Azərbaycan neft bazarlarının istiqamətini dəyişə bilər

Tarix: 01.07.2014 / 10:03
Bölmə: İqtisadiyyat

İraqda baş verən məlum hadisələr dünya bazarlarında neftin qiymətini kəskin surətdə artırmaqdadır. Artıq bu gedişlə neftin qiymətinin ilin sonunadək 140-150 dollarlıq həddə çata biləcəyi istisnalıq təşkil etmir. Lakin ABŞ-ın dünya bazarlarına neft məhsulu çıxarması vəziyyəti əhəmiyyətli dərəcədə dəyişə bilər. Xatırladaq ki, bir müddət əvvəl ABŞ Ticarət Nazirliyi Texas ştatında fəaliyyət göstərən 2 neft şirkətinə yüngül neftin ixracına icazə verib.
"Pioneer Natural Resources" və a"Enterprise Product Partners" şirkətlərinə belə fürsətin verilməsi ABŞ-da şist neft yataqlarının işlənməsi səbəbindən yüngül neft ehtiyatlarının artması ilə əlaqələndirilir. Formal olaraq, minimal emal edildikdən sonra bu nefti "neft məhsulları" kateqoriyasına aid etmək mümkün olacaq. Neft məhsullarının ixracı isə ABŞ-da azad rejimdə həyata keçirilir. Qeyd edək ki, ABŞ-da xam neftin ixracına qadağa 1973-cü ildən tətbiq olunur. Bu qərarın verilməsinə səbəb isə o zaman ərəb ölkələrinin neftin Qərb ölkələrinə ixracına qoyduğu embarqo olub. Məlumata görə, ABŞ artıq avqust ayından başlayaraq neftin ixracına başlamaq niyyətindədir. Gündəlik ixrac olunacaq neftin həcminin 700 min barrel təşkil edəcəyi proqnozlaşdırılır.
ABŞ-ın əsas satış bazarının isə Avropa olması gözlənir. Bu, Avropaya neft satan ölkələrə, o cümlədən Azərbaycana Qərb bazarlarında ciddi rəqibin meydana gəldiyini göstərir. Eyni zamanda ABŞ-ın özünün də neft alışını əhəmiyyətli dərəcədə azaltması gözlənir. Ekspertlər bildirir ki, Birləşmiş Ştatlar yanacaq idxalını azaltdıqca Latın Amerikası, Afrika və Yaxın Şərqdən ABŞ-a satılan neft başqa bazarlara yönələcək. Neft-qaz məsələləri üzrə ekspert İlham Şaban məsələ ilə bağlı bildirir: "Amerikada ixraca qadağa var idi. Son qərarla bu qadağa aradan qaldırıldı. Çünki ABŞ-da neft hasilatı da artmağa başlayıb. May ayına olan rəsmi məlumata görə, rəsmi Vaşinqton son 44 ildə ən yüksək həddə neft hasil edib. Sonuncu dəfə bu nəticə 1970-ci ildə qeydə alınmışdı. Hazırda ABŞ həm neft, həm də qaz hasilatında dünya lideridir. Bunun nəticəsində də ölkə idxalı azaltmağa başlayır. Çünki ölkədə olan neftayırma zavodlarının işləməsində heç bir problem yoxdur. Qaldı ixrac qadağasının aradan qaldırılması məsələsinə, hesab edirəm ki, bu qərar bazarda qiymətlərin dəyişməsinə təsir etməyəcək. Amma bir şeyi də nəzərə almaq lazımdır ki, ABŞ dünya lideridir. Neft istehsalına görə bu ölkə hər zaman öndə olub. Yalnız 2008-ci ildən sonra iqtisadiyyatın inkişaf tempinin aşağı düşməsi ilə əlaqədar olaraq Çin liderliyi ələ aldı. Amma hazırda ABŞ yenə birinciliyi geri qaytarıb. Birləşmiş Ştatlar yanacaq idxalını azaltdıqca Latın Amerikası, Afrika və Yaxın Şərqdən ABŞ-a satılan neft başqa bazarlara yönələcək. Bu isə digər bazarlarda yanacaq bolluğuna gətirib çıxaracaq". Ekspert hesab edir ki, tezliklə əsas neft bazarları Avropadan Şərqə köçürüləcək: "Burda başqa bir məsələ də var. BP-nin açıqladığı rəqəmlərə əsasən, 2035-ci ilə qədər ən böyük bazar Çin, Hindistan və inkişaf etməkdə olan ölkələrin bazarları olacaq. Digər tərəfdən də indiyə qədər ən böyük bazar olan Avropa bazarında idxalatda azalmalar olacaq. Bu, həm qənaətli texnologiyaların inkişafı, həm də bu zonada yerləşən hövzələrdə neftin miqdarının azalması ehtimalı ilə əlaqədardır. Məhz bu, dünya bazarında bir balans yaradır. Yəni bir bazarda azalma, digərində isə artım hiss olunacaq. ABŞ-ın bu addımı qlobal bazara təsir etməsə də, lokal bazarlarda qiymətlərin ucuzlaşmasına təsir edəcək".
Qeyd olunduğu kimi, baş verənlər Azərbaycana da təsirsiz ötüşməyəcək. Ümumiyyətlə, gözlənir ki, Azərbaycan da neftini bundan sonra daha çox Asiya bazarlarında reallaşdırsın. Xatırladaq ki, elə Çin və Hindistan kimi ölkələr Xəzər regionuna, o cümlədən Azərbaycana xüsusi maraq göstərməkdə, neft sahəsi üzrə qarşılıqlı əməkdaşlığı dərinləşdirməkdə maraqlıdır. Xatırladaq ki, Hindistan Dövlət Neft va Təbii Qaz Korporasiyası neft sahəsində ölkəmizlə əməkdaşlığa xüsusi maraq göstərir. Artıq iki ölkə arasında enerji sahəsində əməkdaşlıq məsələləri və gələcək əməkdaşlıq perspektivləri müzakirə edilib. Azərbaycanın bu ölkəyə böyük həcmdə neft satması tamamlə mümkün sayılır.

