Hindistan rupisi və Braziliya realının dollarla dünyəvi qarşıdurması...

Tarix: 02.07.2014 / 09:40
Bölmə: İqtisadiyyat

Dünya iqtisadiyyatında yenidən böyük narahatlıqla izlənən məsələlərdən biri də dolların dəyərdən düşməsi ilə bağlıdır. Belə ki, ABŞ-da iqtisadiyyatın bərpasına olan şübhələr dolların məzənnə itkilərinin davam etməsi ilə müşayiət olunur. Dollar digər pul vahidləri qarşısında son yeddi həftənin ən aşağı səviyyəsinə düşüb. ABŞ Mərkəzi Bankı dolların daha da ucuzlaşacağını istisna etmir. Əvəzində isə avronun daha sürətlə bahalaşması müşahidə olunur.
"Barclays" bankı və maliyyə mərkəzində hesab edirlər ki, bu gün inkişafda olan bazarlar ABŞ-da faiz dərəcələrinin yüksəlməsinə daha yaxşı hazırlaşıb: "Bu səbəbdən, avronun dollara və funta qarşı satışı ilə birlikdə biz Hindistan rupisini və Braziliya realını almağı tövsiyə edirik". Qeyd edək ki, bankın baş iqtisadçısı Din Makinin fikrinə görə, ABŞ-da faiz dərəcələrinin ilkin yüksəlişi gözləniləndən daha tez, yəni 2015-ci ilin iyun ayında baş tutacaq. Bu səbəbdən dolların əvəzinə Hindistan rupisini və Braziliya realını, eləcə də Çin yuanını almağa dair tövsiyələrin sayı artır.
Dolların ucuzlaşmasının hələ müəyyən müddət davam etməsi gözlənir. Çünki, qeyd olunduğu kimi, ABŞ iqtisadiyyatı hələ də özünə gəlməyib, büdcə kəsiri getdikcə böyüyür. Dövlətin borcu isə günbəgün rekord vurur. İşsizlik problemi həllini tapa bilməyib. Həmçinin, ABŞ-ın əsas ticarət tərəfdaşı olan Çinin milli valyutasını süni surətdə ucuzlaşdırması iqtisadi artımı ləngidir. Bu baxımdan dolların ucuzlaşması Amerika üçün də ixracın genişləndirilməsi yönündə, bir növ, çıxış yoludur. Bu siyasəti ABŞ zaman-zaman həyata keçirib. Söhbət "valyuta müharibəsi"ndən gedir. Artıq beynəlxalq təşkilatlar, o cümlədən BVF tərəfindən bu təsdiq edilib. Əksər ölkələr böhrandan yaranmış iqtisadi problemlərini həll etmək üçün milli valyutalarını süni şəkildə ucuzlaşdırır və bu məzənnədən bir alət kimi istifadə edirlər. Burada təkcə inkişaf etməkdə olan yox, eyni zamanda inkişaf etmiş ölkələr də bu siyasətə qatılır. ABŞ da, öz növbəsində, büdcə kəsiri və borc problemlərini həll etmək üçün dolları ucuzlaşdırır.
Təbii ki, dollarla baş verənlər ölkəmizə də təsirsiz ötüşməyəcək. Dolların düşməsi ilk növbədə ona görə təhlükəlidir ki, Azərbaycan ixrac etdiyi məhsulların yarıdan çoxunu dollara satır. Məsələn, dünya bazarında neft sazişləri dollarla bağlanır. Bu səbəbdən dollar ucuzlaşdığı halda ölkə bundan itirir. İdxal olunan malların mənşəyində isə Avropa malları çoxdur. Avro mənşəli mallar gələndə ölkədə onu dollarla hesablayırlar və məlum olur ki, artıq bu mallar özlərilə ölkəyə inflyasiya gətirir.
Dolların Azərbaycan manatına nisbətən düşməsi, milli valyutanın möhkəmlənməsi həm də ona görə ziyandır ki, Azərbaycan inkişaf etməkdə olan ölkədir və belə ölkə üçün milli valyutanın ucuzlaşması daha sərfəlidir. Bu, ölkəyə dünya bazarına daha çox məhsul çıxarmağa, rəqabətə imkan verir. Dolların dəyərdən düşməsinin digər səbəbi bəzi dövlətlərin ticarətdə dollardan imtina etməsidir. Məsələn, məlum olduğu kimi Qərbin, o cümlədən ABŞ-ın sanksiyalarına cavab olaraq, Rusiya maliyyə əməliyyatlarında, xarici ticarətdə dollardan tədricən imtina etməyə başlayıb. Bu fonda o da bəllidir ki, artıq Rusiya və Çin arasında ticarətdə ABŞ dollarından istifadə edilməyəcək. Xatırladaq ki, Rusiyanın VTB bankı ilə Çin bankı arasında bununla bağlı razılaşma əldə olunub. Hazırda isə Kreml Azərbaycanla da ticarətdə dollardan istifadəyə son qoymaq istəyir. Bu məsələ ilə bağlı Rusiya Dövlət Dumasının Maliyyə məsələləri komissiyasının sədr müavini, deputat Dmitri Savelyev qeyd edir ki, dollardan imtina ilə bağlı Rusiya və Azərbaycan müvafiq qərarı razılaşdırmaqdadır: "Rusiya ilə Azərbaycan qarşılıqlı hesablaşmalar zamanı manata və rubla keçmək barədə razılaşmaqdadır. Biz özümüz öz aramızda milli valyutaya keçə, bununla da milli iqtisadiyyatımızın inkişafına güclü təkan verə biləriksə, onda başqa ölkələrin iqtisadiyyatını niyə gücləndirməliyik?! Azərbaycanın qızıl kimi manatı və bu valyutanın sabit kursu var. Bu isə Azərbaycan hökumətinin iqtisadi siyasətinin çox savadlı qurulduğunu və savadlı şəkildə də idarə olunduğunu göstərir". Dollardan ticarət əməliyyatlarında imtina olunmasında Çin, İran, Venesuela və bir sıra ərəb ölkələri də maraqlıdır.

