Azərbaycanda zərərlə işləyən bankların sayı sürətlə artır

Tarix: 04.07.2014 / 03:33
Bölmə: İqtisadiyyat

Cari ilin ötən dövrünün təhlili bu müddətin ölkə bankları üçün heç də asan olmadığını göstərir. Xüsusən də kredit verilişinin şərtlərinə edilən dəyişikliklər bank sektorunda maliyyə gəlirlərinin azalması ilə müşayiət edilməkdədir. Belə vəziyyət zərərlə işləyən bankların sayına da təsirsiz ötüşmür. Cari ilin iyun ayının 1-nə olan məlumata görə, Azərbaycanda fəaliyyət göstərən banklardan 10-u zərərlə işləyib.
Halbuki, ötən ilin anoloji dövründə, həmçinin bu ilin yanvarında 38 bank mənfəətlə, 5-i zərərlə işləyirdi. Deməli, zərərlə işləyən bankların sayı artır. 2014-cü ilin yanvar-may ayları ərzində mənfəətlə işləyən banklar üzrə bank sisteminin cəmi mənfəəti 237.48 milyon manat, zərərlə işləyən banklar üzə bank sektorunun zərəri isə 32.57 milyon manat təşkil edib. O da maraqlıdır ki, bank sisteminin zərərlə işləyən banklar üzrə zərəri ötən ilin may ayı ilə müqayisədə 4 dəfə çoxdur. Belə ki, ötən ilin mayında zərərlə işləyən banklar üzrə zərər 8.12 milyon manat təşkil edirdi.
Daha bir maraqlı məqam odur ki, bu ilin yanvarında 5 bank, martında 9 bank zərərlə işləyirdi. Azərbaycanın Mərkəzi Bankı bildirir ki, zərərlə işləyən bankların say artımı bankların aktivlər üzrə daha konservativ ehtiyatlanma siyasəti tətbiq etməsi ilə bağlıdır. Bu, bankların maliyyə dayanıqlığına, onların fəaliyyətinə hər hansı risq və ya təhlükə yaratmır. Lakin nəzərə alaq ki, ilin sonuna kimi bütün bankların nizamnamə kapitalı 50 milyon manata çatmalıdır. Bu isə o deməkdir ki, zərərlə işləyən banklar həmin kapitalı formalaşdırmaqda çətinliklərlə üzləşəcək. Qeyd edək ki, ölkədəki banklar 2015-ci il yanvarın 1-dək minimal məcmu kapitalını 50 milyon manata çatdırmalıdır. Əks halda, bank təşkilatı bank fəaliyyəti ilə məşğul ola bilməz. Bunun üçün banklar mövcud kapitalını artılmalı və yaxud digər banklarla konsolidasiyaya getməlidir. Bu baş verməyəcəyi təqdirdə isə bank ya bağlanmalı, ya da qeyri-bank kredit təşkilatına çevrilməlidir.
Bankların zərərlə işləməsinə problemli kreditlərin miqdarı da təsir edir. Məsələ burasındadır ki, problemli sayılan belə kreditlərin həcmi artıq 900 milyon manata çatıb. Ümumi kredit portfelində qaytarılma müddəti gecikən kreditlərin xüsusi çəkisi artıq 5,5 faiz təşkil edir. Onu da xatırladaq ki, Mərkəzi Bankın kredit şərtlərini sərtləşdirməsi məhz problemli kreditlərin qarşısını almağa yönəlib. Lakin real vəziyyət hələ də bu qəbildən olan kreditlərin həcminin çoxaldığını göstərir. Məsələ burasındadır ki, qaytarılmayan kreditlərin bir milyard manata yaxınlaşması ciddi problemlər yaratdığından qaydalar sərtləşdirilib. Qeyd edək ki, Mərkəzi Bankın göstərişinə əsasən, banklara arayışsız kreditlər vermək qadağan edilib. Lakin bu da istənilən nəticəni vermir. Adətən vaxtı keçmiş kreditlər ümumi kreditin 10 faizini keçdikdə təhlükəli hədd hesab olunur. Ölkəmizdə də tədricən bu təhlükəli göstəriciyə yaxınlaşılır. Təbii ki, problemli kreditlərin əsas səbəblərindən biri bankların əhaliyə kifayət qədər yüksək faizlə kreditlər verməsidir. Kommersiya bankları heç bir iqtisadi əsası olmadan, kifayət qədər yüksək faizlə əhaliyə kreditlər təklif edir. Mərkəzi Bank son addımları ilə vaxt keçmiş kreditlərinin həcminin kəskin artmasından ehtiyatlanaraq prosesi tənzimləməyə çalışır. Amma bu istiqamətdə hələlik istənilən nəticəni əldə etmək mümkün olmayıb.
Digər tərəfdən, Mərkəzi Bank kommersiya banklarına istehlak kreditləşməsinin məhdudlaşdırılması tövsiyəsini verməklə, onları biznes kreditlərinin həcmini artırmağa çağırır. Xatırladaq ki, baş bankın "Banklarda kreditlərinin verilməsi Qaydaları"na əsasən, kommersiya banklarına gəliri olmayan müştərilərə kreditlərinin verilməsini qadağan edir. Bu qaydanın mövcud qanunvericiliyi nə dərəcədə zidd olub-olmaması problemin başqa tərəfidir. Məsələ ondadır ki, qurum bu qaydaya əsaslanaraq bankları biznes kreditlərinin verilməsinə istiqamətləndirə bilir. Problemli kreditlərin həcmində müşahidə edilən artımlar da Mərkəzi Banka məhz bu vasitədən istifadə imkanları verir. 2014-ci il üçün təsdiq edilən pul-kredit siyasətinə diqqət yetirəndə bəlli olur ki, bu, Mərkəzi Bankın əsas hədəflərindəndir. Lakin banklar hələ də böyük həcmdə biznes krediti vermir. Rəqəmlər də göstərir ki, kommersiya bankları ötən illər biznesin maliyyələşdirilməsində maraqlı olmayıb. İndiki halda biznes kreditlərinin istehlak kreditləri ilə müqayisədə daha aşağı faizlə təklif olunmasına getmək isə vəziyyətdən çıxış yolu sayılır.