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 31.10.2026 / 11:23

Qubadlıda ilk su elektrik stansiyası tikilir...

Tarix: 30.10.2026 / 18:36

Azərbaycan illərdi Transxəzər qaz kəmərindən danışır - Aşqabad indi hərəkətə keçir...

Tarix: 30.10.2026 / 17:04

Azərbaycanda əhali dollarını satır

Tarix: 30.10.2026 / 12:14

Azərbaycanla Gürcüstan arasında yeni sərhəd-keçid məntəqəsi yaradılır...

Tarix: 29.10.2026 / 13:45

"Sahibkar olmayan şəxsin kartına hər gün 5 dəfə pul daxil olması normal deyil" - Mərkəzi Bankın sədri

Tarix: 29.10.2026 / 13:07

“Bank Melli İran” Azərbaycandan gedir? - Mərkəzi Bankdan açıqlama...

Tarix: 29.10.2026 / 11:49

Azərbaycanın strateji valyuta ehtiyatları 89,4 milyard dollara çatdı...

Tarix: 29.10.2026 / 10:43

Mərkəzi Bank illik inflyasiya ilə bağlı proqnozunu açıqladı...

Tarix: 29.10.2026 / 10:04

Mərkəzi Bank uçot dərəcəsini sabit saxladı...

Tarix: 28.10.2026 / 18:30

Tramp "Şimal axını" qaz kəmərini Rusiyadan satın ala bilər...

Tarix: 28.10.2026 / 18:22

İpoteka kreditlərinin verilməsi qaydalarına dəyişiklik edildi

Tarix: 28.10.2026 / 16:15

Ətin qiymətinə görə Ermənistandan da geridəyik - hesabatı kim yayıb?

VİDEO

Tarix: 17.10.2026 / 17:10

Aydın Quliyev Mətbuat Şurasında seçkilərə qatılmamasının səbəblərini qurultayda açdı... - VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 29.10.2026 / 17:35

Məhkəmə hakimlərinin yeni "Etik Qaydaları"nda bir vacib məqam unuduldu...

Tarix: 29.10.2026 / 17:05

Ramiz Mehdiyevin təltiflərdən məhrum edilməsinin hüquqi mexanizmləri var...

Tarix: 22.10.2026 / 19:54

Orta Dəhliz Avropa ilə Asiya arasında ən təhlükəsiz marşrut seçildi...

Turizm regionlarımızın inkişaf mənbələrindən birinə çevrilir...