ABŞ, İngiltərə və Almaniyadakı bir milyarddan çox dollarımız...

Tarix: 26.06.2014 / 10:06
Bölmə: İqtisadiyyat

Son dövrlərdə Azərbaycan beynəlxalq miqyasda istiqraz yerləşdirilməsi ilə maliyyə vəsaitlərinin cəlb olunmasına kifayət qədər böyük maraq göstərməkdədir. Özü də Azərbaycan istiqrazlarına beynəlxalq fond birjalarında maraq kifayət qədər yüksəkdir. Xatırladaq ki, hələ bu ilin martında ölkə tarixində ilk dəfə olaraq Avropa istiqrazlarının yerləşdirilməsi baş tutub.
Yerləşdirmənin həcmi 1,25 milyard dollar, ödəniş müddəti 10 ildir. Yerləşdirməyə tələb onun həcmini 4 dəfə üstələyib və dünyanın 160 ölkəsindən investorların diqqətini cəlb edib. Yerləşdirmənin təxminən yarısı amerikalı sərmayəçilər tərəfindən alınıb. Britaniyalı sərmayəçilər istiqrazların 25 faizini, Almaniyadan olan investorlar 18 faizini alıb. Yerdə qalan 10 faiz başqa ölkələrdən, o cümlədən Sinqapur və İsraildən olan investorlar tərəfindən alınıb. İndi isə məlumdur ki, Azərbaycan perspektivdə suveren istiqrazların ikinci buraxılışını həyata keçirmək niyyətindədir. Maliyyə naziri Samir Şərifovun sözlərinə görə, emissiyanın valyutası avro olmayacaq.
Şərifov Azərbaycan hökumətinin suveren istiqrazların ilk uğurlu yerləşdirməsini təkrarlamasının mümkünlüyünü də diqqətə çatdırıb. Bir daha xatırladaq ki, Azərbaycan hökumətinin dövlət istiqrazlarını yerləşdirməsində əsas məqsədlərindən biri, Qərb ölkələrində olduğu kimi, əlavə maliyyə vəsaiti cəlb etməkdir. Həmçinin, burada məqsəd ölkənin kredit reytinqini artırmaqdır. Məsələ ondadır ki, beynəlxalq bazarlarda borcların yerləşdirilməsi kredit reytinqini müəyyənləşdirən əsas indikatorlardan biridir. O da faktdır ki, dövlət qiymətli kağızlarının gəlirlilik səviyyəsi həmin ölkənin iqtisadi gücü ilə tərs mütənasibdir. Yəni ölkə iqtisadiyyatı nə qədər güclüdürsə, etibarlıdırsa, dövlət istiqrazlarına təklif edilən faiz dərəcəsi bir o qədər aşağı olur. İqtisadi tənəzzül baş verəndə və ya dövlətin təcili pula ehtiyacı olanda illik gəlirliliyi artırır. Məsələn, ABŞ-ın, yüksək borclanmaya getməsinə, yüksək büdcə kəsirinə rəğmən, istiqrazları aşağı gəlirliliyə malikdir. Çünki iqtisadiyyatı güclüdür, investorlar bu ölkəyə etibar edir.
Azərbaycandakı situasiyaya gəldikdə, ölkəmizdə də iqtisadiyyat davamlı şəkildə güclənir. Ölkənin qısamüddətli dövr üçün iqtisadi sabitliyinə imkan verən neft gəlirləri və valyuta ehtiyatları istiqrazlar üçün 5 faizlik həddi ötməyə imkan verir. Ancaq uzunmüddətli perspektiv üçün bu addıma gedilməsi məqsədəuyğun sayılmır. Çünki bu hal əlavə xarici borc problemi yaradır. Düzdür, Azərbaycanın xaricı borc məbləğində diqqəti çəkən əsas müsbət məqam ondan ibarətdir ki, ölkə xarici borcun ümumi daxili məhsuldaki payına görə MDB-də ən yaxşı göstəriciyə malikdir. Digər tərəfdən, Azərbaycanın misalında digər müsbət məqam isə dövlət rezervlərinin məbləğinin xarici borcları 9 dəfəyə yaxın üstələməsidir. Bu da "sığorta yastığının" formalaşdırılmasına imkan verir.
Ölkəmizdə xarici borclanmanın mənfi tərəfi son illər xarici borcların məbləğinin artmasıdır. Belə ki, 2011-ci ilin əvvəlində ölkənin xarici borcu cəmi 3.7 milyard dollar idisə, indi bu rəqəm 6 milyard dollardan çoxdur. Bu isə o deməkdir ki, son 3 ildə ölkənin xarici borc məbləği 60 faizdən çox artıb. İllik orta artım isə 20 faizdən çox olub. Lakin ölkənin xarici dövlət borcuna dair hökumətin açıqladığı məlumatda göstərilir ki, Dünya Bankı, Yaponiya Beynəlxalq Əməkdaşlıq Agentliyi, Asiya İnkişaf Bankı, İslam İnkişaf Bankı, Avropa Yenidənqurma və İnkişaf Bankı, o cümlədən digər beynəlxalq maliyyə qurumlarından cəlb edilən vəsaitlər iqtisadi islahatlar proqramlarının dəstəklənməsi, elektrik stansiyalarının tikintisi və bərpası, aviasiya, dəmir yolu nəqliyyatı xidmətlərinin təkmilləşdirilməsi, sənaye və energetika kimi sahələrə sərf edilir.
Özü də bu gün kənardan borc alınmasında məqsəd heç də vəsait əldə etmək deyil, ölkəyə yeni texnologiyaların gəlməsinə və mütəxəssis axınına nail olmaqdır. Düzdür, hökumət yaxın 5 ildə Azərbaycanın xarici dövlət borcunun səviyyəsini ÜDM-in 10%-i həcmində saxlamağı nəzərdə tutur. Ancaq neft gəlirlərinin azalmaqda olması ilə əlaqədar strateji valyuta ehtiyatlarının artım sürəti səngiyəcək ki, həmin resurslardan xərcləri də nəzərə alsaq, xarici borc səviyyəsi ilə aradakı məsafə istər-istəməz daralacaq.

