Bakıda villa tikən xüsusi inşaat briqadaları ilə bağlı böyük problem çıxıb

Tarix: 10.07.2014 / 04:32
Bölmə: İqtisadiyyat

Sovetlər dönəmində əhali mənzillə dövlət tərəfindən təmin olunurdu. Azərbaycan müstəqillik əldə etdikdən sonra məlum səbəblərdən bu sistem ləğv olundu. Yalnız məhdud kateqoriyadan olan insanlar dövlət hesabına evlə təmin olunur.
Bu səbəbdən əhali mənzilə olan tələbatını əsasən həyət evləri tikməklə təmin edir. Son illər bu işlə məşğul olan ustaların sayı xeyli artıb. Ancaq problem ondadır ki, bütün bunlar hansısa sənədlə tənzimlənmir. Görürsən usta 20 min manatlıq iş görür, amma ev sahibi hansısa bəhanə gətirərək pulun yarıdan çoxunu vermir. Bu cür fərdi işləyən sənətkarlar gördükləri işin pulunu "xozeyin"dən almaq üçün bəzən bir ildən çox ayaq döyməli olur. Ortada hansısa sənəd, müqavilə olmadığına görə usta məhkəməyə müraciət edə bilmir.
Bakıda bu cür sənədsiz-müqaviləsiz işləyən 100 minə yaxın fərdi ustanın olduğu deyilir. Onların hüquqlarının bu cür pozulması tez-tez baş verir. Adətən fərdi ustalar özlərinə işi tanışlıq yolu ilə tapır və bu zaman heç bir sənəd-müqavilə imzalanmır. Sadəcə, işçiyə orta hesabla günü 15-20 manatdan pul ödənir. İşin dəyərini öldürmək üçün Asiya ölkələrindən gəlmiş ucuz miqrantların əməyindən istifadə edirlər. Xüsusilə də Çindən gələn miqrantlara daha çox üstünlük verilir. Məsələn, tikinti bumu zamanı Çindən gətirilmiş ustalar evlərə suvağı kvadratmetri maksimum 2 manatdan vururdular. Yerli ustalar isə buna görə 3-4 manat istəyirdilər. Mütəxəssislərin təqribi hesablamalarına görə, təkcə Bakıda qeyri-rəsmi fəaliyyət göstərən ustalar büdcədən ildə təxminən 100 milyon manatlıq vergi və sosial ödəniş gizlədirlər. Büdcədə vergi daxilolmalarının təxminən 6 milyard manat olduğu və bunun təxminən 70 faizinin neft sektorundan gəldiyi nəzərə alınarsa, bu məbləğ neftdənkənar sektordan büdcəyə ödənişləri xeyli artıra bilər. Fərdi ustaların iş sifarişçiləri ilə problemləri də asan həll edilər və onların yaşlandıqdan sonra ala biləcəyi pensiyaların da miqdarı yetərincə artar. Bütövlükdə, sözügedən problemin optimal həll yolunu ekspertlər nədə görür? İqtisadçı-ekspert Vüqar Bayramovun fikrincə, hökumət əmək birjaları şəbəkəsini genişləndirməli, onların axşam vaxtı və istirahət günü də işləməsinə, həmçinin, səyyar birjaların təşkilinə də fikir verməlidir:
"Gənclərin, xüsusilə də ali məktəbi yeni qurtaranların işə düzəlməsi baxımından bu çox önəmlidir. İnkişaf etmiş ölkələrdə bu problem əmək birjalarının vasitəsilə həll edilir. Azərbaycanda da ustalar üçün birjalar yaradılmalıdır. Yəni ustalar birjalarda qeydə alınır, birja onlar üçün sifarişlər tapır, hər şey rəsmi şəkildə qeydə alınır və təbii ki, vergilər də vaxtlı-vaxtında ödənilir.
Qərbdə sifarişçinin işin pulunu ödəməməsi halı qeyri-mümkündür. İnkişaf etmiş ölkələrdə bu məsələnin həlli üçün konkret prosedurlar var. İlk öncə orada müqaviləsiz qeyri-rəsmi çalışanlar üçün ağır cərimələr nəzərdə tutulur.
Ustaların biznesi tam bağlana bilər, bəzən cəza həbsə qədər artırıla bilər. Həm də bu sahəyə nəzarət güclüdür və sövdələşmə imkanı da yoxdur. Hökumət həm də stimullaşdırıcı tədbirlər görür. Məsələn, sənətkarların gördüyü işdən əlavə dəyər vergisi və xüsusi vergilər tutulmur. Həmçinin, rəsmi çalışanlara çox ucuz kreditlər təklif edilir".

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 10.07.2026 / 20:55

Rusiyada dərin yanacaq qıtlığının Azərbaycana təsirləri gündəmdə...

Tarix: 10.07.2026 / 17:50

Əli Əsədovun rəhbərliyi ilə İqtisadi Şuranın iclası keçirildi - FOTO

Tarix: 10.07.2026 / 15:52

Beyləqan şəhərində fermerlər üçün aqrar sığorta ilə bağlı maarifləndirici təlim keçirilib

Tarix: 10.07.2026 / 14:47

Rusiya alimindən Ermənistan iqtisadiyyatı barədə inanılmaz rəylər - böhran olmayacaq...

Tarix: 10.07.2026 / 13:56

Azərbaycanın xarici dövlət borcu azaldı - 4 milyard 616,8 milyon...

Tarix: 10.07.2026 / 11:58

Rusiya Azərbaycan üzərindən Ermənistana propan və gübrə göndərəcək...

Tarix: 10.07.2026 / 09:17

Azərbaycan və Rusiya Samur çayının bölüşdürülməsini müzakirə edib

Tarix: 09.07.2026 / 19:05

Azərbaycana diri heyvan idxal edən iri şirkətlər əsas məlumatları "gizli" saxlayır...

Tarix: 09.07.2026 / 17:56

Britaniya “Zəngəzur” tankerini sanksiya siyahısından çıxardı

Tarix: 08.07.2026 / 15:30

"Avropa Yaşıl Enerji Dəhlizi" layihəsi icra mərhələsinə keçdi

Tarix: 08.07.2026 / 10:53

Beyləqanda şəkər çuğunduru fiaskosu...

Tarix: 07.07.2026 / 20:28

Sahibkarlara böyük şans açılır - üstəlik “qapı-qapı gəzməyə” son veriləcək...

VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 21.06.2025 / 08:15

Dünyada xaos böyüyür, Azərbaycana təhlükə də artır... - VİDEO

Tarix: 09.07.2026 / 21:52

İrandan Trampa “İrəvan mesajı” - sülh olmasa, TRIPP marşrutuna dözmərik...

Tarix: 09.07.2026 / 19:38

Vətəndaşın məmurlarla birbaşa ünsiyyətində sıfır hədd - rəqəmsallaşma dövrünün hədəfi...

Tarix: 09.07.2026 / 18:51

Çin və ABŞ-ın mübarizə apardığı Gürcüstan limanında Azərbaycan həlledici söz sahibinə çevrilir...

Diasporumuza Rusiyada problemlər yaradılandan sonra Avropa, Amerika istiqamətində fəallıq başladı...