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 31.10.2026 / 11:23

Qubadlıda ilk su elektrik stansiyası tikilir...

Tarix: 30.10.2026 / 18:36

Azərbaycan illərdi Transxəzər qaz kəmərindən danışır - Aşqabad indi hərəkətə keçir...

Tarix: 30.10.2026 / 17:04

Azərbaycanda əhali dollarını satır

Tarix: 30.10.2026 / 12:14

Azərbaycanla Gürcüstan arasında yeni sərhəd-keçid məntəqəsi yaradılır...

Tarix: 29.10.2026 / 13:45

"Sahibkar olmayan şəxsin kartına hər gün 5 dəfə pul daxil olması normal deyil" - Mərkəzi Bankın sədri

Tarix: 29.10.2026 / 13:07

“Bank Melli İran” Azərbaycandan gedir? - Mərkəzi Bankdan açıqlama...

Tarix: 29.10.2026 / 11:49

Azərbaycanın strateji valyuta ehtiyatları 89,4 milyard dollara çatdı...

Tarix: 29.10.2026 / 10:43

Mərkəzi Bank illik inflyasiya ilə bağlı proqnozunu açıqladı...

Tarix: 29.10.2026 / 10:04

Mərkəzi Bank uçot dərəcəsini sabit saxladı...

Tarix: 28.10.2026 / 18:30

Tramp "Şimal axını" qaz kəmərini Rusiyadan satın ala bilər...

Tarix: 28.10.2026 / 18:22

İpoteka kreditlərinin verilməsi qaydalarına dəyişiklik edildi

Tarix: 28.10.2026 / 16:15

Ətin qiymətinə görə Ermənistandan da geridəyik - hesabatı kim yayıb?

VİDEO

Tarix: 17.10.2026 / 17:10

Aydın Quliyev Mətbuat Şurasında seçkilərə qatılmamasının səbəblərini qurultayda açdı... - VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 29.10.2026 / 17:35

Məhkəmə hakimlərinin yeni "Etik Qaydaları"nda bir vacib məqam unuduldu...

Tarix: 29.10.2026 / 17:05

Ramiz Mehdiyevin təltiflərdən məhrum edilməsinin hüquqi mexanizmləri var...

Tarix: 22.10.2026 / 19:54

Orta Dəhliz Avropa ilə Asiya arasında ən təhlükəsiz marşrut seçildi...

Turizm regionlarımızın inkişaf mənbələrindən birinə çevrilir...