Tütünçülüyümüz yeni təhlükə ilə üzləşib

Tarix: 01.07.2014 / 02:10
Bölmə: İqtisadiyyat

Tütünçülüyün inkişaf etdirildiyi ölkələrdə tütün istehsalına ciddi mənfi təsir göstərəcək və siqaret istehsalına böyük zərbə vuracaq yeni təhlükə yaranıb. Söhbət kartof güvələrinin çoxalmasından və onun törətdiyi fəsadların miqyasının durmadan artmasından gedir.
Kənd Təsərrüfatı Nazirliyi yanında Dövlət Fitosanitar Nəzarəti Xidmətinin Respublika Bitki Mühafizəsi Mərkəzinin rəisi Camal Quliyev "Bakı-Xəbər"ə bildirir ki, kartof güvəsinin vətəninin yabanı kartofun və tütünün vətəni olan Şimali Amerika olması ehtimal edilir. Onun dediyinə görə, sözügedən zərərverici kartof yumruları ilə Amerikanın, Afrikanın, Avropanın, Asiyanın, Avstraliyanın 70-dən çox ölkəsinə keçərək yayılmaqda davam edir. Güvələr Avropaya, yəni İtaliya, İspaniya, Portuqaliyaya 20-ci yüzilliyin başlanğıcında keçib: "Şimali və Cənubi Amerikadakı ölkələrdən ABŞ, Argentina, Boliviya, Braziliya, Dominikan Respublikası, Ekvador, Honduras, Kanada, Kolumbiya, Kosta-Rika, Kuba, Meksika, Nikaraqua, Panama, Paraqvay, Peru, Puerto-Rika, Qvatemala, Salvador, Santo-Dominqo, Uruqvay, Venesuela, Çili, Yamayka, Trinidad və Tobaqo adalarında, Avropa ölkələrindən Albaniya, Almaniya, Bolqarıstan, Danimarka, İtaliya, İngiltərə, İspaniya, Yunanıstan, Fransa, keçmiş Yuqoslaviyanın ərazisi, Ukrayna, Moldaviya, Rusiya, Gürcüstan, Azərbaycan və Ermənistan, Asiya ölkələrindən Əfqanıstan, Hindistan, İndoneziya, İran, İraq, Koreya, Çin, Nepal, Pakistan, Vyetnam, Türkiyə, Suriya, Şri-Lanka,Kipr, Sumatra və Yava adalarında, Afrika ölkələrindən Əlcəzair, Efiopiya, Keniya, Konqo, Livan, Mərakeş və Tunisdə, həmçinin Avstraliyada, Yeni Zelandiyada, Tasmaniyada və digər ərazilərdə kartof güvəsi yayılıb.
Kartof güvəsi respublikamızın ərazisində 2003-cü ildən etibarən yayılmağa başlayıb. Əsasən Tovuz, Şəmkir, Cəlilabad və Masallı rayonlarında yayılıb və kütləvi məhsul itkisi törədir. Eyni zamanda ölkə ərazisində kartof güvəsinin kütləvi yayılması nəticəsində kartof məhsulunun ixracı zamanı idxalçı ölkələrlə yaranacaq fitosanitar problemlər ixrac əməliyyatlarının dayandırılmasına gətirə və son nəticədə iqtisadiyyatımıza ciddi ziyan vura bilər".
Mərkəz rəisi vurğulayır ki, kartof yığımından sonra həmin zərərvericinin aşkar edilməsi daha asan olur. Bu dövrdə kartof güvəsi yerin səthində qalmış kartof yumrularında, təsadüfi qalmış kartof kolunda və ya yaxınlıqdakı quşüzümü fəsiləsindən olan bitkilərdən badımcan, tütün, pomidor və vəhşi quşüzümündə aşkar edilir. Ona görə də kartof güvələri tütünçülüyün inkişafına da mənfi təsirini göstərə bilər: "Azərbaycanda tütün bitkiləri əkilən sahələrdə sözügedən zərərvericilər hələlik aşkar edilməyib. Amma bu həmin sahələrdə kartof güvələrinin olmayacağına tam zəmanət vermir. Bu baxımdan da tütün bitkisinə sahədə və şitillər yetişdirilən istixanalarda, yəni parniklərdə baxış keçirmək lazımdır. İnkişaf etməmiş bitkilərin yarpaqlarında güvənin tırtıllarını aşkar etməklə zərərvericinin yayılma ocaqlarını müəyyən etmək olar. Bundan sonra onların məhvi üçün profilaktik tədbirlər həyata keçirmək mümkündür". Camal Quliyev əlavə edir ki, bu gün kartof güvəsi təkcə Azərbaycanda deyil, bütün dünya ölkələrində ciddi bir bəlaya çevrilib. Düzdür, bu zərərvericilərin yayılmasının qarşısının alınması və onların yayılma ocaqlarının məhv edilməsi ilə bağlı təcrid və ləğvedici planlar həyata keçirilir: "Amma bu tədbirlərin həyata keçirilməsi və effektli nəticənin alınması uzun zaman və xeyli maliyyə vəsaiti tələb edir. Ona görə də kartof güvələri quşüzümü fəsiləsindən olan tütün bitkisi üçün çox böyük təhlükəyə çevrilib. Əgər xarici ölkələrdə bu təhlükənin qarşısının alınması üçün lazımi profilaktik tədbirlər vaxtlı-vaxtında həyata keçirilməzsə, keyfiyyətli tütün və tütünün sənaye əvəzedicilərinin istehsalı ilə bağlı ciddi problemlər yaşanacaq. Bütün bunlar da tütün və tütünün sənaye əvəzedicilərinin həm Azərbaycana, həm də digər ölkələrə idxal qiymətlərinə təsir göstərəcək".

