Nağdsız alış-verişin genişlənməsinə ən böyük maneə tapıldı

Tarix: 10.07.2014 / 09:44
Bölmə: İqtisadiyyat

Ölkədə plastik kartların sayı hər gün artsa da, kart sahiblərinin çox az hissəsi ondan alış-verişdə istifadə edir. Baxmayaraq ki, plastik kartların sayı 6 milyon ədədə yaxındır. Azərbaycan Mərkəzi Bankının məlumatına görə, 2014-cü ilin may ayına ölkədə 5,967 milyon ədəd plasktik kart olub.
Yanvar-may aylarında bu plastik kartlarla 988 milyon manatlıq əməliyyat gerçəkləşdirilib. Ancaq bunun yalnız 90 milyon manatı POS-terminallar vasitəsilə gerçəkləşdirilib. POS-terminallarla gerçəkləşdirilən əməliyyatların sayı xüsusilə az olub. Beş ayda POS-terminallarla 846 min əməliyyat gerçəkləşdirilib. Halbuki, ölkədə 50 minə yaxın POS-terminal var. Görünən odur ki, ölkənin ticarət obyektlərinin əksəriyyətində POS-terminallardan sadəcə istifadə etmirlər. Baxmayaraq ki, son üç ildə əhalinin POS-terminallara marağını artırmaq üçün mediada müxtəlif təbliğat xarakterli reklamlar verilir, maarifləndirici məzmunlu təbliğat aparılır və s. Ancaq bütün bunlara rəğmən, istehlakçılar plastik kartdan daha çox bankomatlardan pul çıxarmaq üçün istifadə edir. Belə fikirlər var ki, dükan sahibi sadələşdirilmiş vergi üzrə dövriyyənin 4 faizinə bərabər vergi ödəyir. POS-terminaldan istifadə olunduqda əlavə olaraq buna görə 1 faiz vergi ödəməli olurlar. Bu səbəbdən, dükan sahibləri POS-terminaldan alıcıların istifadə etməsində maraqlı deyil.
Sözügedən məsələni dəyərləndirən iqtisadçı-ekspert Samir Əliyev alış-verişdə plastik kartlardan istifadə səviyyəsinin aşağı olmasını bir neçə amillə əlaqələndirir: "Ölkədə olan 48 min 582 ədəd POS-terminalın 35 min 110-u Bakının payına düşür. Yəni əsas əməliyyatlar yalnız Bakıda aparılır. Çox təzadlı səslənsə də, zəruri infrastruktur yoxdur. İnfrastruktur yalnız Bakıdadır.
Rayonlarda, xüsusilə də kəndlilər POS-terminallardan istifadənin nə olduğundan xəbərsizdir. Kənddə plastik kart sahibi POS-terminal vastiəsilə nəsə almaq üçün mütləq rayon mərkəzinə getməlidir. Ona görə də insanlar pullarını bankomat vasitəsilə nağdlaşdırırlar. Təsadüfi deyil ki, plastik kartlarla aparılan əməliyyatların 90 faizi nağdlaşdırma əməliyyatlarıdır. Digər səbəb onunla bağlıdır ki, insanlar kartlardan istifadə barədə tam məlumata malik deyil. Əhalidə çox böyük maliyyə savadsızlığı var. İnsanlara sistemli şəkildə bu barədə məlumatlar verilməlidir".
S.Əliyevin fikrincə, iş adamlarını POS-terminallardan istifadədən uzaqlaşdıran səbəblərdən biri də vergi amilidir: "Məsələ ondadır ki, normal dükan sahibi sadələşdirilmiş vergi üzrə dövriyyənin 4 faizinə bərabər vergi ödəyir. POS-terminallardan istifadə etdikdə isə xərclər orta hesabla 1 faiz artır. Bu onunla bağlıdır ki, ticarət obyekti POS-terminala xidmət göstərən təşkilata, yəni banka 1 faiz əlavə vəsait ödəyir. Yəni POS-terminalla işləyən sahibkarın xərci 4 yox, 5 faiz olur.
Ona görə də POS-terminallarla aparılan əməliyyat zamanı sadələşdirilmiş vergi dərəcəsini 4 faizdən 2 faizə endirmək olar. Bunun üzərinə POS-terminaldan istifadəyə görə faiz gəldikdə, toplam xərclər 3 faizə qalxar. Yəni iş adamının 1 faiz qazancı olar. Belə olan halda iş adamları POS-terminallardan istifadəyə meylli olar".
İqtisadçının fikrincə, müəyyən məbləğdən yuxarı əməliyyatlara limit qoyulması da əhalinin POS-terminallardan istifayə meylini artıra bilər.

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 10.07.2026 / 20:55

Rusiyada dərin yanacaq qıtlığının Azərbaycana təsirləri gündəmdə...

Tarix: 10.07.2026 / 17:50

Əli Əsədovun rəhbərliyi ilə İqtisadi Şuranın iclası keçirildi - FOTO

Tarix: 10.07.2026 / 15:52

Beyləqan şəhərində fermerlər üçün aqrar sığorta ilə bağlı maarifləndirici təlim keçirilib

Tarix: 10.07.2026 / 14:47

Rusiya alimindən Ermənistan iqtisadiyyatı barədə inanılmaz rəylər - böhran olmayacaq...

Tarix: 10.07.2026 / 13:56

Azərbaycanın xarici dövlət borcu azaldı - 4 milyard 616,8 milyon...

Tarix: 10.07.2026 / 11:58

Rusiya Azərbaycan üzərindən Ermənistana propan və gübrə göndərəcək...

Tarix: 10.07.2026 / 09:17

Azərbaycan və Rusiya Samur çayının bölüşdürülməsini müzakirə edib

Tarix: 09.07.2026 / 19:05

Azərbaycana diri heyvan idxal edən iri şirkətlər əsas məlumatları "gizli" saxlayır...

Tarix: 09.07.2026 / 17:56

Britaniya “Zəngəzur” tankerini sanksiya siyahısından çıxardı

Tarix: 08.07.2026 / 15:30

"Avropa Yaşıl Enerji Dəhlizi" layihəsi icra mərhələsinə keçdi

Tarix: 08.07.2026 / 10:53

Beyləqanda şəkər çuğunduru fiaskosu...

Tarix: 07.07.2026 / 20:28

Sahibkarlara böyük şans açılır - üstəlik “qapı-qapı gəzməyə” son veriləcək...

VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 21.06.2025 / 08:15

Dünyada xaos böyüyür, Azərbaycana təhlükə də artır... - VİDEO

Tarix: 09.07.2026 / 21:52

İrandan Trampa “İrəvan mesajı” - sülh olmasa, TRIPP marşrutuna dözmərik...

Tarix: 09.07.2026 / 19:38

Vətəndaşın məmurlarla birbaşa ünsiyyətində sıfır hədd - rəqəmsallaşma dövrünün hədəfi...

Tarix: 09.07.2026 / 18:51

Çin və ABŞ-ın mübarizə apardığı Gürcüstan limanında Azərbaycan həlledici söz sahibinə çevrilir...

Diasporumuza Rusiyada problemlər yaradılandan sonra Avropa, Amerika istiqamətində fəallıq başladı...