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 31.10.2026 / 11:23

Qubadlıda ilk su elektrik stansiyası tikilir...

Tarix: 30.10.2026 / 18:36

Azərbaycan illərdi Transxəzər qaz kəmərindən danışır - Aşqabad indi hərəkətə keçir...

Tarix: 30.10.2026 / 17:04

Azərbaycanda əhali dollarını satır

Tarix: 30.10.2026 / 12:14

Azərbaycanla Gürcüstan arasında yeni sərhəd-keçid məntəqəsi yaradılır...

Tarix: 29.10.2026 / 13:45

"Sahibkar olmayan şəxsin kartına hər gün 5 dəfə pul daxil olması normal deyil" - Mərkəzi Bankın sədri

Tarix: 29.10.2026 / 13:07

“Bank Melli İran” Azərbaycandan gedir? - Mərkəzi Bankdan açıqlama...

Tarix: 29.10.2026 / 11:49

Azərbaycanın strateji valyuta ehtiyatları 89,4 milyard dollara çatdı...

Tarix: 29.10.2026 / 10:43

Mərkəzi Bank illik inflyasiya ilə bağlı proqnozunu açıqladı...

Tarix: 29.10.2026 / 10:04

Mərkəzi Bank uçot dərəcəsini sabit saxladı...

Tarix: 28.10.2026 / 18:30

Tramp "Şimal axını" qaz kəmərini Rusiyadan satın ala bilər...

Tarix: 28.10.2026 / 18:22

İpoteka kreditlərinin verilməsi qaydalarına dəyişiklik edildi

Tarix: 28.10.2026 / 16:15

Ətin qiymətinə görə Ermənistandan da geridəyik - hesabatı kim yayıb?

VİDEO

Tarix: 17.10.2026 / 17:10

Aydın Quliyev Mətbuat Şurasında seçkilərə qatılmamasının səbəblərini qurultayda açdı... - VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 29.10.2026 / 17:35

Məhkəmə hakimlərinin yeni "Etik Qaydaları"nda bir vacib məqam unuduldu...

Tarix: 29.10.2026 / 17:05

Ramiz Mehdiyevin təltiflərdən məhrum edilməsinin hüquqi mexanizmləri var...

Tarix: 22.10.2026 / 19:54

Orta Dəhliz Avropa ilə Asiya arasında ən təhlükəsiz marşrut seçildi...

Turizm regionlarımızın inkişaf mənbələrindən birinə çevrilir...