinin özündə də İraqda İŞİD üzvlərinin hücumlarını davam etdirməsi neftə dair narahatlıqları artırır. Mütəxəssislər də neft qiymətlərində sərt yüksəliş risqinin qlobal böhranın başladığı 2008-ci ildən bu yana ən yüksək səviyyəyə çıxdığını, bunun hətta dünya ölkələrinin mərkəzi banklarının qərarlarına təsir edəcək hala gəldiyini qeyd edir. "Barclays" bankının analitiklərindən Kristian Keller qeyd edir: "Neftin qiymətləri hər ötən gün bir az daha qeyri-sabitdir və qiymətlərdə sərt yüksəliş risqinin qlobal böhrandan bu yana ən yüksək səviyyəyə çıxdığını düşünürük".
Mərkəzi ofisi Parisdə yerləşən Avropanın nüfuzlu maliyyə quruluşlarından biri olan "Societe Generale" də son hesabatında İraqın cənubundakı başlıca neft sahələrində davam edən qarşıdurmaların davam etməsi halında Brent markalı neftin bir barrelinin qiymətinin 150 dollara qədər qalxa biləcəyini proqnozlaşdırıb. Yarana biləcək təklif çətinliyinin İraqın gündəlik 2.6 milyon barrel olan neft ixracatına mənfi təsir edə biləcəyinin qeyd edildiyi hesabatda bildirilir: "Baş verən hadisələrlə ortaya çıxan neft çətinliyini aradan qaldırmaq cəhdi Beynəlxalq Enerji Agentliyinə üzv ölkələrin bazara koordinasiyalı bir şəkildə neft təqdim etmələrinə səbəb ola bilər. Səudiyyə Ərəbistanı da bazardakı neft çətinliyinin təsirini azaltmaq üçün təklifi artıra bilər". Qurumun baş analitiki Maykl Vitner, bu vəziyyətin çox uzun sürəcəyini istisna etmir. UBS bankının strategiya mütəxəssislərindən Dominik Şnayder İraqdakı neft təklifinin 80%-nin cənubdan gəldiyini, kürdlərin nəzarəti altında olan neft ehtiyatı nisbətinin isə 12% olduğunu qeyd edib. Mütəxəssislər bu vəziyyətdə neftin qiymətində daha böyük artım proqnozlaşdırır.
Lakin neftin bahalaşması iqtisadi səbəblərlə əsaslandırılmır. Burada süni, spekulyativ amillərin rolu , göründüyü kimi, daha çoxdur. Bu da dünya iqtisadiyyatında müəyyən narahatlığın yaranmasına gətirib çıxarır. Ekspertlərin qiymətləndirməsinə görə, indiki qiymət artımları nə neft istehsalçıları, nə də istehlakçıları üçün məqbul hesab edilir. Hesab olunur ki, neftin qiymət bahalaşması davam edəcəyi halda dünya iqtisadiyyatını ciddi problemlər gözləyəcək. OPEK də neftin 1 barrelinin 100 dollardan artıq olmasının arzuolunan hesab edilmədiyini bildirir. İqtisadçılar qeyd edir ki, neftin qiymətinin psixoloji həddi keçməsi iqtisadi baxımdan dünya iqtisadiyyatı üçün arzuolunan deyil. Əks halda dünya iqtisadiyyatını kifayət qədər ciddi böhranın gözləyəcəyi güman edilir.
Çünki neftin qiymətinin spekulyativ artımları sonrakı mərhələdə dünya iqtisadiyyatında, xüsusən də Avropa Birliyində böhranın müşahidə olunması ilə nəticələnə bilər. O baxımdan indiki qiymət artımlarının kifayət qədər qorxulu mesajı var.
Neftin qiymətinin yüksəlməsinin Azərbaycan iqtisadiyyatına təsirlərinə gəlincə, iqtisadçılar bildirir ki, neft ölkəsi kimi Azərbaycan prosesdə maraqlıdır. Lakin nə Azərbaycan, nə də digər neft ölkələri neftin qiymətinin süni və spekulyativ şəkildə artmasının tərəfdarıdır. Belə ki, qiymət artımları neft satışından əldə edilən dövlət gəlirlərinin artmasına səbəb olsa da, uzunmüddətli perspektivdə ölkə üçün arzuolunan deyil.

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 10.07.2026 / 20:55

Rusiyada dərin yanacaq qıtlığının Azərbaycana təsirləri gündəmdə...

Tarix: 10.07.2026 / 17:50

Əli Əsədovun rəhbərliyi ilə İqtisadi Şuranın iclası keçirildi - FOTO

Tarix: 10.07.2026 / 15:52

Beyləqan şəhərində fermerlər üçün aqrar sığorta ilə bağlı maarifləndirici təlim keçirilib

Tarix: 10.07.2026 / 14:47

Rusiya alimindən Ermənistan iqtisadiyyatı barədə inanılmaz rəylər - böhran olmayacaq...

Tarix: 10.07.2026 / 13:56

Azərbaycanın xarici dövlət borcu azaldı - 4 milyard 616,8 milyon...

Tarix: 10.07.2026 / 11:58

Rusiya Azərbaycan üzərindən Ermənistana propan və gübrə göndərəcək...

Tarix: 10.07.2026 / 09:17

Azərbaycan və Rusiya Samur çayının bölüşdürülməsini müzakirə edib

Tarix: 09.07.2026 / 19:05

Azərbaycana diri heyvan idxal edən iri şirkətlər əsas məlumatları "gizli" saxlayır...

Tarix: 09.07.2026 / 17:56

Britaniya “Zəngəzur” tankerini sanksiya siyahısından çıxardı

Tarix: 08.07.2026 / 15:30

"Avropa Yaşıl Enerji Dəhlizi" layihəsi icra mərhələsinə keçdi

Tarix: 08.07.2026 / 10:53

Beyləqanda şəkər çuğunduru fiaskosu...

Tarix: 07.07.2026 / 20:28

Sahibkarlara böyük şans açılır - üstəlik “qapı-qapı gəzməyə” son veriləcək...

VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 21.06.2025 / 08:15

Dünyada xaos böyüyür, Azərbaycana təhlükə də artır... - VİDEO

Tarix: 09.07.2026 / 21:52

İrandan Trampa “İrəvan mesajı” - sülh olmasa, TRIPP marşrutuna dözmərik...

Tarix: 09.07.2026 / 19:38

Vətəndaşın məmurlarla birbaşa ünsiyyətində sıfır hədd - rəqəmsallaşma dövrünün hədəfi...

Tarix: 09.07.2026 / 18:51

Çin və ABŞ-ın mübarizə apardığı Gürcüstan limanında Azərbaycan həlledici söz sahibinə çevrilir...

Diasporumuza Rusiyada problemlər yaradılandan sonra Avropa, Amerika istiqamətində fəallıq başladı...