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 31.10.2026 / 11:23

Qubadlıda ilk su elektrik stansiyası tikilir...

Tarix: 30.10.2026 / 18:36

Azərbaycan illərdi Transxəzər qaz kəmərindən danışır - Aşqabad indi hərəkətə keçir...

Tarix: 30.10.2026 / 17:04

Azərbaycanda əhali dollarını satır

Tarix: 30.10.2026 / 12:14

Azərbaycanla Gürcüstan arasında yeni sərhəd-keçid məntəqəsi yaradılır...

Tarix: 29.10.2026 / 13:45

"Sahibkar olmayan şəxsin kartına hər gün 5 dəfə pul daxil olması normal deyil" - Mərkəzi Bankın sədri

Tarix: 29.10.2026 / 13:07

“Bank Melli İran” Azərbaycandan gedir? - Mərkəzi Bankdan açıqlama...

Tarix: 29.10.2026 / 11:49

Azərbaycanın strateji valyuta ehtiyatları 89,4 milyard dollara çatdı...

Tarix: 29.10.2026 / 10:43

Mərkəzi Bank illik inflyasiya ilə bağlı proqnozunu açıqladı...

Tarix: 29.10.2026 / 10:04

Mərkəzi Bank uçot dərəcəsini sabit saxladı...

Tarix: 28.10.2026 / 18:30

Tramp "Şimal axını" qaz kəmərini Rusiyadan satın ala bilər...

Tarix: 28.10.2026 / 18:22

İpoteka kreditlərinin verilməsi qaydalarına dəyişiklik edildi

Tarix: 28.10.2026 / 16:15

Ətin qiymətinə görə Ermənistandan da geridəyik - hesabatı kim yayıb?

VİDEO

Tarix: 17.10.2026 / 17:10

Aydın Quliyev Mətbuat Şurasında seçkilərə qatılmamasının səbəblərini qurultayda açdı... - VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 29.10.2026 / 17:35

Məhkəmə hakimlərinin yeni "Etik Qaydaları"nda bir vacib məqam unuduldu...

Tarix: 29.10.2026 / 17:05

Ramiz Mehdiyevin təltiflərdən məhrum edilməsinin hüquqi mexanizmləri var...

Tarix: 22.10.2026 / 19:54

Orta Dəhliz Avropa ilə Asiya arasında ən təhlükəsiz marşrut seçildi...

Turizm regionlarımızın inkişaf mənbələrindən birinə çevrilir...