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 10.07.2026 / 20:55

Rusiyada dərin yanacaq qıtlığının Azərbaycana təsirləri gündəmdə...

Tarix: 10.07.2026 / 17:50

Əli Əsədovun rəhbərliyi ilə İqtisadi Şuranın iclası keçirildi - FOTO

Tarix: 10.07.2026 / 15:52

Beyləqan şəhərində fermerlər üçün aqrar sığorta ilə bağlı maarifləndirici təlim keçirilib

Tarix: 10.07.2026 / 14:47

Rusiya alimindən Ermənistan iqtisadiyyatı barədə inanılmaz rəylər - böhran olmayacaq...

Tarix: 10.07.2026 / 13:56

Azərbaycanın xarici dövlət borcu azaldı - 4 milyard 616,8 milyon...

Tarix: 10.07.2026 / 11:58

Rusiya Azərbaycan üzərindən Ermənistana propan və gübrə göndərəcək...

Tarix: 10.07.2026 / 09:17

Azərbaycan və Rusiya Samur çayının bölüşdürülməsini müzakirə edib

Tarix: 09.07.2026 / 19:05

Azərbaycana diri heyvan idxal edən iri şirkətlər əsas məlumatları "gizli" saxlayır...

Tarix: 09.07.2026 / 17:56

Britaniya “Zəngəzur” tankerini sanksiya siyahısından çıxardı

Tarix: 08.07.2026 / 15:30

"Avropa Yaşıl Enerji Dəhlizi" layihəsi icra mərhələsinə keçdi

Tarix: 08.07.2026 / 10:53

Beyləqanda şəkər çuğunduru fiaskosu...

Tarix: 07.07.2026 / 20:28

Sahibkarlara böyük şans açılır - üstəlik “qapı-qapı gəzməyə” son veriləcək...

VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 21.06.2025 / 08:15

Dünyada xaos böyüyür, Azərbaycana təhlükə də artır... - VİDEO

Tarix: 09.07.2026 / 21:52

İrandan Trampa “İrəvan mesajı” - sülh olmasa, TRIPP marşrutuna dözmərik...

Tarix: 09.07.2026 / 19:38

Vətəndaşın məmurlarla birbaşa ünsiyyətində sıfır hədd - rəqəmsallaşma dövrünün hədəfi...

Tarix: 09.07.2026 / 18:51

Çin və ABŞ-ın mübarizə apardığı Gürcüstan limanında Azərbaycan həlledici söz sahibinə çevrilir...

Diasporumuza Rusiyada problemlər yaradılandan sonra Avropa, Amerika istiqamətində fəallıq başladı...